×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

eGFR normy

Pytanie nadesłane do redakcji

eGFR normy. Co się dzieje, kiedy wartość GFR jest za duża, np. 200?

Odpowiedziała

dr hab. med. Teresa Nieszporek
Katedra i Klinika Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Przesączanie kłębuszkowe (glomerular filtration rate - GFR) jest najważniejszym wskaźnikiem czynności wydalniczej nerek. Na całkowitą wartość przesączania kłębuszkowego składa się suma przesączeń we wszystkich kłębuszkach nerkowych, czyli nefronach. W każdej nerce znajduje się 0,6-1,2 mln nefronów.

Przesączanie kłębuszkowe można zmierzyć, określając klirens inuliny lub klirens kreatyniny. Klirens inuliny określa się zwykle do celów naukowych za pomocą mało dostępnych i drogich metod izotopowych. Łatwiejszy do oznaczenia jest pomiar GFR za pomocą klirensu kreatyniny. W tym celu należy oznaczyć stężenie kreatyniny w surowicy oraz wydalanie kreatyniny w dobowym moczu, co również stwarza pewne trudności. W praktyce wartość przesączania kłębuszkowego wylicza się (jest to wówczas eGFR - estimated GFR), posługując się stężeniem kreatyniny w surowicy i odpowiednimi wzorami. I tak, do wyliczenia eGFR według wzoru Cockrofta i Gaulta potrzebna jest wartość stężenia kreatyniny w surowicy, a także wiek, płeć i masa ciała osoby badanej. Im większe stężenie kreatyniny i starszy wiek badanego, tym mniejsza wartość eGFR; natomiast im większa masa ciała, tym większe eGFR.

Obecnie znacznie częściej do obliczania eGFR stosuje się wzór MDRD, zgodnie z którym wartość tę oblicza się na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy, wieku, płci i rasy badanego. U osób zdrowych wartości eGFR są uzależnione od płci, wieku i powierzchni ciała - powinny być większe od 90 ml/min/1,73 m2 (120 ml/min/1,73 m2 u kobiet i 130 ml/min/1,73 m2 u mężczyzn).

Duża wartość eGFR nie zawsze wskazuje na faktyczne zwiększenie przesączania kłębuszkowego. Na przykład u młodych osób z dużą masą ciała uwarunkowaną m.in. obrzękami wartości mogą być fałszywie zawyżone, jeśli do wyliczenia eGFR stosuje się wzór Cockrofta i Gaulta . U takich osób wartość GFR oznaczona metodą bezpośrednią (np. przy użyciu klirensu inuliny) jest najczęściej niższa.

W niektórych stanach klinicznych dochodzi jednak do zwiększenia przesączania kłębuszkowego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w cukrzycy, zwłaszcza cukrzycy młodzieńczej, w okresie przed rozpoczęciem leczenia insuliną. Na skutek znacznie zwiększonego stężenia glukozy w surowicy oraz innych zaburzeń metabolicznych następuje zwiększenie objętości nerek (zarówno kłębuszków, jak i cewek nerkowych) i zwiększenie przesączania kłębuszkowego nawet o 40% w porównaniu z osobami zdrowymi. U chorych z lepiej wyrównaną cukrzycą przesączanie kłębuszkowe również ulega zwiększeniu, jednak tylko o 15-20%.

Przerost kłębuszków nerkowych z towarzyszącą hiperfiltracją i wzrostem eGFR to zjawiska niekorzystne, które w ciągu dłuższego czasu przyczyniają się do uszkodzenia nerek z towarzyszącym białkomoczem oraz rozwoju nadciśnienia tętniczego i w konsekwencji prowadzą, zwłaszcza u osób predysponowanych genetycznie, do cukrzycowej choroby nerek. W przebiegu tej choroby z upływem czasu dochodzi do szkliwienia kłębuszków, włóknienia tkanki śródmiąższowej i rozwoju niewydolności nerek. Podobne zjawisko przerostu kłębuszków nerkowych z hiperfiltracją i zwiększeniem przesączania kłębuszkowego występuje u osób otyłych i może w dłuższym czasie prowadzić do uszkodzenia nerek.

Piśmiennictwo:

Czekalski S.: Cukrzycowa choroba nerek. W: Myśliwiec M.: Nefrologia. Wielka Interna Antczak, Myśliwiec, Pruszczyk. Medical Tribune Polska 2010: 180-197.
Wańkowicz Z.: Badania laboratoryjne w chorobach nerek W: Myśliwiec M.: Choroby nerek. PZWL, Warszawa 2008: 85-97

30.04.2012

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.