Świńska grypa to określenie wirusa grypy H1N1, który w 2009 r. wywołał pandemię. Obecnie wirus ten jest zaliczany do wirusów powodujących grypę sezonową i jest uwzględniony w szczepionkach przeciwko grypie sezonowej.
Co to jest świńska grypa?
Świńska grypa (lub grypa świń) to wirus grypy H1N1, który jest rodzajem wirusa grypy typu A. W sezonie grypowym 2009–2010 nowy wówczas wirus H1N1 zaczął wywoływać grypę u ludzi. Był on nazywany świńską grypą lub grypą świń.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła grypę H1N1 pandemią w 2009 r. W tym samym roku wirus spowodował około 284 400 zgonów na całym świecie. W sierpniu 2010 r. u WHO ogłosiła koniec pandemii. Jednak szczep grypy H1N1 z pandemii stał się jednym ze szczepów wywołujących grypę sezonową. Oznacza to, że wirus grypy H1N1, który w 2009 r. wywołał pandemię obecnie powoduje grypę sezonową.
Rodzaje wirusów grypy
Wirusy grypy dzielą się na typy A, B lub C. Epidemiczne zachorowania u ludzi wywołują typy A i B. Typ A dzieli się na podtypy na podstawie tzw. swoistości antygenowej 2 białek powierzchniowych – hemaglutyniny (H) i neuraminidazy (N). Grypę sezonową najczęściej wywołują wirusy podtypów H1N1 i H3N2 (w niektórych sezonach H1N2), rzadziej wirusy grypy B (około 20% zachorowań). Wirusy grypy A charakteryzuje krótki okres wylęgania i tzw. duża zmienność antygenowa, która się wiąże z tym, że osoba, która chorowała w jednym sezonie na grypę może zachorować w kolejnym i z tego wynika konieczność corocznego przyjmowania zaktualizowanych szczepionek. W ostatnich latach zarejestrowano sporadyczne zachorowania ludzi wywołane przez wirusy grypy ptaków, obciążone dużym ryzykiem powikłań i dużą śmiertelnością.
Czym różni się świńska grypa od zwykłej grypy?
Obecnie wirus H1N1, który w 2009 r. powodował świńską grypę, jest jednym z wirusów wywołujących grypę sezonową, czyli „zwykłą grypę” i tak też jest traktowany. Oznacza to, że kiedy teraz pacjenci chorują na grypę wywołaną wirusem H1N1, lekarz rozpoznaje po prostu grypę sezonową i leczy ich zgodnie z zaleceniami dotyczącymi leczenia grypy.
Świńska grypa – objawy
Wirus H1N1 jest po prostu jednym z wirusów wywołujących grypę sezonową, dlatego też powoduje objawy „zwykłej grypy”:
- ogólne – gorączka, uczucie zimna, dreszcze, ból mięśni, ból głowy (najczęściej w okolicy czoła i oczu), uczucie rozbicia i osłabienia, złe ogólne samopoczucie;
- ze strony dróg oddechowych – ból gardła, suchy kaszel; czasem także uczucie zatkania nosa i wyciek wydzieliny z nosa (zwykle o niedużym nasileniu).
Więcej na temat objawów grypy przeczytasz w artykule: Objawy grypy - kiedy należy pilnie zgłosić się do szpitala?
Ile dni trwa świńska grypa?
Grypa zwykle ustępuje samoistnie po 3–7 dniach, ale kaszel i uczucie rozbicia mogą się utrzymywać nawet dłużej niż 2 tygodnie.
Szczepienie przeciwko świńskiej grypie
Ze względu na to, że wirus H1N1 jest obecnie jednym ze szczepów powodujących grypę sezonową, to jest on uwzględniany w sezonowych szczepionkach przeciwko grypie. Oznacza to, że szczepienie przeciwko grypie („zwykłe”) chroni także przed zachorowaniem z powodu tego wariantu wirusa grypy.
Czy świńską grypą można się zakazić od człowieka?
Tak, obecnie wirus H1N1 (zwany wcześniej świńską grypą) jest szczepem wywołującym grypę sezonową, więc można się nim zakazić od osoby chorej. Wirusy grypy A, do których należy wirus H1N1 przenoszą ludzie, także niektóre zwierzęta (np. świnie, bydło, konie, kotowate, psy, ptactwo domowe i dzikie).
Jak można się zakazić świńską grypą?
Zakażenie się przenosi:
- drogą kropelkową przez szybko opadające kropelki i duże cząsteczki aerozolu docierające na odległość około 1,0–1,5 m
- drogą powietrzną przez mniejsze cząsteczki rozpylone (o średnicy <10 µm), które pozostają zawieszone w powietrzu i przez dłuższy czas (godziny) mogą być przenoszone na większe odległości
- rzadziej przez kontakt ze skażonymi przedmiotami lub ręce.
Czy świńską grypą można się zarazić jedząc mięso chorej świni?
Nie, świńską grypą nie można się zarazić poprzez spożywanie mięsa wieprzowego, nawet jeśli pochodzi od chorego zwierzęcia.
Czy w Polsce często występują przypadki świńskiej grypy?
Tak, grypę sezonową najczęściej wywołują wirusy podtypów H1N1 i H3N2. Wirus H1N1 to wirus zwany w przeszłości świńską grypą.
Leczenie świńskiej grypy
U większości chorych na grypę wystarcza leczenie samych objawów: odpoczynek w łóżku, dużo snu, spożywanie dużej ilości płynów i – w razie potrzeby – przyjmowanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, a w przypadku kaszlu leki przeciwkaszlowe.
Dostępne są leki przeciwwirusowe na wirusy H1N1
Czytaj więcej o lekach: Jakie są dostępne leki przeciwwirusowe i kiedy warto je zastosować?
Powikłania świńskiej grypy
Najczęstszymi powikłaniami grypy wywołanej wirusem H1N1 są:
- zapalenie płuc (pierwotne grypowe, wtórne bakteryjne)
- angina paciorkowcowa
- zaostrzenie współistniejącej choroby przewlekłej, np. POChP, astmy, choroby niedokrwiennej lub zastoinowej niewydolności serca, cukrzycy itp.
Więcej o powikłaniach przeczytasz w artykule: Grypa - rodzaje, rozpoznanie, leczenie i powikłania
