Pytanie nadesłane do redakcji
Moja nastoletnia córka (15 lat) od kilku lat ma uciążliwy przewlekły kaszel oraz drapanie w gardle, którego efektem jest chrząkanie. Badanie alergologiczne wykluczyło alergię, badanie laryngologiczne też nic nie wykazało, badania u lekarza pulmonologa wykluczyły astmę, otrzymała jednak profilaktycznie Atroven, który trochę nie do końca złagodził kaszel i chrząkanie. Nie wiem jakiego rodzaju badania lub do jakiego specjalisty mogłabym się udać z dzieckiem, by dolegliwości ustąpiły. Zastanawiam się czy te uciążliwe dolegliwości da się wyeliminować. Proszę o poradę.
Odpowiedź
Objawy występujące u Pani córki mogą być wywołane refluksem żołądkowo-przełykowym lub refluksem krtaniowo-gardłowym.
Przyczyną choroby jest stałe lub czasowe zmniejszenie napięcia dolnego zwieracza przełyku, co w konsekwencji doprowadza do cofania się treści żołądka do przełyku. Najczęściej objawy dotyczą wyłącznie przewodu pokarmowego (odbijanie, zgaga, nieprzyjemny zapach z jamy ustnej, ból w trakcie przełykania, ból w klatce piersiowej).
W przypadku zespołów pozaprzełykowych dominują: kaszel, chrypka, chrząkanie, okresowy bezgłos, uczucie drapania w gardle, zapalenia krtani, objawy astmy, ubytki zębowe.
Inne choroby, związane z refluksem żołądkowo-przełykowym to zapalenie zatok, zwłóknienie płuc, zapalenie gardła, zapalenie ucha środkowego. Badaniem potwierdzającym rozpoznanie jest 24-godzinna pH-impedancja przełyku.
Ocenę nasilenia stanu zapalnego przełyku umożliwia endoskopia, w czasie której pobierany jest wycinek, poddawany następnie badaniu histopatologicznemu.
W niektórych ośrodkach gastrologicznych do badań pH-metrycznych używana jest miniaturowa kapsułka Bravo umieszczana w czasie endoskopii na ścianie przełyku. Metoda ta pozwala na monitorowanie pH przełyku przez okres 48 godzin. Po zakończeniu badania kapsułka ulega wydaleniu.
U młodzieży i osób dorosłych dopuszcza się podjęcie próby leczenia bez wcześniej wykonanych badań.
Przez okres 2-4 tygodni pacjent przyjmuje jeden z preparatów należących do grupy "blokerów pompy protonowej".
Brak ustąpienia lub znaczącego zmniejszenia objawów po miesięcznym okresie leczenia powinien skłaniać do podjęcia diagnostyki gastrologicznej.
Inną przyczyną kaszlu, drapania w gardle i chrząkania może być tzw. zespół kaszlu związany z górnymi drogami oddechowymi.
Czynnikiem drażniącym, wywołującym objawy jest ściekanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. W leczeniu zazwyczaj stosuje się leki obkurczające błonę śluzową nosa oraz mukolityki (leki rozluźniające wydzielinę).
Po wykluczeniu przyczyn organicznych zgłaszanych objawów można rozważyć psychogenne tło choroby.
Piśmiennictwo:
Dymek A.: pH-metria gardła w diagnostyce refluksu krtaniowo-gardłowego (LPR). Alergia. 2009; 3/40: 39-41.Krogulska A., Wąsowska-Królikowska K.: Refluks żołądkowo-przełykowy a refluks krtaniowo-gardłowy - znaczenie w laryngologii. Otolaryngologia 2009; 8(2): 45-52.
Pawliczak R.: Kaszel u dorosłych - diagnostyka i postępowanie. Terapia. W gabinecie lekarza rodzinnego. 2011; 12(266): 23-27.
Świerczek A.: Przewlekły kaszel: patofizjologia odruchu kaszlu, diagnostyka różnicowa, zasady leczenia. Terapia. Alergologia. 2004;11(158): 33-4, 36-40.
Zawisza E.: Diagnostyka i terapia przewlekłego zapalenia zatok przynosowych. Alergia. 2010; 4/46: 25-27.
