Pytanie nadesłane do redakcji
Leczenie raka brodawki Vatera: Rozpoznano u mnie "adenocarcinoma papillae Vateri M-8140/3". Mam wyznaczony termin operacji, mam też wątpliwości co do jej celowości. Skoro jest to rak złośliwy, czy jest sens?
Odpowiedź
Rak brodawki Vatera to nowotwór rozwijający się w miejscu, w którym drogi żółciowe (rozpoczynające się w wątrobie) uchodzą do przewodu pokarmowego (do dwunastnicy). Pod względem budowy mikroskopowej nowotwór ten może rozwijać się zarówno z komórek końcowego fragmentu dróg żółciowych, jak i z komórek gruczołowych typu jelitowego.
Objawy zwykle pojawiają się wówczas, gdy guz powoduje utrudnienie odpływu żółci do przewodu pokarmowego, czyli do jelita. Zastój żółci powoduje m.in. zażółcenie powłok ciała (żółtaczka mechaniczna) i inne nieprzyjemne objawy (przeczytaj więcej: Cholestaza: wewnątrzwątrobowa i zewnątrzwątrobowa cholestaza). Ponieważ nawet niewielki guz w tej okolicy może znacząco utrudnić odpływ żółci, objawy pojawiają się stosunkowo na wczesnym etapie rozwoju choroby, co z kolei zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Leczenie raka brodawki Vatera zależy od zaawansowania choroby. W bardzo wczesnych przypadkach można podjąć próbę wycięcia brodawki Vatera podczas endoskopii (gastroduodenoskopii; nie wymaga to wówczas otwierania brzucha). W nieco bardziej zaawansowanych przypadkach podczas operacji otwiera się jamę brzuszną, a następnie przecina dwunastnicę (duodenotomia) i wycina jej fragment wraz z brodawką Vatera (ten sposób leczenia niestety rzadko jest możliwy z powodu znacznej trudności technicznej takiej operacji). W przypadku pozostałych chorych kwalifikujących się do operacji leczenie polega na wycięciu dwunastnicy i znacznej części trzustki (pankreatoduodenektomia; więcej informacji na temat tej operacji przedstawiono w odpowiedziach na pytania o raka trzustki).
Jeżeli zaawansowanie choroby jest znaczne i doszczętne, wycięcie wszystkich ognisk choroby nie jest możliwe, podejmuje się działania, których celem jest zapewnienie odpływu gromadzącej się żółci. W tym celu zakłada się metalowe lub plastikowe protezy do ujścia dróg żółciowych do dwunastnicy (aby poszerzyć odcinek zwężony przez nowotwór). Można także przez skórę lub podczas operacji wprowadzić dren do dróg żółciowych powyżej miejsca zwężenia, a drugi koniec drenu wyprowadzić na skórę (żółć odpływa wówczas poza organizm, a objawy jej zastoju ustępują).
Zobacz też: Leczenie paliatywne raka brodawki Vatera – jak pomóc choremu i złagodzić objawy?
Współcześnie czasem stosuje się także chemioterapię, radioterapię z chemioterapią, terapię celowaną i immunoterapię w leczeniu raka brodawki Vatera, ale podstawową metodą leczenia pozostaje leczenie operacyjne.
Operacja jest jedynym sposobem leczenia raka brodawki Vatera, który stwarza szansę na zupełne wyleczenie. Dlatego, jeżeli tylko zaawansowanie choroby pozwala na przeprowadzenie radykalnego zabiegu chirurgicznego (a z nadesłanego pytania wynika, że tak właśnie jest) należy bezwzględnie poddać się operacji. Rokowanie co do wyleczenia jest różne, w zależności od wielu czynników, dlatego należy porozmawiać o tym z lekarzem prowadzącym. Pytanie, czy leczenie ma sens, skoro nowotwór jest złośliwy, wynika prawdopodobnie z obaw i braku wiary w skuteczność leczenia. Należy jednak mieć świadomość, że onkologia jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się gałęzi medycyny i współczesne leczenie onkologiczne jest często bardzo skuteczne i dużo mniej dotkliwe niż w przeszłości. Właśnie dlatego, że mamy do czynienia z nowotworem złośliwym, należy podjąć leczenie i to niezwłocznie, ponieważ im szybciej zostanie ono podjęte, tym większe szanse na całkowite wyleczenie.
