medycyna praktyczna dla pacjentów
W Polsce na migrenę choruje ok. 4 mln ludzi, z czego około 700 tys. to osoby z migreną przewlekłą, powodującą ból głowy powyżej 15 dni w miesiącu, z czego przynajmniej osiem dni to ból migrenowy.
Prof. Irena Hausmanowa-Petrusewicz należała do grona uczonych, którzy zmienili sposób myślenia o chorobach nerwowo-mięśniowych. Współtworzyła podstawy nowoczesnej diagnostyki neurologicznej i wyprzedzała swoją epokę – często wbrew obowiązującym autorytetom. Jej odkrycia do dziś wpływają na leczenie i badania nad rdzeniowym zanikiem mięśni.
Niezależnie od tego, czy chodzi o jazdę na rowerze, czy robienie na drutach, są czynności, które wykonujemy bez myślenia.
O rezerwie neurologicznej, która tkwi w „uśpionych” motoneuronach, potencjalnych biomarkerach w SMA, a także potrzebie dostosowania programu lekowego do zachodzących zmian w terapii dyskutowali eksperci w trakcie konferencji „Przyszłość leczenia SMA – każdy motoneuron ma znaczenie”.
Po prawie siedmiu latach mamy w Polsce dostępne terapie, które były jako pierwsze zarejestrowane w Europie, ale okazuje się, że postęp w leczeniu trwa nadal – podkreśla prof. Anna Kostera-Pruszczyk, kierowniczka Katedry i Kliniki Neurologii WUM.
Skutki chorób mózgu są coraz bardziej kosztowne dla pacjentów i ich rodzin, społeczeństwa oraz państwa. Dlatego konieczne jest włączenie „brain planu” do priorytetów zdrowotnych państwa.
Najnowsza aktualizacja Kryteriów McDonalda to ważna zmiana w sposobie rozpoznawania stwardnienia rozsianego (SM), której celem jest szybsze i bardziej trafne postawienie diagnozy oraz wcześniejsze rozpoczęcie leczenia.
Chorzy na stwardnienie zanikowe boczne (ALS) czekają czasami nawet dwa lata na wykonanie badań genetycznych, które są istotne przy dobieraniu leczenia – ocenili eksperci.
W przeszłości NMOSD często mylono ze stwardnieniem rozsianym (SM), ale dziś wiadomo, że to zupełnie inne choroby. Dzięki nowoczesnym, celowanym terapiom choroba może być skutecznie kontrolowana, a pacjenci mogą żyć bez nawracających rzutów, obciążającej sterydoterapii i ciągłych hospitalizacji.
Biologiczne mózgi uczą się szybciej i sprawniej niż współczesna sztuczna inteligencja.
Nowe kryteria mogą znacząco przyspieszyć diagnozę SM. A im szybciej postawimy rozpoznanie, tym wcześniej można rozpocząć leczenie modyfikujące przebieg choroby – co realnie poprawia rokowania pacjentów – podkreśla prof. Monika Adamczyk-Sowa.
Warto regularnie sięgać do pokładów kreatywności, czy to poprzez taniec, czy malowanie, czy zagłębianie się w świat gier komputerowych – mówi dr hab. Aneta Brzezicka, prof. USWPS, psycholożka z Instytutu Psychologii USWPS.
Polska jako jeden z nielicznych krajów oferuje leczenie wszystkim chorym na SMA. Poprawę odczuwają także pacjenci z najcięższą postacią choroby.
Prowadzone przeze mnie badanie pozwoli na porównanie poziomów parametrów zapalnych w przebiegu choroby Parkinsona i postępującego porażenia nadjądrowego, a także wskazanie różnic między tymi podtypami – zaznacza dr hab. Piotr Alster z Kliniki Neurologii WNoZ WUM.
Do niedawna uważano, że autyzm i ADHD wzajemnie się wykluczają. Najnowsze badania wykazują jednak, że bardzo często neurotypy te występują wspólnie. To zwiększa wyzwania diagnostyczne i terapeutyczne, ale prowadzi także do lepszego zrozumienia funkcjonowania takiej osoby.
Objawy czaszkowo-autonomiczne mogą kierować pacjenta do niewłaściwego specjalisty i często skutkować błędnym leczeniem – zaznacza dr hab. Magdalena Nowaczewska, prof. UMK.
Plastyczność mózgu kluczem do leczenia depresji, padaczki i uzależnień. Rusza nowy projekt badawczy.
Słuchanie muzyki w seniorskim wieku obniża ryzyko otępienia nawet o 39 proc., a gra na instrumencie – o 35 proc. To wynik badania, które objęło prawie 11 tys. osób.
Technika tzw. multiomiki w połączeniu ze sztuczną inteligencją pozwoliła wykryć zmiany w poziomie białek osocza charakterystyczne dla stwardnienia zanikowego bocznego (ALS) nawet 10 lat przed pojawieniem się pierwszych objawów choroby.
W Polsce cierpi na nią ponad 350 tys. osób, ale duża liczba przypadków tego rodzaju otępienia spowodowanego uszkodzeniem mózgu pozostaje wciąż niezdiagnozowana.
Zespół naukowców pod przewodnictwem dr hab. Marty Waliszewskiej-Prosół z Kliniki Neurologii UMW przeprowadził ogólnopolskie badanie „Migraine in Poland”.
Tworzeniem szczegółowych map połączeń między komórkami nerwowymi zajmuje się dziedzina neuronauki zwana konektomiką. Sieć neuronalnych połączeń nazywa się natomiast konektomem.
Z badań przeprowadzonych przez zespół naukowców z UMW wynika, że główną przyczyną niskiej adherencji u pacjentów z SM jest zmęczenie.
Obecnie terapia pomostowa to już nie tylko kliniczny standard – to także psychiczne wsparcie dla rodziców, a dla pacjenta szansa na normalne dzieciństwo i życie bez obciążenia chorobą – mówi prof. Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska.
O nowych możliwościach leczenia i rekomendacjach, jak poprawić sytuację pacjentów w systemie ochrony zdrowia, rozmawiano podczas XIII Weekendu ze SMAkiem, czyli corocznej konferencji Fundacji SMA, która odbyła się w czerwcu w Warszawie.
Leczenie CIDP może być w Polsce realizowane w ramach programu lekowego B.67. Od 1 lipca dostępna jest w nim nowa opcja terapeutyczna.
Rośnie liczba pacjentów z udarami mózgu, również wśród osób młodych – alarmują lekarze z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Katowicach.
Migrena nie musi ustępować po menopauzie, przeciwnie, u wielu kobiet może się nasilić i stać bardziej oporna na leczenie – wynika z przeglądu badań, którego główną autorką jest dr hab. Marta Waliszewska-Prosół.
Dr Michał Obidziński, mgr inż. Nina Bażela i dr hab. Mateusz Hohol, prof. UJ z Mathematical Cognition and Learning Lab Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ zbadali związki pamięci długotrwałej ze zdolnościami matematycznymi.
Zgodnie z danymi uzyskanymi przez międzynarodową grupę roboczą GAPSER, opóźnienie w diagnostyce i leczeniu dzieci z udarem wynika z braku świadomości o tym, że dziecko w dowolnym wieku może zachorować na udar.
Sytuacja chorych z chorobą Parkinsona w ostatnim czasie znacznie się pogorszyła.
Chorzy mierzą się z trudnym dostępem do neurologów, wczesnej diagnostyki oraz rehabilitacji. A właściwa opieka jest kluczowa, bo przy dobrym prowadzeniu pacjenci mogą żyć wiele lat.
Nawet jedno zatrucie wystarczy, by mózg skojarzył smak z chorobą i zapamiętał go na długo. Odpowiada za to ciało migdałowate, czyli część mózgu odgrywająca kluczową rolę w przetwarzaniu emocji, w tym strachu i awersji smakowych.
30 proc. osób cierpiących na padaczkę ma postać choroby oporną na leczenie – powiedziała neurolożka Maja Kopytek-Beuzen.
Terapia oparta na muzyce może przynosić korzyści osobom z otępieniem, w szczególności poprzez łagodzenie objawów depresji – informuje Cochrane Database of Systematic Reviews, baza danych publikująca badania przeglądowe.
Często mówi się o dewastującym wpływie choroby Parkinsona na otoczenie pacjenta. Chciałbym tę logikę nieco odwrócić, wskazując, jak często to właśnie chory musi mierzyć się z presją oraz niezrozumieniem – zaznacza Paweł Kaczmarek.
Wieloletnie spożywanie dużych ilości czerwonego mięsa, zwłaszcza przetworzonego – jak np. kiełbasa i inne wędliny, ma związek z szybszym pogarszaniem się zdolności poznawczych i rozwojem otępienia – wynika z długofalowego badania, które publikuje czasopismo „Neurology”.
Mocny sen w nocy pomaga oczyścić mózg z toksyn gromadzących się w ciągu dnia – pokazało badanie na myszach. Niestety, niektóre tabletki nasenne mogą ten proces zaburzać.
Właściwa diagnoza problemów ze snem często bywa trudna. Nierzadko ich podłożem są schorzenia neurologiczne, zwłaszcza choroby neurodegeneracyjne. Niezależnie od przyczyny, zaburzenia snu wymagają leczenia.
Zdrowie mózgu to znacznie więcej niż brak choroby, to funkcjonowanie człowieka w obszarze uczuciowym, poznawczym, behawioralnym i motorycznym – podkreślali uczestnicy debaty poświęconej chorobom mózgu.
Aktywności społeczne i stymulujące umysł, takie jak czytanie lub rozmowy z innymi osobami, są korzystne dla pamięci i myślenia. Niekorzystnie wpływają zaś na nie, a także sprzyjają otępieniu, oglądanie telewizji i granie w gry wideo – informuje „The Journals of Gerontology Series A”.
Ostatnio pojawiła się pierwsza terapia, która może zmieniać naturalny przebieg ataksji Friedreicha – mówi prof. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak.
Wczesne stosowanie skuteczniejszej terapii wysokoefektywnej wiąże się z mniejszą niepełnosprawnością po 6-10 latach niż w przypadku rozpoczęcia tej terapii w późniejszym okresie przebiegu choroby – zaznacza prof. Alina Kułakowska.
Do niedawna szacowaliśmy, że w Polsce dochodzi do 60-70 tys. udarów mózgu rocznie. Obecnie wiemy, że jest ich około 90 tys. w ciągu roku – mówi prof. Konrad Rejdak.
3. edycja kampanii edukacyjnej Strumień życia w SMA z tegorocznym mottem - Więcej niż stabilizacja
Od dwóch lat działa w Polsce program lekowy dla chorych na migrenę przewlekłą, w ramach którego stosuje się nowoczesne leczenie profilaktyczne – mówi neurolożka, dr n. med. Magdalena Boczarska-Jedynak.
Społeczeństwo dementia-friendly to społeczeństwo świadome, że choroba Alzheimera to nasza wspólna sprawa, szczególnie w dobie zmian demograficznych – zaznacza dr hab. Aneta Domagała, prof. UMCS.
Nocna ekspozycja na padające z zewnątrz światło może zwiększać częstość występowania choroby Alzheimera u osób w wieku poniżej 65 lat bardziej niż wiele innych czynników ryzyka – informuje pismo “Frontiers in Neuroscience”.
Poprawę stanu zdrowia i kondycji psychicznej odnotowało aż 80 proc. pacjentów.
Pamięć o konkretnym wydarzeniu znajduje się w mózgu w kilku równoległych kopiach – utrwalanych, modyfikowanych albo kasowanych po jakimś czasie – wynika z najnowszych badań.
Szpital Specjalistyczny w Wejherowie uzyskał oficjalną zgodę na realizowanie ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia trombektomii mechanicznej u pacjentów z udarem niedokrwiennym mózgu.
Prezentacji raportu dotyczącego leczenia pacjentów z SMA towarzyszyła dyskusja ekspercka poświęcona tematom związanym z leczeniem SMA w Polsce, od obecnego kształtu programu lekowego począwszy, na wyzwaniach, jakie eksperci oraz sami pacjenci i ich bliscy ciągle dostrzegają skończywszy.
3. edycja kampanii edukacyjnej Strumień życia w SMA z tegorocznym mottem – Więcej niż stabilizacja.
Co zrobić, by się nie wypalić? Czy można zobaczyć świat oczami podopiecznego? Są na to sposoby, o których opowiada Karolina Jurga, neuropsycholożka wpierająca osoby z otępieniem oraz te, które im towarzyszą w chorobie.
Terapia genowa wydaje się być optymalna dla pacjentów, ponieważ jest podawana raz w życiu. Na pewno jest to terapia rewolucyjna – powiedziała prof. Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska, przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych.
Osoby z wysokim poziomem tkanki tłuszczowej odkładającej się na brzuchu lub ramionach mogą być bardziej niż reszta populacji narażone na rozwój choroby Alzheimera i choroby Parkinsona – poinformowano w najnowszym numerze „Neurology”.
Niewystarczająca wiedza i brak umiejętności rozpoznawania objawów udaru mózgu sprawiają, że większość pacjentów zgłasza się do szpitali zbyt późno. W odpowiedzi na ten problem powstał program FAST Heroes skierowany do przedszkolaków i uczniów klas 1–3.
Program lekowy leczenia SMA powinien zostać udoskonalony. Konieczne jest poszukanie takich rozwiązań, które byłyby zorientowane na pacjenta, i które likwidowałyby problemy, zamiast je stwarzać – mówi Hubert Baranowski, 22-latek z SMA.
Odpowiedzią na rosnące obciążenie społeczne zburzeniami neurologicznymi jest, opracowana przez European Academy of Neurology, Strategia Zdrowia Mózgu (EAN Brain Health Stategy).
W Polsce na stwardnienie rozsiane (SM) choruje około 55 000 osób. Co roku diagnozę tej choroby słyszy kolejne 2 500 pacjentów. Są to przede wszystkim młode kobiety (które chorują 3-krotnie częściej niż mężczyźni) w wieku między 20 a 40 lat.
Zmiany klimatu, które wpływają na parametry pogody i wywołują anomalie pogodowe, mogą negatywnie oddziaływać na ludzi z chorobami mózgu – wynika z badania, które publikuje czasopismo „Lancet Neurology”.
Polski pielęgniarz opracował rozwiązanie wykorzystujące sztuczną inteligencję do nauki komunikacji z pacjentami z otępieniem.
57 tys. komórek i 150 m połączeń nerwowych zostało zbadanych przez naukowców z Harvardu, którzy przeanalizowali milimetr sześcienny tkanki mózgowej.
W Polsce 8,5 mln dorosłych osób cierpi na ból przewlekły, w tym co najmniej 5,1 mln to kobiety. Jedna piąta z nich deklaruje, że nie byłaby w stanie znieść już silniejszego bólu.
Poznajcie niezwykłą historię Angeliki Chrapkiewicz-Gądek z SMA 3, która mimo choroby zdobywa szczyty gór, pisze książki i motywuje ludzi do życia!
Jej życie to gotowy scenariusz na film. Piękna i wesoła dziewczyna. Do tego dzielna, niezłomna i walcząca z przeciwnościami losu. I jak wiele innych kobiet potrafiąca cieszyć się z małych, pięknych rzeczy. W swojej szafie trzyma ulubioną parę czerwonych szpilek. Kupiła je, kiedy dowiedziała się, że jej życie nie będzie takie, jak myślała.
Szacuje się, że średnia wieku chorych na Parkinsona w Polsce wynosi 58 lat. Łącznie w kraju żyje 90 tys. osób z tym schorzeniem, a co roku jest ono diagnozowane u 8 tys. ludzi.
Choć choroba Fabry’ego występuje zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, jej przebieg jest cięższy i objawy pojawiają się w młodszym wieku u osób płci męskiej. Niepodjęcie odpowiedniego leczenia może skrócić życie pacjentów nawet o 20 lat.
Ministerstwo Zdrowia od 1 kwietnia br. zapewnia kontynuację leczenia nusinersenem
Dziś rozpoznanie rdzeniowego zaniku mięśni (spinal muscular atrophy – SMA) to nie wyrok. Dzięki dostępnemu leczeniu, chorzy żyją dłużej, zachowują sprawność, mogą pracować, zakładać rodziny, mieć plany na przyszłość. O tym, jak wygląda ich codzienne życie i walka z chorobą dowiemy się z kampanii edukacyjnej „Strumień życia w SMA. Więcej niż stabilizacja”.
Choć skuteczność nusinersenu jest zdecydowanie największa u pacjentów przedobjawowych, z terapii tej skorzystali także pacjenci starsi – nawet ci, u których choroba poczyniła już spore spustoszenia.
Terapia enzymatyczna jest dla chorych na ASMD nadzieją na wydłużenie życia i poprawę jego jakości – powiedziała kierownik Pracowni Rzadkich Chorób Metabolicznych Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II prof. Beata Kieć-Wilk.
O potrzebach pacjentów z padaczką warto mówić głośno, bo to grupa szczególnie silnie narażona na stygmatyzację i wykluczenie społeczne.
Leczenie profilaktyczne w migrenie przekłada się na wyraźny spadek zażywania leków przeciwbólowych. Dobre efekty dają też leki zarejestrowane w leczeniu innych schorzeń.
Tylko ok. 2 proc. spośród 400 tys. osób autystycznych w Polsce pracuje zawodowo, co jest wartością niemalże na granicy błędu statystycznego. W całej UE ten wskaźnik jest ponad pięciokrotnie wyższy.
Odkrycia pomagają wyjaśnić, w jaki sposób palenie jest powiązane z chorobą Alzheimera i otępieniem
Miastenia jest w Polsce u ponad połowy chorych rozpoznawana najwcześniej po upływie roku – wynika z raportu, który zaprezentowano podczas konferencji prasowej w Warszawie.
W Polsce mamy ponad 120 tys. pacjentów z rozpoznaną chorobą Alzheimera. Liczba ta jest niedoszacowana, wiele osób choruje bez rozpoznania i leczenia – mówi dr Anna Filipek-Gliszczyńska z Kliniki Neurologii i Poradni Alzheimerowskiej PIM MSWiA.
Są osoby, u których zmęczenie przybiera tak patologiczną postać, że wyjście po zakupy wymaga kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu godzin regeneracji – o zespole przewlekłego zmęczenia opowiada prof. Paweł Zalewski z CM UMK.
6 października 2023 r. ruszył program leczenia własną krwią pępowinową w mózgowym porażeniu dziecięcym, realizowany w ramach procedury medycznego eksperymentu leczniczego. O MPD mówi dr hab. Magdalena Chrościńska-Krawczyk, prof. UM.
U znacznego odsetka osób, które przechorowały COVID-19, objawy ze strony układu nerwowego utrzymują się przez wiele miesięcy.
Nasi pacjenci mają w tej chwili pełen dostęp do prawie wszystkich zarejestrowanych terapii na świecie – zaznacza dr hab. Alicja Kalinowska, prof. UMP.
W 2022 roku w Polsce z chorobą Alzheimera i chorobami pokrewnymi żyło 357 tys. osób – wynika z danych NFZ.
Chcemy stworzyć model zmiany stylu życia, który okaże się najbardziej skuteczny w hamowaniu postępu otępienia – zapowiada prof. Konrad Rejdak z UMLub.
Nowoczesne leczenie pacjentów z SMA przywróciło im nadzieję na lepsze życie. – Byliśmy nieco zaskoczeni, że przyniosło ono aż tak dobre efekty – mówi dr Anna Łusakowska z Kliniki Neurologii WUM.
Badania wykazały, że u pacjentów leczonych nusinersenem dochodzi nie tylko do stabilizacji choroby, ale w 94 proc. do poprawy stanu funkcjonalnego widocznego w czasie.
Umowy na realizację programu profilaktycznego leczenia chorych na migrenę przewlekłą mają podpisane 53 ośrodki. Z programu skorzystało dotąd ponad 370 osób.
Rozwój nowych technologii sprawia, że ciągle musimy uczyć się nowych programów, narzędzi. Świat zmienia się coraz szybciej, my natomiast żyjemy coraz dłużej.
Osoby starsze, które grają w gry-łamigłówki mogą mieć nawet tak samo dobrą pamięć jak dwudziestolatkowie – pokazuje nowe badanie naukowców z University of York.
Konieczne jest zadbanie o poprawę sytuacji osób aktualnie żyjących z rdzeniowym zanikiem mięśni. Temu posłużyłoby wprowadzenie modelu kompleksowej opieki koordynowanej nad pacjentami z SMA oraz zmiany w programie lekowym.
Diagnostyka, leczenie i rehabilitacja, a także profilaktyka chorób neurologicznych powinny być priorytetem dla osób odpowiedzialnych za system opieki zdrowotnej.
Pomagając pacjentom, którzy codziennie walczą z bólem, zmieniamy też filozofię funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej. Pokazujemy, że poszanowanie praw pacjentów z przewlekłym bólem ma ogromne znaczenie w traktowaniu pacjenta – podkreślił w poniedziałek w Sejmie szef MZ Adam Niedzielski.
Mamy nowe leki, nowe wskazania i one powinny być jak najszybciej dostępne, ponieważ każdy nowy lek to kolejna szansa dla pacjentów z chorobami rzadkimi.
Za przykładem SMA należy wytyczyć optymalną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną dla pacjentów z innymi chorobami rzadkimi.
Nie widać końca odysei chorych na alfa-mannozydozę. Pacjenci oczekują od Ministerstwa Zdrowia rozwiązań, które stanowiłyby dla nich realną pomoc.
Opublikowana 20 czerwca br. lipcowa lista refundacyjna przewiduje ważne zmiany w programie lekowym B.29 dotyczącym leczenia immunomodulującego stwardnienia rozsianego (SM).
2 czerwca startuje popierana przez europejskich przywódców inicjatywa wzywająca do przeciwdziałania skutkom choroby.
Stwardnienie rozsiane to jednostka chorobowa, której leczenie na przestrzeni ostatnich lat przeszło absolutną rewolucję – mówi prof. Monika Adamczyk-Sowa, prezes Sekcji SM i Neuroimmunologii Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.
Dzięki nowoczesnym terapiom i wcześnie podjętemu leczeniu stwardnienie rozsiane wygląda inaczej niż jeszcze 10-20 lat temu. Efekty wprowadzenia na rynek nowoczesnych terapii są już zauważalne – mówi Dominika Czarnota, sekretarz generalna PTSR.
Prezes Fundacji „Akogo?” informuje, że w klinice „Budzik” dla dorosłych w Warszawie niedługo będzie komplet pacjentów.
W Polsce od wystąpienia pierwszych objawów PPMS do postawienia diagnozy mija średnio 4-5 lat. Jest to czas stracony dla pacjenta, bo bez właściwej diagnozy nie można włączyć odpowiedniego, skutecznego leczenia.
Wiedza na temat miastenii, nawet wśród pracowników medycznych, jest niedostateczna, co prowadzi w wielu przypadkach do błędnych rozpoznań – mówi Anna Wolska, założycielka Stowarzyszenia Osób Dotkniętych Chorobami Nerwowo-Mięśniowymi „Kameleon”.
Im wcześniej i efektywniej zaczniemy działać, tym mamy większe szanse na wzmocnienie rezerwy poznawczej i mózgowej oraz poprawę dobrostanu.
Upośledzenie węchu, zaparcia, zaburzenia snu w fazie REM, którym towarzyszą nieprzyjemne, przepełnione lękiem marzenia senne mogą być wczesnymi objawami choroby Parkinsona – przypomina dr hab. Sławomir Budrewicz, prof. UMW.
Nowoczesny trend personalizacji leczenia SM to zmiana postaci formy podawania leków: z dożylnej na podskórną lub doustną.
W Polsce na padaczkę choruje blisko 400 tys. osób. Co roku diagnozuje się kolejnych 27 tys. przypadków choroby.
Udostępnienie podskórnych form podania leków może zrewolucjonizować ich leczenie i jakość życia.
Stwardnienie rozsiane ma różne postaci – jedną z nich jest postać pierwotnie postępująca, która dotyka około 10% osób z SM.
Wykłady, spotkania, warsztaty dla dzieci – stacjonarne, ale także online, m.in. takie propozycje przygotowały uczelnie, instytucje naukowe i placówki edukacyjne w ramach tegorocznego Światowego Tygodnia Mózgu.
Wpływ jakości powietrza na decyzje podejmowane podczas gry w szachy jest znaczący. Kiedy wymagana jest maksymalna koncentracja, liczba błędów u graczy zamkniętych w pomieszczeniu o złej jakości powietrza wzrasta o ponad 20 proc. – ustalili naukowcy z Niemiec, Holandii i USA.
Połączenie kriostymulacji ogólnoustrojowej ze statycznymi ćwiczeniami rozciągającymi zmniejsza uczucie zmęczenia i poprawia funkcjonowanie autonomicznego układu nerwowego u pacjentów z zespołem chronicznego zmęczenia.
Wcześniejsze przechodzenie na emeryturę, jak również izolacja społeczna mogą przyspieszać zaburzenia poznawcze i rozwój otępienia w starszym wieku – wynika z dwóch amerykańskich badań.
Droga do Ludzkości+, czyli transhumanistycznego społeczeństwa bardziej rozwiniętych gatunków ludzkich, jest pełna niebezpieczeństw, ale może wcale nie być aż tak długa – mówi prof. Włodzisław Duch.
Zgodnie z obecnymi założeniami leczenie należy rozpocząć wtedy, kiedy dominuje faza zapalna, a nie neurozwyrodnieniowa.
Rozwiązywanie krzyżówek, nauka języka czy rozwiązywanie sudoku mogą pomóc w poprawieniu pamięci i utrzymaniu zdolności poznawczych.
Dzięki decyzji MZ, rysdyplam jest od 1 września refundowany dla polskich pacjentów z SMA. O tym, jakie są efekty leczenia tym lekiem, opowiadają matki pacjentów.
Jesteśmy wśród czterech krajów na świecie, które jako pierwsze były w stanie zaproponować tak znakomicie zaplanowany program diagnostyki i leczenia rdzeniowego zaniku mięśni – stwierdziła prof. Anna Kostera-Pruszczyk z WUM.
Mamy dostęp do terapii dla pacjentów z chorobą Pompego, dlatego ważne jest wprowadzenie badań przesiewowych noworodków w kierunku tej choroby – oceniają eksperci.
Według ogólnych szacunków około 10% ludzi powyżej 65. roku życia cierpi na chorobę Alzheimera, a liczba ta stale rośnie. Chorobą tą dotkniętych będzie nawet 33% osób powyżej 85. roku życia. Coraz więcej wiemy jednak na temat roli tak zwanych zasobów poznawczych.
Już dziewięć lat przed zdiagnozowaniem chorób związanych z otępieniem można zaobserwować zespół niepokojących sygnałów, świadczących o prawdopodobieństwie zachorowania – ustalili naukowcy z Cambridge w Wielkiej Brytanii.
Refundowana od września przełomowa terapia SMA jest już podawana noworodkom. Rocznie z tą chorobą rodzi się ok. 50 dzieci.
Pierwszy noworodek w Polsce, u którego w badaniu przesiewowym stwierdzono SMA, otrzymał już terapię genową.
Choroba Devica bywa mylona ze stwardnieniem rozsianym. Jest to jednak zupełnie inny zespół chorobowy, o innych przyczynach, objawach i rokowaniach.
Uczestniczymy w czymś, co odmieniło perspektywę myślenia o SMA – wcześniej nieuchronnie śmiertelnej, dzisiaj chorobie przewlekłej – mówi prof. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak z Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka".
Warto aktywnie uczestniczyć w procesie terapeutycznym, ponieważ to dzięki właściwej komunikacji i dobremu przygotowaniu do wizyty lekarskiej, lekarz nie musi domyślać się, czego oczekuje pacjent – mówi Tomasz Połeć, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego, jeden z inicjatorów kampanii „Zapytaj o SM”.
Gdy Ministerstwo Zdrowia zwołało konferencję prasową – z udziałem przedstawicieli Pałacu Prezydenckiego i ekspertów zajmujących się SMA – można było przypuszczać, że zostaną podane do publicznej wiadomości przełomowe informacje.
Marzę, żeby nasz system się zmienił, by w końcu do jakiegokolwiek polskiego rządu dotarło, że po śmierci opiekunów, rodziców, nie każdy chory ma męża czy żonę, którzy mogliby się nim zaopiekować – mówi Agnieszka Filipkowska, radna Rady Miasta Gliwice i wykładowca akademicki.
Wśród ogłoszonych przez Ministerstwo Zdrowia obowiązujących od 1 lipca br. nowych wskazań oraz zmian w programach lekowych i chemioterapii znalazł się pierwszy program lekowy dla pacjentów chorujących na migrenę przewlekłą. Przewiduje on refundację toksyny botulinowej typu A i dwóch leków biologicznych.
To jest moment, w którym uświadamiasz sobie, że w pewien sposób skończyło się twoje życie – mówi Karolina Wiktor, artystka wizualna, która w 2009 r. przeszła dwukrotnie udar mózgu. Prowadzi warsztaty propagujące wiedzę o mózgu i jego chorobach.
Coraz więcej jest pacjentów z rozpoznanymi zespołami otępiennymi, w tym chorobą Alzheimera. Tymczasem polski system opieki nad tą grupą pacjentów ma istotne braki. Wciąż relatywnie mała grupa pacjentów przyjmuje nowoczesne leki, które pozwalają chorobę spowolnić, a dostęp do specjalistów jest ograniczony – Polacy Alzheimera leczą najczęściej w POZ.
Im starsze społeczeństwo, tym waga chorób neurologicznych większa – nie tylko w wymiarze medycznym, ale też systemowym, ze względu na wysokie koszty niepełnosprawności, która jest bardzo częstym następstwem na przykład udarów mózgu.
90% z ok. 1100 osób chorych na rdzeniowy zanik mięśni otrzymuje skuteczne leczenie w ramach programu lekowego. Najbardziej spektakularne efekty terapii są widoczne u dzieci wyłonionych z przesiewu, które otrzymują lek, zanim wystąpią pierwsze objawy choroby, co pozwala na ich normalny rozwój.
W Polsce żyje ok. 300 tys. chorych na padaczkę. Jeżeli znajdują się pod stałą opieką lekarską, mogą prowadzić w pełni normalne życie. Problemem jest jednak stygmatyzacja i negatywne społeczne postrzeganie padaczki.
Polska stała się liderem w Europie, jeśli chodzi o leczenie rdzeniowego zaniku mięśni (SMA) – oceniają eksperci. Aż 85 proc. pacjentów włączonych do programu lekowego uzyskało poprawę stanu zdrowia.
Leczenie choroby Parkinsona wymaga zaangażowania multidyscyplinarnego zespołu medycznego obejmującego między innymi lekarzy neurologów, neuroradiologów, neurochirurgów, psychologów, psychiatrów, fizjoterapeutów, logopedów i dietetyków – powiedział prof. Sławomir Budrewicz.
Naukowcy z Uniwersytetu w Heidelbergu uspokajają wszystkich, którzy obawiają się pogorszenia umysłowej sprawności na starość. 60-latkowie myślą równie szybko, jak młodzi ludzie – wskazuje eksperyment z udziałem ponad miliona ochotników. Starsze osoby jednak bardziej starają się unikać błędów.
Starożytni nazywali ją „świętą” lub „wielką” chorobą. Przez stulecia zmagali się z nią władcy, papieże, artyści, dowódcy wojskowi i naukowcy. W wielu społecznościach tradycyjnych nadal wierzy się, że ataki tej choroby są dowodem łączności z bogami lub duchami, zdolności szamańskich czy uzdrawiających, ale także wynikiem klątwy czy kary.
Naukowcy z Politechniki Rzeszowskiej opracowali program komputerowy do wykrywania i oceny zaburzeń mowy w chorobie Parkinsona. Aplikacja ma też umożliwić spowolnienie procesu degradacji mowy.
Specjaliści są zgodni, że musimy zacząć szerzej patrzeć na terapię stwardnienia rozsianego. Nowoczesne leki o wysokiej skuteczności powinny być dostępne, także dla pacjentów, którzy dopiero rozpoczynają terapię. Konieczne jest szybkie postawienie diagnozy i wczesna interwencja terapeutyczna oraz minimalizowanie biurokratycznych barier.
Wykonywanie prac takich jak sprzątanie czy zmywanie ma związek z lepszą pamięcią i mniejszym ryzykiem upadków u osób starszych – informuje BMJ Open.
Coraz więcej wiadomo o szkodliwym wpływie zanieczyszczeń powietrza na zdrowie. Badania wskazują tymczasem, że cierpi także mózg - rośnie ryzyko depresji i innych zaburzeń psychicznych, spadają możliwości intelektualne i rośnie zagrożenie otępieniem.
Regularne słuchanie muzyki, która ma dla pacjenta osobiste znaczenie pozytywnie wpływa na plastyczność mózgu u osób z wczesnym stadium choroby Alzheimera lub łagodnymi zaburzeniami poznawczymi – informują naukowcy z Uniwersytetu w Toronto. Ich wnioski publikuje „Journal of Alzheimer Disease”.
Izolacja społeczna i ograniczenie, lub nawet zanik aktywności fizycznej spowodowane wprowadzeniem lockdownu przez pandemię COVID-19, wydają się spowalniać metabolizm mózgu - wynika z badań francuskich lekarzy.
Dowiedziałeś się, że chorujesz na stwardnienie rozsiane? Powstał poradnik, który pomoże Ci zrozumieć i leczyć chorobę oraz z nią żyć
Każdy ludzki mózg dzięki neuronalnym połączeniom ma unikalną budowę i aktywność. Choć wzory tych połączeń zmieniają się w czasie – to pozwalają rozpoznać poszczególnych ludzi i diagnozować choroby.
Czynników i substancji, które mogą wydłużyć sprawność umysłową od lat poszukują naukowcy, a jedną z najbardziej obiecujących jest kawa. – Po kawie jesteśmy bardziej ożywieni, lepiej pamiętamy, potrafimy się lepiej skupić i przyjąć znacznie więcej informacji – wyjaśnia dr Anna Barczak, neuropsycholog kliniczny, specjalista psychologii klinicznej.
Osoba cierpiąca na zespół otępienny może prezentować cały wachlarz uciążliwych dla jej opiekunów zachowań. Specjalista z dziedziny psychiatrii i psychogeriatrii prof. Tadeusz Parnowski uważa, że wiedza o starzeniu się mózgu może przynieść ulgę – łatwiej wówczas zrozumieć nielogiczne dla zdrowej osoby zachowania.
Na rdzeniowy zanik mięśni (SMA) choruje w Polsce ok. 1000 osób. W leczeniu tej rzadkiej choroby w ostatnich miesiącach dokonały się kolejne przełomy.
Zespół finansowanego ze środków UE projektu bada proces utraty funkcji synaps w mózgu, torując drogę do skuteczniejszych metod leczenia chorób neurodegeneracyjnych.
Najnowsze wytyczne ekspertów i konsultantów krajowych w dziedzinie neurologii i psychiatrii potwierdzają trwały związek między migreną a depresją. Migrena szczególnie często współistnieje z depresją. Z kolei depresja zwiększa 3-krotnie ryzyko wystąpienia migreny oraz przejścia migreny epizodycznej w postać przewlekłą.
Ogólnopolska kampania edukacyjna na temat rdzeniowego zaniku mięśni (SMA), realizowana na podstawie bajek terapeutycznych z książki pt. „Wilk opowiada o SMA”, ma pomóc chorym dzieciom i ich rodzicom rozmawiać o chorobie i lepiej sobie z nią radzić.
O mózgu wiemy co najwyżej promil tego, co chcielibyśmy wiedzieć. Wiele problemów psychicznych, jakie obserwujemy w społeczeństwie, wiąże się z brakiem zrozumienia tego, jak działają nasze umysły - mówi Karolina Finc, nagradzana młoda polska badaczka, która o swoich badaniach mówiła na spotkaniu z laureatami Nagrody Nobla.
Choroby neurologiczne, takie jak porażenie mózgowe, mogą powodować trwałą utratę zdolności poruszania się. Aby wyeliminować ograniczenia obecnie stosowanych urządzeń neurorehabilitacyjnych, europejscy naukowcy opracowali pierwszy ubieralny egzoszkielet robotyczny dla dzieci mających problemy z chodzeniem.
Sytuacja chorych na migrenę w Polsce jest bardzo trudna, ponieważ od wielu lat – odkąd w ogóle są dostępne jakiekolwiek leki dedykowane temu rodzajowi bólu – nigdy nie były refundowane – mówi prof. Jarosław Sławek, prezes zarządu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.
Dzięki multidyscyplinarnej opiece wielu specjalistów oraz sterydoterapii chłopcy z dystrofią mięśniową Duchenne’a mogą dziś dożyć 30.–40. roku życia. Włączenie do standardu leczenia kolejnych opcji mogłoby jeszcze wydłużyć ten czas, poprawiając także jakość życia i sprawność pacjentów.
Osoby dbające o aktywność mózgu po 80. roku życia mogą opóźnić rozwój demencji o około pięć lat – wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie „Neurology”.
Radioterapia pomaga nie tylko chorym na nowotwory złośliwe, ale też pacjentom z trigeminalgią, czyli neuralgią nerwu trójdzielnego. Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach jest pionierem w leczeniu takich pacjentów z wykorzystaniem promieni jonizujących.
Z migreną zmaga się co 10. osoba w Polsce. Dwóm na trzech chorych w Polsce zdarza się ukrywać ten fakt ze względu na stygmatyzację i bagatelizowanie problemu przez otoczenie. W czasie pandemii alienacja chorych na migrenę pogłębiła się, a specyfika tego czasu wpłynęła dodatkowo na pogorszenie stanu ich zdrowia.
Sprzyjające zdrowiu nawyki pomagają utrzymać w dobrej kondycji zdolności poznawcze na starość, niezależnie od wariantu genu zwiększającego ryzyko demencji. To wynik analizy danych odnośnie dużej grupy osób w wieku 80 lat i więcej.
Nie jesteśmy w stanie zapobiec powikłaniom neurologicznym w COVID-19, więc trzeba zapobiegać chorobie, a najpewniejszym sposobem jej uniknięcia jest szczepienie – powiedział neurolog prof. Przemysław Nowacki. Wskazał, że najcięższym takim powikłaniem jest udar mózgu.
Jak podkreślają eksperci w opublikowanym raporcie „Ścieżka pacjenta z postacią rzutowo-remisyjną stwardnienia rozsianego w placówkach publicznej opieki zdrowotnej w Polsce. Kierunki optymalizacji” skrócenie ścieżki diagnostycznej, czyli drogi od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia diagnozy SM, wpływa na odległe wyniki leczenia i skuteczność terapii.
Mutacje w jednym z kompleksów białek ludzkiego organizmu mają związek z zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak niepełnosprawność intelektualna czy autyzm – wykazali m.in. polscy naukowcy. Wyniki pozwolą na znalezienie m.in. potencjalnych terapii dla tych zaburzeń neurologicznych.
Choć każda aktywność fizyczna, zwłaszcza regularna, poprawia naszą kondycję, neurolodzy szczególnie namawiają do wchodzenia po schodach. Dlaczego? To akurat ćwiczenie sprzyja powstawaniu nowych komórek nerwowych w mózgu.
Ponad 55% osób z migreną przewlekłą odczuwa ból głowy średnio przez 184 dni w roku. Ich życie przeradza się w koszmar – podkreśla dr Magdalena Boczarska-Jedynak, neurolog, prezes Fundacji Zapobiegaj, która wchodzi w skład Koalicji na rzecz Walki z Migreną.
Fototerapia może być skuteczną metodą wspomagającą leczenie chorób neurodegeneracyjnych – przekonują naukowcy na łamach „Chinese Medical Journal”.
Choć choroba Alzheimera jest wciąż nieuleczalna, to najnowsze badania naukowców z Instytutu Chemii Fizycznej PAN pod kierunkiem dr Piotra Pięty dają nadzieję na lepsze jutro. Badacze wykazali, że substancja o symbolu K162 skutecznie zmniejsza toksyczność Aβ i opisali dokładny mechanizm jej działania.
Spędzanie czasu na wykonywaniu prac domowych, takich jak m.in. sprzątanie, może pomóc w utrzymaniu zdrowia i prawidłowego funkcjonowania mózgu, zwłaszcza w przypadku osób starszych - wynika z badań przeprowadzonych na Rotman Research Institute (RRI) w Toronto w Kanadzie.
Kobiety zgłaszające taki sam poziom bólu jak mężczyźni są traktowane mniej poważnie, ich skargi są bagatelizowane, a cierpienie uznawane za mniej intensywne. Wynika to wyłącznie ze stereotypów dotyczących płci - ogłosili badacze z Uniwersytetu w Miami na łamach „Journal of Pain”.
W 1817 r. James Parkinson jako pierwszy opisał obraz kliniczny choroby, która nazwana została jego nazwiskiem i zapewniła mu miejsce w historii medycyny. Po ponad dwóch wiekach nadal nie poznano w pełni choroby, na którą cierpi według szacunków około 6 mln osób na świecie.
Minęły już czasy, kiedy choroba Parkinsona była problemem ludzi starszych. Najmłodszy chory, z którym rozmawiałem, miał pierwsze objawy w wieku 16 lat – mówi wiceprezes Fundacji Chorób Mózgu Wojciech Machajek.
Mitem jest dość powszechne wciąż przekonanie, że migrena to zwykły ból głowy. Choroba ta niszczy codzienne życie wielu pacjentów – przekonują specjaliści. Dodają, że w przypadku migreny tabletka przeciwbólowa nie wystarczy, konieczne jest odpowiednie leczenie.
Jak wynika z przeprowadzonych badań, dla prawie połowy pacjentów ze stwardnieniem rozsianym zachowanie funkcji poznawczych jest równie ważne, co sprawności ruchowej.
Osoby, które przed 50. rokiem życia doznały urazu głowy, mogą doświadczać pogorszenia funkcji poznawczych po 70. roku życia – informują naukowcy z University College London. Ich wnioski ukazały się w piśmie „Annals of Clinical and Translational Neurology” (DOI: 10.1002/acn3.51331).
Wdrażamy badania przesiewowe w kierunku SMA. Liczymy na to, że tylko w tym roku uda się nam przebadać 140 tys. dzieci, ale to jest pierwszy krok – mówi Wojciech Andrusiewicz, rzecznik Ministerstwa Zdrowia.
Podczas dobrowolnej nauki i chęci zapamiętywania nowych informacji w hipokampie występuje wzmożona aktywność fal theta, odpowiedzialnych m.in. za lepsze zapamiętywanie nowych wiadomości - odkryli naukowcy z Niemiec i Hiszpanii.
Zaktualizowany program badań przesiewowych u noworodków na lata 2019–2022 obejmie również testy w kierunku rdzeniowego zaniku mięśni.
MZ dąży do zwiększania dostępności innowacyjnych leków neurologicznych – poinformował rzecznik resortu. Obecnie toczą się postępowania dotyczące refundacji siedmiu terapii innowacyjnych.
W układzie nerwowym znajduje się centrum, które nieustannie próbuje zahamować ludzki ból. Gdy ten wewnętrzny hamulec działa wadliwie, niektórzy pacjenci mogą odczuwać bóle obejmujące duże obszary ciała - zakładają naukowcy. Na razie udało im się wykazać, w jaki sposób przyrasta siła bólu.
Polska jest europejskim liderem w zakresie leczenia SMA – podkreślali eksperci podczas wtorkowej konferencji podsumowującej dwa lata refundacji nusinersenu, pierwszego leku stosowanego w leczeniu rdzeniowego zaniku mięśni.
Choroba Alzheimera to jedna z najczęstszych chorób otępiennych. O tym, jak pomagać chorym i ich rodzinom, rozmawiano podczas zorganizowanej on-line konferencji, w której uczestniczyli m. in. marszałek woj. mazowieckiego Adam Struzik i członek zarządu województwa Elżbieta Lanc.
W stolicy trwa budowa Kliniki Budzik dla osób dorosłych, które są po ciężkich urazach mózgu przebywają w śpiączce.
Na stwardnienie rozsiane choruje ok. 45 tys. Polaków, a tylko co trzeci otrzymuje leki modulujące przebieg choroby. Ten odsetek wciąż jest zbyt mały w porównaniu do innych państw europejskich. Kolejnym wyzwaniem jest czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia.
Nasza maleńka córeczka skazana na potworne cierpienie. Choroba, która postępuje w zastraszającym tempie. Czas, który zatrważająco przyśpieszył, w oczekiwaniu na ratunek. Przerażająca bezsilność wobec potwora, który chce odebrać nasz skarb.
Trwa nabór kandydatów na tzw. analogowych astronautów. Pierwsza tegoroczna misja odbędzie się w habitacie Lunares w Pile w listopadzie. Celem eksperymentów będzie określenie, jak przymusowa kwarantanna wpływa na mózg - poinformowała we wtorek placówka badawcza.
Dzięki zakazowi korzystania z urządzeń elektronicznych takich jak smartfony i laptopy podczas konwersatoriów duński wykładowca z uniwersytetu w Kopenhadze osiągnął lepszą frekwencję oraz większe i głębsze zaangażowanie studentów w naukę - informuje “Journal of Further and Higher Education”.
Konferencja edukacyjno-naukowa, 28-29 sierpnia 2020 r.
Bezinwazyjna stymulacja nerwu błędnego ułatwia rozróżnianie i przyswajanie dźwięków nowego języka. Może mieć również inne zastosowania – czytamy na łamach czasopisma „npj The Science of Learning”.
Test wykrywający specyficzne dla alzheimera białko p-tau217 pozwala przewidzieć tę postać demencji na najwcześniejszym etapie - na wiele lat przed pojawieniem się objawów – informuje pismo „JAMA”.
Aż 54 proc. pacjentów miało w mózgu zmiany związane z krwawieniami śródmózgowymi, co wiązało się z gorszym przebiegiem choroby.
Nadwaga, nadciśnienie, niski poziom edukacji znalazły się na liście dziesięciu czynników sprzyjających chorobie Alzheimera. Międzynarodowy zespół naukowców opisał je po przeanalizowaniu prawie 400 badań.
Badanie wykazało, że palenie zwiększało ryzyko szybszego pogorszenia funkcji myślenia i pamięci o 65%, wysokie ciśnienie krwi o 87%, a cukrzyca – prawie trzykrotnie.
W filmie pokazane są najważniejsze informacje na temat DMD, jej objawów i sposobów leczenia.
W styczniu br. podczas posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia minister Łukasz Szumowski przedstawił priorytety rządu w ochronie zdrowia na kolejne lata – wśród nich znalazła się kardiologia i onkologia. Do obszarów priorytetowych powinna dołączyć neurologia – apelowali eksperci podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Neurologicznych 14 lipca.
Kobiety częściej niż mężczyźni chorują na alzheimera nie dlatego, że dłużej żyją, ale prawdopodobnie dlatego, że w okresie przekwitania tracą sporo estrogenu, co sprzyja powstawaniu u nich neurologicznych zmian – czytamy na łamach „Neurology”.
Czas, jaki upływa od postawienia diagnozy stwardnienia rozsianego (SM) do rozpoczęcia leczenia pacjenta wynosi w Polsce najczęściej ok. 15 miesięcy – wynika z badania w grupie 12 tys. chorych. Zwiększa to ryzyko szybszego postępu niepełnosprawności pacjentów.
Migrena to nie fanaberia ani zwykły ból głowy, lecz bardzo poważna choroba neurologiczna, nadal jednak lekceważona, nierozpoznawana i źle leczona – przypominali eksperci z okazji przypadającego 21 czerwca Światowego Dnia Solidarności z Chorymi na Migrenę. W Polsce zmaga się z nią około 400 tys. osób.
U niektórych pacjentów hospitalizowanych z powodu zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 można wykryć biochemiczne markery uszkodzeń mózgu - wykazały badania opublikowane na łamach pisma „Neurology”.
Mężczyźni z nieregularnym rytmem okołodobowym są bardziej narażeni na rozwój choroby Parkinsona – informuje pismo „JAMA Neurology”.
Z tą poważną chorobą genetyczną rodzi się około 50 dzieci rocznie. Obecnie w Polsce choruje na nią ok. 900 pacjentów w różnym wieku. Od półtora roku w naszym kraju refundowany jest innowacyjny, pierwszy na świecie lek, który pozwala uchronić chorych przed przedwczesną śmiercią i niepełnosprawnością.
Słuchanie utworów Mozarta może zmniejszać częstotliwość ataków padaczki – twierdzą kanadyjscy naukowcy.
Pacjenci ze stwardnieniem bocznym zanikowym (SLA) mogą być bardziej narażeni na powikłania infekcji dróg oddechowych z uwagi na niedowład mięśni oddechowych oraz osłabienie odruchu kaszlu. Ośrodki zajmujące się opieką nad pacjentami z chorobami nerwowo-mięśniowymi z całej Europy współpracują w celu zapewnienia pacjentom wsparcia w czasie pandemii.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł
Flebolog - czym się zajmuje, jakie choroby leczy?
Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
