Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Zespół ślepej pętli jelitowej

dr med. Andrzej L. Komorowski
Klinika Chirurgii Onkologicznej Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Oddział w Krakowie
Szpital Specjalistyczny im. Stanleya Dudricka w Skawinie
Zespół ślepej pętli jelitowej

Co to jest zespół ślepej pętli jelitowej i jakie są jego przyczyny?

Zespół ślepej pętli jelitowej (zespół rozrostu bakteryjnego) to choroba, w której na skutek zaburzenia funkcjonowania jelita cienkiego (a zwłaszcza jego początkowej części, czyli jelita czczego) dochodzi do namnażania się w jego świetle szczepów bakterii zazwyczaj tam niewystępujących, a typowych dla jelita grubego. Wzrost tych bakterii doprowadza do zaburzeń związanych z upośledzeniem wchłaniania niektórych elementów pokarmu (zwłaszcza tłuszczów i wit. B12), przy czym zaburzenia te mogą mieć różny charakter, a w skrajnych przypadkach prowadzić nawet do zagrażającego życiu wyniszczenia.

Istnieje duża liczba chorób mogących doprowadzić do zespołu ślepej pętli jelitowej. Wśród najczęstszych należy wymienić: nieprawidłowowści anatomiczne jelit (uchyłki jelita, przetoki jelitowe występujące na przykład w przebiegu choroby Leśniowskiego i Crohna, zwężenie jelita, zdwojenie jelita), zmiany w anatomii jelit po zabiegach operacyjnych (stan po usunięciu zastawki kątniczo-krętniczej powodujący łatwe cofanie się treści z jelita grubego do jelita cienkiego), zaburzenia motoryki jelit, zaburzenia odporności w przebiegu AIDS i skrajnego niedożywienia oraz obniżenie kwaśności soku żołądkowego (także spowodowane nadmiernym spożywaniem leków zmniejszających kwasowość soku żołądkowego, czyli leków stosowanych w chorobie wrzodowej).

Jak się objawia zespół ślepej pętli jelitowej?

Najczęstszym objawem występującym typowo w zespole ślepej pętli jelitowej są uporczywe biegunki. Biegunki mogą być tłuszczowe (charaktersytyczny „błyszczący” wygląd luźnego stolca biegunkowego) lub wodniste. Biegunkom towarzyszą bóle brzucha, wzdęcia, oraz objawy wynikające z niedoborów witaminy A, B12 i D. Dodatkowym objawem jest utrata masy ciała. Ponadto mogą wystąpić obrzęki, krzywica, ślepota zmierzchowa, zapalenie stawów oraz tężyczka.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów zespołu ślepej pętli jelitowej?

Występowanie uporczywych biegunek, zwłaszcza tłuszczowych, połączonych z utratą masy ciała jest zawsze niepokojącym objawem i należy wówczas zgłosić się do lekarza. Nie jest to stan nagły, zatem najlepiej udać się do lekarza rodzinnego, aby rozpocząć diagnostykę i potwierdzić lub wykluczyć rozpoznanie zespołu ślepej pętli jelitowej. Również występowanie objawów niedoborów witamin, których nie udaje się w pełni skorygować prostym uzupełnieniem diety o brakujące witaminy, powinno skłonić pacjenta do zgłoszenia się do lekarza.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie zespołu ślepej pętli jelitowej?

Podstawowym i pierwszym badaniem pozwalającym na podejrzenie zespołu ślepej pętli jelitowej jest zebranie wywiadu, z uwzględnieniem prześledzenia historii zabiegów operacyjnych jamy brzusznej, które przeszedł pacjent. Najbardziej obciążonymi ryzykiem rozwoju zespołu ślepej pętli jelitowej operacjami są zabiegi usunięcia żołądka. Zespół ślepej pętli może się także rozwinąć po operacjach, w czasie których wykonuje się tzw. zespolenia omijające.

Chorobą, w której często pojawiają się przetoki jelitowe, a co za tym idzie może się rozwinąć zespół ślepej pętli jelitowej jest choroba Leśniowskiego i Crohna. Obecność wspomnianych wcześniej objawów, połączona z wywiadem w kierunku wspomnianych zabiegów lub chorób, spowoduje zlecenie przez lekarza prowadzącego badań dodatkowych, zwłaszcza badań laboratoryjnych oraz obrazowych. W badaniach laboratoryjnych krwi zauważa się zwłaszcza niedokrwistość oraz zmniejszone stężenie białka. Ponadto lekarz może zlecić m.in. RTG jamy brzusznej z kontrastem i badanie endoskopowe.

Dodatkowym badaniem potwierdzającym rozpoznanie zespołu ślepej pętli jest badanie kału.

Jakie są metody leczenia zespołu ślepej pętli jelitowej?

Najlepszym sposobem leczenia zespołu ślepej pętli jelitowej jest usunięcie przyczyny choroby. Niestety nie zawsze jest to możliwe. Jeżeli zlikwidowanie przyczyny zespołu ślepej pętli jest niemożliwe, leczeniem z wyboru jest trwająca od 2 do 4 tygodni antybiotykoterpia, obejmująca swoim działaniem bakterie tlenowe i beztlenowe. W przypadku nawrotu choroby kolejne leczenie antybiotykami powinno trwać dłużej.

Drugim elemntem leczenia zespołu ślepej pętli jelitowej jest uzupełnienie niedoborów żywieniowych, zwłaszcza dotyczących witamin A, D, E i B12. Ponadto stosuje się leczenie żywieniowe zawierające wszystkie te elementy, których niedobory występują u pacjenta.

W niektórych sytuacjach możliwe jest rozważenie chirurgicznej korekty zespołu ślepej pętli. Należy jednak zaznaczyć, że tego typu leczenie operacyjne nie znajduje zastosowania u wszystkich chorych, a ponadto jest obarczone dodatkowym ryzykiem powikłań.Do innych leków stosowanych w leczeniu zespołu ślepej pętli należą probiotyki (przywracające prawidłową florę jelitową) oraz cholestyramina, która poprzez związanie nadmiaru kwasów żołciowych działa przeciwbiegunkowo.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie zespołu ślepej pętli jelitowej?

Zespół ślepej pętli jelitowej może być spowodowany przez bardzo dużo różnych chorób. Możliwości wyleczenia zespołu ślepej pętli jelitowej zależą od możliwości usunięcia przyczyny choroby oraz od stopnia zaawansowania zmian. Jeśli mamy do czynienia z prawdziwym zespołem ślepej pętli jelitowej, to znaczy, że w przebiegu jelita istnieje jego odcinek zakończony ślepo (np. po zabiegach operacyjnych lub zespoleniach omijających); idealnym rozwiązaniem byłaby operacja korygująca ślepą pętlę. Niestety również taka operacja nie zawsze jest możliwa. Ponadto, w niektórych sytuacjach, jak na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, operacja korygująca przetokę wewnętrzną powodującą zespół ślepej pętli, nawet jeśli zakończyłaby się sukcesem, nie gwarantuje, że w niedługim czasie nie rozwinie się kolejny zespół ślepej pętli na innym odcinku jelita. Wynika to z tego, że o ile możliwe jest skorygowanie przetoki, o tyle wyleczenie choroby podstawowej metodami chirurgicznymi nie jest możliwe. Nie zmienia to faktu, że u pewnej grupy chorych leczenie antybiotykami lub operacja korygująca ślepą pętlę może doprowadzić do pełnego i definitywnego wyleczenia.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia zespołu ślepej pętli jelitowej?

Nie ma jednoznacznych zaleceń postępowania po leczeniu zespołu ślepej pętli jelitowej, ponieważ do powstania zespołu mogą doprowadzić bardzo różne choroby. Kontrola po zakończeniu leczenia jest uzależniona głównie od tego, jaka choroba spowodowała rozwój zespołu.

01.06.2017
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?