×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Miedź

mgr inż. Beata Przygoda
Samodzielna Pracownia Wartości Odżywczych Żywności Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Miedź (Cu) w organizmie człowieka występuje głównie w układzie kostnym oraz mięśniach; pewne jej ilości znajdują się również w wątrobie, mózgu i krwi.


Fot. pixabay.com

Miedź pełni wiele funkcji w organizmie, m.in. bierze udział we wchłanianiu żelaza w przewodzie pokarmowym oraz uczestniczy w tworzeniu i prawidłowym funkcjonowaniu czerwonych krwinek. Jest składnikiem wielu enzymów. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Odgrywa rolę w metabolizmie tłuszczu.

Niedobory miedzi mogą wynikać z niedostatecznego spożycia tego składnika lub być skutkiem chorób. Niedobory miedzi spotyka się u chorych żywionych pozajelitowo, przy zaburzeniach wchłaniania oraz w przebiegu chorób metabolicznych. Mogą wystąpić także w przypadku spożywania zbyt dużych dawek suplementów cynku. Niedobory miedzi mogą objawiać się problemami neurologicznymi lub niedokrwistością związaną z nieprawidłowym wykorzystaniem żelaza. Pojawiają się doniesienia o wpływie niedoborów miedzi na rozwój chorób układu krążenia. Znaczne niedobory tego składnika mogą być przyczyną zwiększonej łamliwości kości, zaburzeń w powstawaniu tkanki łącznej, osłabienia odporności i opóźnionego wzrostu.

Nadmierne spożycie miedzi może wywoływać objawy toksyczne, których skutkiem mogą być nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zawroty głowy i metaliczny posmak w ustach. Silne zatrucia miedzią u ludzi występują rzadko.

Miedź występuje zarówno w produktach zwierzęcych, jak i roślinnych. Do produktów bogatych w ten składnik należą: nasiona słonecznika, suche nasiona roślin strączkowych, wątroba, orzechy, kakao i płatki owsiane. Niewielkie ilości miedzi zawierają: mleko i jego przetwory, mięso, jasne pieczywo oraz znaczna część warzyw i owoców. Zawartość miedzi w przykładowych produktach spożywczych przedstawiono w tabeli 1.

Przeciętna przyswajalność miedzi z żywności wynosi około 35–50%. Gdy występują niedobory miedzi, jej przyswajalność ulega zwiększeniu. Miedź jest lepiej wchłaniana w obecności białek zwierzęcych niż roślinnych. Niektóre pierwiastki mają negatywny wpływ na jej przyswajanie (np. żelazo, cynk, cyna, wapń i fosfor). Przyswajanie miedzi zmniejszają także fityniany, błonnik pokarmowy i związki siarki.

Średnie zapotrzebowanie na miedź dla osób dorosłych wynosi 0,7 mg/d (Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B., 2008).

Tabela 1. Zawartość miedzi w 100 g wybranych produktów spożywczych
produkt miedź (mg)
kakao 16%, proszek 3,71
słonecznik, nasiona 1,87
dynia, pestki 1,57
orzechy laskowe 1,29
migdały 1,00
wątroba wieprzowa 0,63
natka pietruszki 0,61
płatki owsiane 0,55
fasola biała, nasiona suche 0,48
kasza gryczana 0,41
groszek zielony 0,30
orzechy włoskie 0,28
pasztet pieczony 0,26
chleb żytni razowy 0,24
śledź w oleju 0,24
bułki grahamki 0,22
ryż biały 0,17
śledź solony 0,17
czekolada gorzka 0,16
sardynka w pomidorach 0,16
makrela wędzona 0,16
czekolada mleczna 0,13
czarne jagody 0,11
kiełbasa krakowska sucha 0,11
burak 0,10
salami popularne 0,10
kajzerki 0,10
banan 0,10
kiszka kaszana jęczmienna 0,09
wieprzowina, karkówka 0,08
wołowina, pieczeń 0,08
noga kurczaka 0,08
polędwica sopocka 0,07
pomarańcza 0,07
ser gouda tłusty 0,07
wieprzowina, schab 0,06
pomidor 0,06
jaja kurze całe 0,06
płatki kukurydziane 0,05
jogurt truskawkowy 1,5% tł. 0,04
ser brie pełnotłusty 0,04
mintaj świeży 0,04
jabłko 0,04
kapusta biała 0,03
brokuły 0,03
mleko 2% tł. 0,02
ser twarogowy półtłusty 0,02
Na podstawie: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
25.09.2012
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Poradnik świadomego pacjenta