Zakupy – okiem dietetyka

dr n. o zdr. Matylda Kręgielska-Narożna

Materiał jest częścią kampanii Eli Lilly „Zdrowie zaczyna się od zrozumienia. Zrozumieć otyłość"

Jednym z niezbędnych elementów związanych z modyfikacją stylu życia w trakcie leczenia choroby otyłościowej jest stosowanie odpowiedniego modelu żywienia. Najczęściej należy zastosować dietę redukcyjną (czyli o obniżonej zawartości kalorii). Model diety powinien być indywidualnie dopasowany oraz skonsultowany z dietetykiem lub lekarzem. Warto również zaplanować żywienie w zakresie liczby posiłków i ich składu. Pozwala to zmniejszyć ryzyko podjadania między posiłkami i zapanować nad nadmierną konsumpcją energii związaną z silnym odczuciem głodu lub apetytem. Jednym z elementów planowania powinno być umiejętne zaopatrywanie się w produkty żywnościowe, które służą do przygotowywania posiłków w domu.


Fot. Tima Miroshnichenko/ pexels.com

Umiejętne planowanie zakupów, polegające m.in. na robieniu i trzymaniu się przemyślanej listy zakupów pozwala na:

  • zmniejszenie ryzyka dokonywania wyborów pod wpływem emocji, aktualnego odczuwania głodu lub apetytu (ważne aby nie robić zakupów będąc głodnym)
  • uniknięcie zakupów w nadmiarze
  • uniknięcie zakupów wysokokalorycznych, wysokoprzetworzonych, zbędnych produktów
  • mniejszą podatność na chwyty marketingowe np. „weź 3 zapłać za 2” lub „30% gratis”.

Dodatkowo warto wspomnieć, że robienie zakupów z listą pozwala na bardziej ekonomiczne podejście do prowadzenia gospodarstwa domowego, minimalizację wyrzucania produktów żywnościowych i ułatwia dbanie o środowisko naturalne.

Najważniejsze informacje na etykietach produktów żywnościowych

Analizowanie etykiet produktów żywnościowych podczas zakupów ma wiele praktycznych korzyści. Pozwala na zaopatrywanie się w wartościowe produkty żywnościowe i kształtuje świadomość konsumencką. Najważniejszym, z punktu widzenia stanu zdrowia, czynnikiem decydującym o wyborze produktu żywnościowego powinien być jego skład. Jego analiza pozwoli określić m.in. stopień przetworzenia produktu, ustalić wartość odżywczą i ocenić czy w produkcie nie występują składniki niekorzystne z punktu widzenia naszych celów zdrowotnych.

Na co szczególnie zwracać uwagę?

  1. Skład
    • zgodnie z polskim ustawodawstwem kolejność wymienionych składników producent podaje od największej do najmniejszej ilości
    • warto weryfikować czy skład danego produktu jest długi czy krótki. Najczęściej produkty niskoprzetworzone (korzystne dla naszego zdrowia) mają krótki skład. Dla przykładu do wypieku chleba potrzebna jest tylko woda, mąka, zakwas lub drożdże i sól.
    • należy weryfikować czy dany produkt nie zawiera dużej ilości dodatków do żywności, tj. konserwantów, aromatów, barwników, zagęszczaczy, stabilizatorów itp. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat dodatków do żywności, warto przeczytać artykuł Substancje dodatkowe
    • istnieje również klasyfikacja, która pomoże Ci podzielić produkty w zależności od stopnia ich przetworzenia. O systemie oceny przetworzenia żywności NOVA możesz przeczytać artykuł Konsumpcja żywności wysokoprzetworzonej
  2. Tabela wartości odżywczej
    Na opakowaniu znajdziesz informacje na temat:
    • kaloryczności
    • zawartości białka
    • zawartości węglowodanów, a w tym cukrów prostych (np. cukier sacharoza, syrop glukozowo-fruktozowy, syrop kukurydziany itp.)
    • zawartości tłuszczów, w tym nasyconych
    • zawartości błonnika
    • zawartości soli.
    Wartość odżywcza podawana jest najczęściej na 100 g lub 100 ml produktu. Czasami na opakowaniu znajdują się też informacje dotyczące wartości odżywczej przypadającej na typową porcję. Upewnij się wtedy, jak duża jest to porcja i czy jest ona typowa również dla Ciebie.
  3. Na opakowaniu umieszczone są też informacje dotyczące przydatności do spożycia. Możemy spotkać się z następującymi informacjami:
    • „najlepiej spożyć przed” – taki opis dotyczy głównie jakości żywności. Po wskazanej po takim sformułowaniu dacie, żywność nadal będzie nadawała się do spożycia, ale może nie mieć już tych samych walorów smakowych czy np. konsystencji
    • „należy spożyć do” – ten opis dotyczy bezpieczeństwa żywności. Za takim sformułowaniem wskazana jest data, po upływie której żywność przestaje być bezpieczna dla konsumenta i może zaszkodzić zdrowiu. To sformułowanie odnosi się najczęściej do produktów lodówkowych, surowych.

Pamiętaj!

  • W zakresie wyboru produktów żywnościowych ważne jest przede wszystkim to czego potrzebuje Twój organizm. Jego potrzeby zależą od wieku, wzrostu, masy ciała oraz stanu fizjologicznego i klinicznego.
  • Nie ma produktów i diet odpowiednich dla wszystkich – podstawą jest zasada indywidualizacji.
  • Produkt naturalny/niskoprzetworzony jest bardziej preferowany niż produkt przetworzony, ale nie determinuje to jeszcze jego wartości odżywczej i kaloryczności.
  • Wybierając produkty żywnościowe, należy się kierować wieloma czynnikami tj. składem, kalorycznością, zawartością makro- i mikroskładników oraz stopniem przetworzenia.

***
PP-OB-PL-0183

31.07.2025
Wybrane treści dla Ciebie
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Flebolog - czym się zajmuje, jakie choroby leczy?
    Flebolog to lekarz zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób żył. Zajmuje się m.in. żylakami, pajączkami naczyniowymi, zakrzepicą żył głębokich, obrzękami i przewlekłą niewydolnością żylną. Flebologia w Polsce nie jest osobną specjalizacją.
  • Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
    Ginekolog to lekarz zajmujący się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorób żeńskiego układu rozrodczego. Opiekuje się pacjentkami w każdym wieku – przeprowadza regularne badania kontrolne, pomaga w doborze metod antykoncepcji, diagnozuje przyczyny zaburzeń miesiączkowania oraz niepłodności, rozpoznaje i leczy choroby nowotworowe żeńskiego układu rozrodczego. Dba również o prawidłowy przebieg ciąży, porodu i połogu.