Pytanie nadesłane do redakcji
Czy w wieku 75 lat wskaźnik kreatyniny 1,50 jest objawem postępującej choroby nerek? 4 lata temu miałem zabieg ograniczającego zwykły rozrost gruczołu krokowego (przez cewkę moczową). Zabieg był przy wskaźniku kreatyniny 1,3. Mam lekką cukrzycę. Wydaje mi się, że nerki działają poprawnie, bez ostrych objawów. Czy zmienić dietę?
Odpowiedział
dr n. med. Robert Drabczyk
specjalista chorób wewnętrznych
nefrolog
Oddział Nefrologii i Stacja Dializ
Szpital Wojewódzki, Bielsko-Biała
Obecnie za najlepszy, uniwersalny wskaźnik czynności nerek przyjęto wielkość przesączania kłębuszkowego, tzw. GFR. Nie można go łatwo zmierzyć, dlatego opracowano wzory, które służą do obliczania przybliżonej wartości GFR (tzw. szacowane GFR, czyli eGFR). eGFR jest lepszym wskaźnikiem czynności nerek niż stężeniem kreatyniny we krwi, gdyż uwzględnia również wiek i płeć. Obecnie najbardziej dokładnym wzorem do szacowania GFR u osób z prawidłową i nieznacznie upośledzoną czynnością nerek jest wzór o nazwie „CKD-EPI”.
Na podstawie informacji podanych w pytaniu można wyliczyć eGFR, które przed 4 laty wynosiło 55 ml/min/1,73 m2, a obecnie wynosi 45 ml/min/1,73 m2, co oznacza utratę w tempie 2,5 ml/min/1,73 m2 na rok.
Jako prawidłowe przyjęto eGFR ≥90 ml/min/1,73 m2. Wartości w zakresie 60-89 ml/min/1,73 m2 powinny zostać ocenione przez lekarza, gdyż nie zawsze wskazują na upośledzenie czynności nerek. eGRF <60 ml/min/1,73 m2 oznacza obecność przewlekłej choroby nerek z upośledzeniem czynności nerek.
Osoby chorujące na cukrzycę obciążone są ryzykiem wystąpienia przewlekłej choroby nerek, tzw. nefropatii cukrzycowej. Również przeszkoda w odpływie moczu (np. powiększenie stercza) może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek, tzw. nefropatii zaporowej.
Sytuacja opisana w pytaniu pozwala rozpoznać postępującą przewlekłą chorobę nerek. Ze względu na jej nasilenie i względnie szybki postęp konieczna jest ocena przez nefrologa i prawdopodobnie stała opieka nefrologiczna (oprócz diabetologicznej i urologicznej).
