Ból głowy typu napięciowego to ból głowy, który nie jest spowodowany żadną chorobą. Napięciowy ból głowy występuje po obu stronach głowy, nie jest pulsujący, ma niewielkie lub umiarkowane natężenie, nie nasila się w czasie zwykłej aktywności fizycznej i nie towarzyszą mu nudności. W leczeniu stosuje się leki, a także psychoterapię, techniki relaksacyjne i biofeedback. Choć napięciowy ból głowy nie jest ciężką chorobą, to może znacznie wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Co to są napięciowe bóle głowy?
Ból głowy typu napięciowego to pierwotny ból głowy, czyli taki, który nie jest spowodowany żadną chorobą.
Napięciowy ból głowy:
- występuje obustronnie, czyli po obu stronach głowy
- nie jest pulsujący
- ma niewielkie lub umiarkowane natężenie
- nie nasila się w czasie zwykłej aktywności fizycznej
- nie towarzyszą mu nudności.
Od migreny odróżnia go właśnie m.in. to, że występuje obustronnie.
Napięciowy ból głowy może mieć postać epizodyczną, czyli pojawiać się od czasu do czasu, a następnie ustępować. Epizody takie mogą pojawiać z różną częstością u różnych osób, czasem rzadko (np. raz na miesiąc), a czasem często. Inną postacią jest przewlekły napięciowy ból głowy, czyli taki, który się pojawia, trwa przez dłuższy czas i może mu towarzyszyć tkliwość (ból podczas dotykania) mięśni głowy.
Jak często występuje napięciowy ból głowy?
Napięciowy ból głowy jest powszechny. Szacuje się, że większość osób doświadczy choć jednego epizodu napięciowego bólu głowy w życiu. Jest to najczęściej występujący ból głowy, nieco częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Może występować u osób w różnym wieku.
Jakie są przyczyny napięciowego bólu głowy?
Przyczyna i dokładny mechanizm pojawiania się bólu typu napięciowego nie zostały wyjaśnione. Jego wystąpieniu sprzyjają czynniki psychiczne, takie jak:
- depresja
- zaburzenia konwersyjne (zaburzenia funkcji ruchowych lub czuciowych o podłożu psychogennym)
- lęk
- stres.
Może Cię zainteresować:
- Zaburzenia lękowe (nerwica lękowa) związane ze stresem i pod postacią somatyczną
- Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży
- Jak radzić sobie ze stresem
Napięciowy ból głowy – objawy
Czas trwania epizodu bólu głowy waha się od kilkudziesięciu minut (bardzo rzadko) do kilku dni. Najczęściej ból występuje przez kilkanaście dni w miesiącu, a u niektórych osób nawet codziennie.
Charakterystyczne dla wszystkich podtypów bólu głowy typu napięciowego jest niewielkie natężenie oraz tępy, uciskowy (ale nie pulsujący) i rozlany charakter bólu. Ból jest odczuwany głównie w okolicy czołowej, czasem ciemieniowej i potylicznej. Jest opasujący, zwykle podobnie odczuwany po obu stronach głowy. Nie nasila się podczas wysiłku fizycznego. Niezwykle rzadko występuje nadwrażliwość na światło lub hałas. Ból głowy na ogół nie jest na tyle dolegliwy, aby uniemożliwić osobom nim dotkniętym pracę, zarówno umysłową, jak i fizyczną.
U wielu osób doświadczających napięciowych bólów głowy występuje labilność emocjonalna i depresja.
Rodzaje napięciowego bólu głowy
Ból głowy typu napięciowego dzieli się na podtypy w zależności od częstości jego występowania. Wyróżnia się:
- rzadki epizodyczny ból głowy typu napięciowego, jeśli wystąpiło co najmniej 10 epizodów bólu głowy, średnio rzadziej niż raz na miesiąc, czyli mniej niż 12 epizodów na rok
- częsty epizodyczny ból głowy typu napięciowego, jeśli wystąpiło co najmniej 10 epizodów bólu głowy, przeciętnie w ciągu 1–14 dni w miesiącu przez ponad 3 miesiące, czyli co najmniej 12 epizodów trwających mniej niż 180 dni w ciągu roku
- przewlekły ból głowy typu napięciowego, jeśli ból głowy występuje średnio co najmniej przez 15 dni w miesiącu przez ponad 3 miesiące, czyli co najmniej 180 dni w ciągu roku.
Napięciowy ból głowy – diagnostyka
Lekarz najpierw zbierze wywiad. Charakterystyka bólu głowy, czyli to, gdzie i jak jest odczuwany ból, może już naprowadzić na rozpoznanie. Następnie lekarz zbada pacjenta. Zazwyczaj w badaniu przedmiotowym lekarz nie stwierdza nieprawidłowości, choć w niektórych przypadkach, jeśli badanie wykonuje w trakcie bólu, to może stwierdzić wzmożone napięcie i tkliwość (bolesność podczas dotykania) mięśni głowy i szyi.
Zwykle rozpoznanie można już ustalić na takim etapie, ale czasem konieczne są badania dodatkowe, np. obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny głowy), aby wykluczyć inne przyczyny bólu. U osób z bólami głowy typu napięciowego nie stwierdza się nieprawidłowości w badaniach dodatkowych (np. badaniach obrazowych głowy).
Napięciowy ból głowy – leczenie
Leczenie napięciowego bólu głowy dzieli się na doraźne, czyli leki stosowane w czasie epizodu bólu oraz leczenie zapobiegawcze, czyli leki stosowane przewlekle, które mają zapobiegać występowaniu epizodów napięciowego bólu głowy.
Leczenie doraźne
Leczenie doraźne stosuje się w przypadku rzadkiego epizodycznego bólu głowy typu napięciowego. Obejmuje ono stosowanie leków przeciwbólowych, najczęściej kwasu acetylosalicylowego lub paracetamolu, ewentualnie w skojarzeniu z kofeiną lub niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), takimi jak np. ibuprofen, ketoprofen.
Nie powinno się natomiast stosować leków doraźnie w przypadkach częstego bólu epizodycznego i bólu przewlekłego. U tych osób wskazane jest leczenie zapobiegawcze.
Leczenie przewlekłe (zapobiegawcze)
W leczeniu przewlekłym (zapobiegawczym) stosuje się leki przeciwdepresyjne (tzw. trójpierścieniowe, zwłaszcza amitryptylinę i imipraminę), a także opipramol, wybiórcze inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i leki przeciwlękowe, np. pochodne benzodiazepiny.
Należy jednak wziąć pod uwagę, że skuteczność farmakoterapii, czyli przyjmowania leków w bólu głowy typu napięciowego jest różna. Z tego powodu, a także ze względu na to, że w przypadku tego rodzaju bólu głowy duży wpływ mają czynniki psychiczne zaleca się wypróbowanie metod niefarmakologicznych, przede wszystkim technik relaksacyjnych, sprzężenia zwrotnego (biofeedback) i psychoterapii.
