Pytanie nadesłane do redakcji:
Jaka dieta obowiązuje przy śródmiąższowym zapaleniu nerek?
Odpowiedziała:
dr hab. med. Teresa Nieszporek
Katedra i Klinika Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Odpowiednia dieta jest ważnym elementem leczenia przewlekłych chorób nerek. Zalecenia dietetyczne dla osoby chorej na śródmiąższowe zapalenie nerek zależą od stopnia zaawansowania choroby, w tym przede wszystkim od czynności wydalniczej nerek oraz od współistnienia nadciśnienia tętniczego.
Jeżeli u chorego na śródmiąższowe zapalenie nerek występuje też nadciśnienie tętnicze, należy ograniczyć sól w diecie do ok. 5 g/dobę (85 mmol sodu). Szczególnie dużo soli zawierają produkty wysoko przetworzone, zwłaszcza dostępne w postaci puszek. Wyjątkowo rzadko, u niektórych chorych ze śródmiąższowym zapaleniem nerek i prawidłowym lub niskim ciśnieniem tętniczym dochodzi do nadmiernej utraty sodu z moczem. W takich przypadkach konieczne jest zwiększenie zawartości soli w diecie oraz odpowiednie nawodnienie.
Bardzo istotne znaczenie ma zawartość w diecie białka, która uzależniona jest od czynności wydalniczej nerek określonej przez wyliczoną wartość przesączania kłębuszkowego, czyli eGFR (estimated glomerular filtration rate). Zalecana przez większość ekspertów podaż białka w diecie u chorych na śródmiąższowe zapalenie nerek z prawidłową lub nieznacznie upośledzoną czynnością wydalniczą nerek (wartość eGFR wyższa od 60ml/min) jest podobna jak u osób zdrowych i wynosi 0,8–1g/kg mc.
Zawartość składników mineralnych, takich jak wapń, fosfor i potas w diecie oraz kaloryczność diety takich chorych jest również podobna jak u osób zdrowych. W bardziej zaawansowanych stadiach choroby wskazane są pewne ograniczenia dietetyczne. Gdy czynność wydalnicza nerek jest upośledzona (wartość eGFR niższa od 60 ml/min) zaleca się ograniczenie białka w diecie do 0,8–0,6 g/kg masy ciała. Chory, u którego należy ograniczyć białko w diecie powinien być przeszkolony przez lekarza nefrologa lub wykwalifikowanego dietetyka, aby w tej restrykcyjnej diecie znalazły się białka o wysokiej wartości odżywczej.
U niektórych chorych z bardzo zaawansowaną przewlekłą chorobą nerek stosuje się dietę z dużym ograniczeniem białka uzupełnioną specjalnymi preparatami aminokwasów. Takie leczenie może być prowadzone jedynie pod ścisłym nadzorem nefrologa. Zawartość białka w diecie powinna być wyliczana na podstawie należnej masy ciała. Gdy konieczne jest ograniczenie białka, należy zwrócić uwagę na wartość kaloryczną diety, która powinna wynosić 35 kcal/kg mc. u osób aktywnych fizycznie, natomiast u osób starszych (powyżej 60. rż.) i mniej aktywnych zalecana kaloryczność diety jest mniejsza i wynosi 30 kcal/kg należnej masy ciała.
Szczegółowe zalecenia dotyczące zawartości fosforanów, wapnia i potasu w diecie zależą od stopnia upośledzenia czynności wydalniczej nerek i są zwykle indywidualnie ustalane dla każdego chorego.
