Pytanie nadesłane do redakcji:
Mój 6-letni syn przeszedł ostatnio testy alergiczne. Oto wyniki: histamina - 7, alergeny pyłków roślin - 3, trawy - 10, nibynóżka bylica - 8, alergeny kurzu domowego - 3, dermatophagoides farinae - 7.
Syn chodzi do alergologa od maja; wówczas zaobserwowałam objawy alergii po wyjściu na podwórko: zatkany nos, łzawiące oczy (od razu musiał wracać do domu) oraz chrząkanie. Bardzo martwi mnie to, że odkąd chodzimy do alergologa, mój syn cały czas przyjmuje leki, a wydaje mi się, że nic mu teraz nie dolega. Objawy miał tylko w maju. Oto nazwy leków, jakie cały czas przyjmuje: Pulmicort 2 x 1 wziew (cały czas), Allergodil do nosa 2 x 1 (cały czas) Aerius 1 x 1 tabl. (zużył już 3 opakowania), Padma Basic (teraz zamiast Aerius i Padma Basic bierze Claritine 1 x 1 tabl. i Ecomer). Bardzo proszę o odpowiedź, czy syn może przyjmować cały czas te leki. Czy w takiej sytuacji odczulanie jest konieczne?
Na pytanie odpowiedziała:
dr n. med. Grażyna Durska
Zakład Medycyny Rodzinnej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Poradnia alergologiczna "Podgórna" w Szczecinie
Testy punktowe są metodą stosowaną w diagnostyce chorób alergicznych. Służą do wykrywania uczuleń IgE-zależnych. Ocena wyników testów z poszczególnymi alergenami zawsze powinna być poprzedzona oceną kontroli ujemnej (przypuszczam, że była = 0) oraz kontroli dodatniej z histaminą (bąbel przy histaminie powinien mierzyć co najmniej 3 mm). Obie próby pozwalają ocenić reaktywność skóry. Dopiero po tej wstępnej ocenie przystępuje się do analizowania reakcji skóry na poszczególne badane alergeny.
Kryteria dodatniego testu są spełnione, kiedy bąbel w miejscu założenia testu ma średnicę wynoszącą co najmniej 3 mm i otacza go rumień (zaczerwienienie). Występowanie wypustek (nibynóżek) na obwodzie bąbla wskazuje na duży stopień uczulenia.
W przedstawionej sytuacji można rozpoznać uczulenie na alergeny traw, bylicy (chwast) oraz roztoczy kurzu domowego. Objawy alergii związanej z uczuleniem na alergeny traw występują przede wszystkim w miesiącach V-VII, na alergeny bylicy w okresie VII-VIII, w przypadku alergii na roztocza kurzu domowego objawy chorobowe mogą utrudniać życie pacjentowi przez cały rok, a szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
Przed przystąpieniem do leczenia lekarz musi przeprowadzić dogłębną analizę związku występujących u pacjenta objawów chorobowych z wynikami testów punktowych. Dodatni wynik testów bez towarzyszących objawów klinicznych pozwala na rozpoznanie tzw. uczulenia klinicznie niemego, które nie wymaga leczenia farmakologicznego. Dopiero kiedy udaje się stwierdzić wyraźną zależność pomiędzy dodatnim testem (wskazującym na produkcję przez organizm przeciwciał IgE) a występowaniem objawów chorobowych, zaleca się przyjmowanie leków. W wybranych przypadkach proponuje się pacjentowi immunoterapię preparatami alergenowymi.
Obecnie jest to jedyna metoda lecznicza, która poprzez wywołanie tolerancji układu immunologicznego (odpornościowego), pozwala wpłynąć na naturalny przebieg choroby alergicznej. Immunoterapia alergenowa zmniejsza ponadto ryzyko rozwoju astmy u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa, a także ryzyko uczuleń na dodatkowe alergeny w przyszłości. Inne formy leczenia pozwalają jedynie na zmniejszenie natężenia objawów choroby.
Piśmiennictwo:
Bręborowicz A.: Technika punktowych testów skórnych i interpretacja wyników. W: Pietrzyk J., Szajewska H., Mrukowicz J. (red.): ABC zabiegów w pediatrii. Medycyna Praktyczna, 2010; 267-270
Kowalski M.: Immunoterapia alergenowa. Mediton, 2003: 67-78
Rapiejko P.: Najczęstsze alergeny i ich występowanie. W: Fal A.M. (red.): Alergia, choroby alergiczne, astma. T. I, Medycyna Praktyczna 2010: 135-183
