Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rybia łuska


specjalista dermatologii i wenerologii
Rybia łuska
Fot. iStock.com

Co to jest rybia łuska?

Rybia łuska to grupa genetycznie uwarunkowanych chorób skóry charakteryzujących się bardzo różnorodnym obrazem klinicznym. Wady rozwojowe powstające podczas embriogenezy są wynikiem nieprawidłowości w obrębie chromosomów lub genów. Rybia łuska to uogólnione nadmierne rogowacenie z tworzeniem się hiperkeratotycznych nawarstwień i dachówkowato ułożonych łusek.

Jak często występuje rybia łuska?

Rybia łuska to grupa rzadkich chorób skóry.

Jakie są objawy rybiej łuski?

Ze względu na sposób dziedziczenia wyróżnia się:

  1. Rybią łuskę o dziedziczeniu autosomalnym dominującym
    - rybią łuskę zwykłą
    - wrodzoną erytrodermię rybiołuskowatą pęcherzową, rybią łuskę jeżastą
  2. Rybią łuskę o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym
    - wrodzoną erytrodermię rybiołuskowatą suchą
    - rybią łuskę klasyczną
  3. Rybią łuskę o dziedziczeniu recesywnym związanym z chromosomem X
    - ichthyosis nigricans.

Rybia łuska zwykła (łac. ichthyosis vulgaris) jest najczęstszą odmianą rybiej łuski. Zmiany pojawiają się w 3.-12. miesiącu życia i zlokalizowane są symetrycznie na tułowiu i kończynach bez zajęcia fałdów skórnych i zgięć stawowych. Mogą również współistnieć rogowacenie mieszkowe oraz rogowiec dłoni i stóp. U co drugiego chorego można zaobserwować atopowe zapalenie skóry. Po okresie pokwitania obserwuje się często samoistną poprawę.

Rybia łuska jeżasta (łac. ichthyosis hystrix - erytrodermia ichthyosiformis congenita bullosa) pojawia się w momencie urodzenia lub wkrótce po urodzeniu. W jej przebiegu dochodzi do zajęcia całej skóry, także zgięć stawowych i fałdów skórnych oraz do rogowacenia dłoni i podeszew. Odmianie tej towarzyszy nasilona erytrodermia z obecnością licznych pęcherzy przy porodzie i w okresie niemowlęcym.

Rybia łuska związana z płcią (łac. ichthyosis nigricans): chorują mężczyźni, zmiany skórne pojawiają się przy urodzeniu lub w pierwszych 3 miesiącach życia i mają charakter uogólnionych, grubych łusek zlokalizowanych również w fałdach skórnych i zgięciach stawowych. Zmiany skórne utrzymują się całe życie.

Rybia łuska wrodzona (łac. ichthyosis congenita) obejmuje ciężkie przypadki:

  • rybiej łuski arlekinowej, o dziedziczeniu autosomalnie dominującym, dzieci rodzą się z rozmaitymi zniekształceniami, przeżycie jest bardzo krótkie.
  • erytrodermii rybiołuskowej suchej o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym. Zmiany obecne są od urodzenia (ang. collodion baby). Łuski są uogólnione, drobne, jasne i występują także w zgięciach stawowych i fałdach skórnych. Obserwuje się łagodne rogowacenie dłoni i podeszew. W odmianie tej mogą współistnieć zaburzenia neurologiczne.
  • rybiej łuski blaszkowatej klasycznej o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym. Zmiany od urodzenia. Rogowacenie w postaci dużych, wielobocznych, grubych i ciemnych łusek jest nasilone i uogólnione z zajęciem szyi, fałdów i zgięć stawowych. Obserwuje się znaczne rogowacenie dłoni i stóp.

Co robić w przypadku pojawienia się zmian wskazujących na rybią łuskę?

Ze względu na pojawienie się ciężkich zmian skórnych wkrótce po urodzeniu albo w okresie niemowlęcym lekarze pediatrzy lub neonatolodzy kierują dzieci do specjalistycznych klinik dermatologii dziecięcej.

W jaki sposób lekarz rozpoznaje rybią łuskę?

Rozpoznanie rybiej łuski ustala się na podstawie obrazu klinicznego potwierdzonego odpowiednimi badaniami molekularnymi. Nowe techniki molekularne umożliwiają w wielu przypadkach identyfikację genów warunkujących powstanie zaburzeń.

Jakie są sposoby leczenia rybiej łuski?

Leczenie we wszystkich odmianach łuski jest wyłącznie objawowe i polega na regularnym pielęgnowaniu, nawadnianiu i natłuszczaniu skóry oraz na stosowaniu zewnętrznych leków keratolitycznych. W przypadku rybiej łuski zwykłej możliwa jest samoistna poprawa w okresie letnim. W leczeniu ogólnym wykorzystywane są retinoidy po wykluczeniu przeciwwskazań do ich włączenia.

Co zrobić, by zmniejszyć ryzyko zachorowania na rybią łuskę?

Ze względu na genetyczną etiologię rybiej łuski (nieprawidłowości w obrębie chromosomów czy genów), prawdopodobieństwo pojawienia się nowych zmian jest trudne do przewidzenia.

30.08.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?