Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Żółte plamki na powiekach

Pytanie nadesłane do redakcji:

Mam 26 lat i żółte plamki na powiekach. Widziałam takie plamki u osób starszych i słyszałam, że jest to objaw wysokiego cholesterolu. Natomiast mój cholesterol jest w normie. Czy są jeszcze jakieś inne powody takich plamek? Co zrobić, aby się ich pozbyć?

Odpowiedział:

dr med. Arkadiusz Pogrzebielski
Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie

Kępki żółte (żółtaki, xanthelasma) to żółte, grudkowe zmiany skórne, które najczęściej występują na powiekach w pobliżu kąta wewnętrznego oka. Zmiany te są często symetryczne, mogą zajmować wszystkie cztery powieki, choć częściej zdarzają się w powiekach górnych niż dolnych.

Kępki żółte mają różnorodne kształty, są płaskie lub nieco wypukłe, mają różną wielkość, a w dotyku mogą być miękkie lub półtwarde, choć niekiedy ulegają zwapnieniu i wtedy stają się twarde. Kępki żółte wykazują tendencję do powolnego wzrostu i zlewania się ze sobą. Obecność mnogich kępek określa się jako żółtakowatość (ksantomatozę).

Kępki żółte występują dość rzadko. W badaniach stwierdzono, że choroba dotyczy częściej kobiet niż mężczyzn. Zmiany mogą pojawić się między 15. a 73. rokiem życia, jednak szczyt częstości występowania kępek żółtych stwierdza się w 4. i 5. dekadzie życia.

Powstawanie kępek żółtych wiąże się z pochłanianiem przez makrofagi nadmiernej ilości tłuszczów (lipidów) i tworzenia się w ten sposób tzw. komórek piankowatych, w których obecne są wewnątrzkomórkowe depozyty cholesterolu i jego estrów.

Niemal w połowie przypadków kępki żółte występują u osób ze zwiększonym stężeniem lipidów w surowicy. Niekiedy ich obecność wiąże się ze zmniejszonym stężeniem frakcji cholesterolu o dużej gęstości (tzw. dobrego cholesterolu, HDL) i zwiększonego stężenia frakcji cholesterolu o niskiej gęstości (tzw. złego cholesterolu, LDL). Kępki żółte stwierdza się częściej u chorych z hiperlipidemią typu II oraz typu IV. Opisano rodzinne przypadki występowania tych zmian. Jednak większość kępek żółtych dotyka osoby, u których nie ma żadnych zaburzeń lipidowych.

Kępki żółte mają charakter łagodny i nie wykazują tendencji do złośliwienia. Sprawiają głównie problemy kosmetyczne. Obecność kępek żółtych nie zaburza funkcji powiek. Rozpoznanie stawia się na podstawie wyglądu zmian skórnych. Inne zmiany rzadko przypominają kępki żółte, jednak w przypadku jakichkolwiek wątpliwości diagnostycznych wskazane jest chirurgiczne usunięcie zmian i badanie histopatologiczne.

Najczęstszy sposób postępowania polega na wycięciu chirurgicznym. Jest to szczególnie przydatne w przypadku małych zmian o charakterze liniowym. Niewielkie blizny można wówczas całkowicie ukryć w fałdach skórnych powiek, zwłaszcza górnych. W przypadku zmian umiejscowionych w powiekach dolnych ryzyko powstania blizn zawsze jest nieco większe niż w przypadku powiek górnych.

Inną opcją są zabiegi laserowe przy użyciu lasera CO2. Zaletą takiego postępowania jest brak krwawienia, brak konieczności zakładania szwów skórnych oraz krótki czas trwania procedury. Należy jednak pamiętać, że także przy tej metodzie leczenia istnieje ryzyko powstania blizn, jak również odbarwienia skóry.

Niestety nawroty – czy to po leczeniu chirurgicznym, czy po leczeniu laserowym – są częste. Po chirurgicznym usunięciu kępek żółtych u ok. 40% pacjentów zmiany pojawiają się na nowo. W przypadku kolejnego zabiegu chirurgicznego prawdopodobieństwo nawrotów jest jeszcze większe. Dwadzieścia sześć procent nawrotów ma miejsce w ciągu pierwszego roku po zabiegu. Ryzyko nawrotów jest większe u pacjentów z zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz u tych, u których zmiany wystąpiły na wszystkich czterech powiekach.

Z powodu częstszego występowania kępek żółtych u chorych z zaburzeniami gospodarki lipidowej zaleca się badanie stężenia LDL, HDL i triglicerydów. W przypadku występowania u pacjenta zaburzeń gospodarki lipidowej zaleca się stosowanie diety niskotłuszczowej oraz różnego rodzaju leków, w zależności od typu tych zaburzeń. Należy jednak pamiętać, że zmiana nawyków żywieniowych i diety, choć niezwykle istotna u pacjentów z zaburzeniami lipidowymi, tylko w niewielkim stopniu powoduje cofanie się kępek żółtych w skórze.


17.01.2013

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?