Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Przywrzyce


Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii
Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
Przywrzyce

Przywry powodujące przywrzyce są pasożytami o bardzo zróżnicowanej budowie i właściwościach biologicznych. Do zakażenia ludzi dochodzi we wszystkich strefach klimatycznych, co wpływa na znaczną chorobowość oraz śmiertelność. Z klinicznego punktu widzenia dzielimy je na: przywry krwi, dróg żółciowych, jelit i płuc.

Przywry krwi (szerzą się przez penetrację skóry przez cerkarie uwalniające się ze ślimaków): Schistosoma mansoni - rejony endemiczne: Afryka, Ameryka Południowa, Środkowy Wschód; Schistosoma iaponicum - rejony endemiczne: Chiny, Filipiny, Indonezja; Schistosoma intercalatum - rejon endemiczny: Zachodnia Afryka; Schistosoma mekongi - rejon endemiczny - Azja Południowo-Wschodnia; Schistosoma haematobium - rejony endemiczne: Afryka, Środkowy Wschód.

Przywry wątrobowe (żółciowe) (szerzą się przez spożycie metacerkarii z rybami słodkowodnymi lub przyczepionych do roślin wodnych lub z wodą): Clonorchis sinensis - rejon endemiczny: Daleki Wschód; Opistorchis viverrini - rejony endemiczne: Daleki Wschód, Tajlandia; Opistorchis felineus - rejony endemiczne: Daleki Wschód, Europa; Fasciola hepatica - rejon endemiczny: cały świat; Fasciola gigantica - występowanie sporadyczne - Afryka (czyt. Przywrzyce wątrobowe).

Przywry jelitowe (szerzą się przez spożycie metacerkarii przyczepionych do roślin wodnych, z rybami słodkowodnymi lub bytującymi w wodach słonawych): Fasciolopsis buski - rejon endemiczny: Azja Południowo-Wschodnia; Heterophyes heterophyes - rejony endemiczne: Daleki Wschód, Ameryka Północna (czyt. Przywrzyce jelitowe).

Przywry płucne (szerzą się przez spożycie metacerkarii z krabami lub langustami): Paragonimus westermani - rejon endemiczny: cały świat z wyjątkiem Ameryki Północnej i Europy (czyt. Przywrzyce płucne).

Schistosoma mansoniSchistosoma mansoni / Fot. CDC

Wspólne cechy przywr to ich wielkość: od 1 do kilkunastu centymetrów, płaski symetryczny kształt podobny do liścia oraz dwie ssawki. Cykl życiowy przywr obejmuje żywiciela ostatecznego, czyli - ssaki, m.in. człowiek, w którego ciele przywry rozmnażają się płciowo oraz żywiciela pośredniego - ślimaka, u którego dochodzi do rozmnażania bezpłciowego. W przypadku niektórych gatunków przywr, cykl życiowy wymaga kilku żywicieli pośrednich. Do zarażenia człowieka dochodzi wskutek wniknięcia przez skórę wolno żyjących cerkarii lub drogą pokarmową. Po osiągnięciu dojrzałości płciowej w ciele człowieka przywry zaczynają rozmnażać się płciowo i wytwarzać jaja. Jaja pasożytów opuszczają żywiciela ostatecznego wraz z wydalinami lub śliną. Po dostaniu się jaj przywr do wody, w sprzyjających warunkach wydostają się z nich wolno żyjące cerkarie, które w zależności od gatunku mogą zarazić człowieka lub szukać drugiego żywiciela pośredniego w celu przeistoczenia się w metacerkarie, które są postacią inwazyjną pasożyta. Przywry zwykle prowadzą do przewlekłej inwazji. Osoby zarażone znaczną ilością przywr są narażone na istotne powikłania chorobowe oraz stanowią rezerwuar pasożyta w rejonach endemicznych. Przywry nie namnażają się w organizmie żywiciela ostatecznego, ale żyją względnie długo, od kilku miesięcy do wielu lat.

Postępowanie z pacjentem, u którego lekarz podejrzewa przywrzycę należy zaczynać od pytania: Gdzie Pan/Pani ostatnio była?
Podstawą szczegółowo zebranego wywiadu powinna być informacja o miejscach podróży, spożywaniu ryb i innych zwierząt słodkowodnych, uleganiu lokalnym zwyczajom żywieniowym bez należytej dbałości o bezpieczeństwo.
Ostateczne rozpoznanie wymaga wykazania obecności odpowiednich postaci rozwojowych przywr w wydalinach, ślinie lub bioptatach tkanek.

Osobom podróżującym po terenach endemicznych dla przywr tkankowych zaleca się postępowanie profilaktyczne polegające na unikaniu surowych lokalnych jarzyn, owoców, ryb czy skorupiaków. Przerywanie szerzenia się inwazji u osób żyjących na terenach endemicznych polega także na prawidłowej utylizacji wydalin (kał i ślina), co uniemożliwia przedostawanie się jaj do otaczającego środowiska. Istotne jest również selektywne stosowanie leków przeciw przywrom u osób z ciężką przywrzycą, a więc będących źródłem szerzenia się tej parazytozy.

05.06.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?