Pytanie nadesłane do redakcji
Jestem po operacji wycięcia pęcherzyka żółciowego z powodu kamicy. Jak żyć, by sobie nie zaszkodzić? Jaką dietę wprowadzić, by kamienie nie pojawiły się ponownie. Czy mój tryb życia może wyglądać tak jak niegdyś? Mój chirurg zalecił mi jedzenie wyłącznie gotowanych jabłek, których przełknąć nie mogę, a zabronił puszkowych owoców, świeżych cytrusów, bananów, gotowanych owoców jagodowych, tymczasem czytam, że mogę jeść cytrusy, banany, na jakiejś stronie internetowej zalecają owoce jagodowe, na innej ich zabraniają. Jak to w końcu jest?
Odpowiedź
Dieta jest sprawą bardzo indywidualną. Często pacjenci sami wiedzą najlepiej, po jakich pokarmach czują się gorzej i co najbardziej im szkodzi. Gorsze samopoczucie po zjedzeniu konkretnych produktów żywnościowych lub posiłków dotyczy zazwyczaj okresu 3–4 miesięcy od operacji. W późniejszym okresie zalecenia żywieniowe nie odbiegają od ogólnie przyjętych zasad zdrowego żywienia. Wskazówki dietetyczne w przebiegu chorób dróg żółciowych mówią o zastosowaniu diety lekkostrawnej, z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych (m.in. tłustych mięs i wędlin, smalcu oraz boczku) oraz wszelkich produktów wysokoprzetworzonych (słone i słodkie przekąski oraz posiłki fast food). Wskazane jest ich zastąpienie produktami bogatymi w nienasycone kwasy tłuszczowe (oliwa z oliwek, oleje roślinne, ryby). Nie należy także zapominać o odpowiedniej ilości błonnika w diecie. Dlatego też oprócz spożywania produktów zbożowych bogatych w błonnik (kasze, makarony, ryż), nie należy ograniczać warzyw i owoców.
Zaleca się spożycie praktycznie wszystkich warzyw i owoców. W początkowym okresie organizm lepiej będzie tolerował warzywa poddane obróbce kulinarnej (gotowaniu, blanszowaniu) niż warzywa surowe, które będzie można stopniowo wprowadzać do diety, w miarę nabywania tolerancji. Do diety ostrożnie należy wprowadzać warzywa wzdymające.
Źródłem białka w diecie powinny być drób, ryby oraz nasiona roślin strączkowych. Te ostatnie należy stopniowo, w niewielkich ilościach wprowadzać do jadłospisu. W diecie powinny się znaleźć także produkty nabiałowe (chude mleko i produkty mleczne, takie jak jogurt naturalny, kefir, maślanka oraz chudy lub półtłusty twaróg) będące dobrym źródłem wapnia i białka.
Jak najbardziej wskazane będą sałatki przyprawione octem winnym lub sokiem z cytryny. Ważny jest także sposób przygotowywania pokarmów – zaleca się gotowanie, także na parze, jeśli smażenie, to w folii czy rękawie bez dodatku tłuszczu lub na ruszcie oraz duszenie bez uprzedniego obsmażania.
Życie po usunięciu pęcherzyka żółciowego – najczęściej zadawane pytania
Jak długo można żyć bez woreczka żółciowego?
Tyle samo, ile z pęcherzykiem żółciowym. Uważa się, że usunięcie pęcherzyka żółciowego nie wpływa na długość życia.
Jak wygląda wypróżnianie po usunięciu pęcherzyka żółciowego?
Tak samo jak u osób, u których nie usunięto pęcherzyka żółciowego. Bezpośrednio po zabiegu mogą wystąpić biegunki lub zaparcia, ale stan ten powinien minąć w ciągu kilku dni lub tygodni. Jeśli objawy się utrzymują, należy się skontaktować z lekarzem.
Co stosować na zaparcia po usunięciu woreczka żółciowego?
Zaparcia mogą się pojawić bezpośrednio po zabiegu (podobnie jak biegunka) i wówczas należy zadbać o odpowiednie nawodnienie, spożywanie odpowiedniej ilości błonnika pokarmowego i unikanie pokarmów zapierających. Ważna jest także łagodna aktywność fizyczna, czyli np. spacery, ponieważ leżenie w łóżku sprzyja zaparciom. Jeśli to nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, można zastosować środki zmiękczające stolec.
Więcej o zaparciach dowiesz się z artykułu Zaparcia - objawy, przyczyny, leczenie i leki na zaparcia
Czy można pić alkohol po wycięciu woreczka żółciowego?
Nie. Alkohol jest substancją toksyczną, która uszkadza wiele narządów, prowadzi do wielu chorób (w tym śmiertelnych) działa niekorzystnie na funkcjonowanie emocjonalne, poznawcze i społeczne i nie należy go spożywać. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Jak długo nie można dźwigać po wycięciu woreczka żółciowego?
Zwykle po operacji laparoskopowej nie należy dźwigać co najmniej przez 2 tygodnie, a po operacji metodą klasyczną czas ten może być dłuższy. Należy jednak pamiętać, że zależy to od tego, jak się goi rana (rany) pooperacyjna i u niektórych osób ten czas może być dłuższy.
Zobacz: Powikłania rany pooperacyjnej
Czy można współżyć po usunięciu pęcherzyka żółciowego?
Do aktywności seksualnej po operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego można wrócić, kiedy pacjent poczuje się wystarczająco dobrze. Należy jednak unikać aktywności, w których wywierany jest nacisk na rany pooperacyjne (lub ranę), dopóki się nie wygoi.
Jak spać po usunięciu woreczka żółciowego?
Zwykle po operacji zaleca się spanie na plecach lub prawym boku.
Kiedy można pić kawę po usunięciu woreczka żółciowego?
Zwykle po operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego zaleca się unikanie picia napojów zawierających kofeinę przez pierwsze dni lub tygodnie. Kawa może nasilać biegunkę, która może występować po cholecystektomii. Ponadto zwiększa produkcję soku żołądkowego, co może powodować zgagę, wzdęcia i ból brzucha. Do picia kawy należy wracać stopniowo, zaczynając od małych porcji.
Czy można spacerować po usunięciu pęcherzyka żółciowego w pierwszych dniach po zabiegu?
Tak, spacery są zalecane. Należy unikać leżenia w łóżku lub podejmować właśnie lekką aktywność fizyczną, jaką są spacery. Ich tempo i długość należy rozsądnie dostosować do swojego samopoczucia.