×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Swędzenie (świąd) pochwy i sromu

lek. Ewelina Stefanowicz
Kociewskie Centrum Zdrowia w Starogardzie Gdańskim
Swędzenie (świąd) pochwy i sromu
Fot. istockphoto.com

Czym jest swędzenie pochwy i sromu?

Swędzenie i pieczenie okolic intymnych jest powszechną dolegliwością, która przysparza zmartwień wielu kobietom. Dolegliwości te niejednokrotnie utrudniają codzienne funkcjonowanie, stanowią przyczynę odczuwania ogólnego dyskomfortu. W większości przypadków przyczyna świądu nie jest poważna, a objawy ustępują po zastosowaniu niewielkich codziennych przyzwyczajeń.

Przyczyną świądu pochwy i sromu jest najczęściej reakcja podrażnieniowa na środki higieny osobistej (płyny, mydła, kremy, a nawet papier toaletowy czy podpaski), płyn/proszek do prania bielizny lub podrażnienie mechaniczne. Swędzenie pochwy i sromu może być spowodowane infekcjami intymnymi w obrębie narządu rodnego. Do najczęstszych należy grzybica. Świąd może pojawić się również w trakcie infekcji bakteryjnej oraz w przebiegu chorób przenoszonych drogą płciową, takich jak opryszczka, chlamydia czy rzeżączka. Objaw ten występuje często również w chorobach dermatologicznych obejmujących skórę okolic intymnych – między innymi w łuszczycy i liszaju twardzinowym. Dolegliwości mogą stać się bardziej dokuczliwe w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie, kiedy to za sprawą przemian hormonalnych – zmniejszenia stężenia estrogenów dochodzi do atrofii (zaniku) błony śluzowej pochwy oraz zmniejszenia się wydzieliny i w związku z tym większej tendencji do podrażnień. O wiele rzadziej przyczyną świądu jest nowotwór sromu lub zaburzenia psychiczne, w tym reakcja na przewlekły stres.

Pojawieniu się dolegliwości sprzyja cukrzyca, nieodpowiednia higiena okolic intymnych, ryzykowne zachowania seksualne – wielu partnerów seksualnych, niestosowanie zabezpieczenia mechanicznego (prezerwatyw), skłonność do podrażnień.

Jakie objawy mogą towarzyszyć swędzeniu pochwy i sromu?

Swędzenie i pieczenie pochwy i sromu może być jedynym objawem, chociaż w wielu przypadkach towarzyszą mu inne dolegliwości, na które warto zwrócić uwagę i zasygnalizować lekarzowi podczas wizyty.

Objawy, które mogą towarzyszyć swędzeniu pochwy i sromu są:

  • zaczerwienienie okolicy warg sromowych, krocza, wejścia do pochwy,
  • ból i obrzęk podczas dotyku okolic intymnych,
  • upławy – m.in. serowate/o nieprzyjemnym zapachu/zielono-żółte/pieniące się,
  • problemy z oddawaniem moczu,
  • dyskomfort podczas współżycia,
  • zmiany na skórze i błonach śluzowych sromu i pochwy,
  • pieczenie podczas oddawania moczu, częstsze oddawanie moczu, parcie na pęcherz w nocy.

Co robić w przypadku swędzenia pochwy i sromu?

Większość przypadków swędzenia pochwy i sromu ustępuje po zmianie środków higienicznych, które potencjalnie mogły doprowadzić do powstania dolegliwości. Należy powstrzymać się od drapania okolicy, z której pochodzi dyskomfort, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia skóry i błon śluzowych oraz powstania wrót dla infekcji.

W przypadku utrzymującego się długotrwałego dyskomfortu oraz w razie jakichkolwiek wątpliwości konieczna jest wizyta w gabinecie ginekologicznym, kiedy to lekarz zbada narządy płciowe oraz dobierze leczenie w zależności od przyczyny. Z wizytą nie należy nigdy zwlekać zawsze wtedy, kiedy dolegliwości są nie do wytrzymania, nie pozwalają spać w nocy, towarzyszą im inne objawy lub nie ustępują po zmianie środków higieny osobistej.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie przyczyny powodującej świąd pochwy i sromu?

W trakcie wizyty ginekologicznej lekarz rozmawia z pacjentką, zwracając uwagę na okoliczności występowania dolegliwości, stopień nasilenia, czas trwania, dodatkowe objawy i życie intymne. Następnie bada pacjentkę na fotelu ginekologicznym, oglądając dokładnie okolicę sromu, a następnie pochwy we wziernikach, szczególną uwagę zwracając na obecność zaczerwienienia, zmian skórno-śluzówkowych, wyglądu wydzieliny z dróg rodnych. Przeprowadzi też badanie dwuręczne, uciskając podbrzusze oraz wprowadzając palec do pochwy, dzięki czemu jest w stanie wstępnie ocenić narządy rodne. Lekarz może zaproponować w dalszej kolejności wykonanie przezpochwowego badania ultrasonograficznego (USG TV).

W trakcie badania lekarz może pobrać wymaz z pochwy oraz cytologię oraz wypisać skierowanie na badania krwi lub moczu. W przypadku widocznych zmian na sromie o niejasnym pochodzeniu lub niereagujących na leczenie, pobierze lub zleci pobranie fragmentu zmienionych tkanek w celu oceny tkanki pod mikroskopem przez patomorfologa.

Jakie są metody leczenia swędzenia pochwy i sromu?

Kobiety, które reagują świądem okolic intymnych na ogólnodostępne środki do prania lub środki higieny osobistej powinny zmienić je na te o właściwościach hipoalergicznych, co powinno doprowadzić do ustąpienia dolegliwości. Dolegliwości mogą złagodzić nasiadówki z rumianku i liści kory dębu.

Swędzenie pochwy i sromu, które występuje w wyniku infekcji intymnej leczy się za pomocą chemioterapeutyków, środków przeciwgrzybiczych lub antybiotyków, w zależności od tego, jaki drobnoustrój wywołał objawy, zazwyczaj w postaci globulek stosowanych dopochwowo oraz kremów do smarowania zewnętrznych narządów płciowych. Należy dokładnie zastosować się do zaleceń lekarskich oraz nie przerywać leczenia, nawet jeśli po kilkukrotnej aplikacji przepisanych leków dolegliwości się zmniejszyły, gdyż może to doprowadzić do szybkiego nawrotu dolegliwości. Swędzenie wynikające z atrofii sromu, spowodowane przez zmniejszenie stężenia estrogenów w okresie okołomenopauzalnym, łagodzi się za pomocą kremów, tabletek lub krążków dopochwowych zawierających estrogen. Inne przyczyny podrażnienia i świądu, takie jak liszaj mogą wymagać terapii miejscowej steroidami.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie swędzenia pochwy i sromu?

Czasami w celu złagodzenia dolegliwości wystarczająca jest zmiana stosowanych środków kosmetycznych i przeznaczonych do prania bielizny. Swędzenie pochwy i sromu wywołane przez chorobę wymaga leczenia, a zastosowanie terapii zgodnie z zaleceniami pozwala zwykle uwolnić się od problemu.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia swędzenia pochwy i sromu?

Dolegliwości w postaci swędzenia sromu i pochwy mogą nawracać. Na szczęście istnieje kilka metod, które pozwolą ograniczyć ryzyko ponownego pojawienia się objawu, należą do nich:

  • używanie łagodnych, niepodrażniających, hipoalergicznych środków do higieny intymnej,
  • unikanie irygacji pochwy,
  • unikanie zapachowych kosmetyków, papieru toaletowego, podpasek,
  • używanie ciepłej wody do podmywania krocza (zawsze w kierunku od strony przedsionka pochwy do odbytu),
  • zakładanie przewiewnej, oddychającej, najlepiej bawełnianej bielizny,
  • używanie prezerwatyw podczas stosunku,
  • stosowanie probiotyków odbudowujących florę bakteryjną pochwy.

Ewelina Stefanowicz
Lekarz w trakcie specjalizacji z położnictwa i ginekologii. Szkoli się nieustannie w pracy oraz na kursach i stażach zewnętrznych. Główne zainteresowania zawodowe to ginekologia zabiegowa i ultrasonografia. Pracuje w Kociewskim Centrum Zdrowia w Starogardzie Gdańskim.
19.04.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.