Wzmożona zachorowalność na COVID-19 nie wiąże się z sezonowością pandemii, ale z ruchliwością społeczną – wyjaśnia w rozmowie z MP.PL prof. Włodzimierz Gut, wirusolog, doradca Głównego Inspektora Sanitarnego.
Prof. Włodzimierz Gut. Fot. MP
Jerzy Dziekoński: Dlaczego w niektórych przypadkach obserwujemy sezonowość zakażeń a w innych nie? Co warunkuje sezonowość grypy? Czy sezonowość grypy jest taka sama na całej Ziemi?
Prof. Włodzimierz Gut: Nie. Sezonowość grypy jest taka sama na całej półkuli północnej. Na półkuli południowej jej sezonowość jest odwrotna do notowanej na półkuli północnej. Grypa ma tzw. jesienno-zimowy charakter.
Niedawno zespół prof. Caetano-Anollé'a ogłosił odkrycie właściwości samego SARS-CoV-2 warunkujące sezonowość zakażeń. Jakie korzyści odnosi wirus z tego, że zakażenie przebiega w sposób sezonowy? Czy w ogóle są jakieś korzyści z tego płynące?
To zależy od wirusa. Inaczej przebiegają zakażenia grypy ptasiej, które są skorelowane z cyklami ptasimi. Najczęściej na dany teren docierają z ptakami wędrownymi. Inaczej dzieje się z wirusem grypy ludzkiej. Wzrost liczby zakażeń zależy od naszego przemieszczania się i bardziej korzystnego okresu do szerzenia się. Grypa woli, tak jak wspomniałem, okres jesienno-zimowy.
W przypadku SARS-CoV-2 mam wątpliwości dotyczącego sezonowości wirusa. Fale zakażeń, moim zdaniem, zależą w większym stopniu od aktywności ludzkiej. Wirus szerzy się między ludźmi w sytuacjach – ja je nazywam mieszalniami – kiedy spotykamy się w większych grupach. Inaczej wygląda to w sezonie wakacyjnym, kiedy rozpraszamy się i częściej unikamy skupisk, a inaczej jesienią, kiedy zaczyna się szkoła, czy w sezonach świątecznych, kiedy rodziny się spotykają. Pod koniec lata następuje powrót z wakacji, powrót do szkoły, zaczyna się sezon kulturalny, koncerty w zamkniętych salach, spektakle. Wszyscy ze wszystkimi dzielą się wrażeniami, a przy okazji dochodzi do wzmożenia zakażeń. Nieprzypadkowo pandemia rozwija się we wrześniu a później w październiku, kiedy na uczelnie wracają studenci, nabiera tempa.
Czy sezonowość zakażeń SARS-CoV-2 jest obserwowana jedynie w krajach strefy umiarkowanej, czy w krajach w strefie międzyzwrotnikowej również?
SARS-CoV-2 powiązany jest z naszą ruchliwością. Wystarczy przypomnieć sobie ubiegły rok i powiązać wzrost zakażeń z podróżami z Anglii. Bałbym się mówić w kontekście koronawirusa o sezonowości. Jak już wspomniałem, łączyłbym fale zakażeń z ruchliwością społeczną. W okresach wzmożonego przemieszczania się odnotowujemy wyraźne wzrosty zachorowań.
Rozmawiał Jerzy Dziekoński
