Pytanie nadesłane do redakcji
Witam, od zeszłego roku mam zdiagnozowaną depresję. Przyjmuję Faxigen 150 XL, Trittico 150 CR i Lamotrix 50 oraz od marca psychoterapia i biofeedback. Czy mimo stosowania leków (dokładnie według wskazań lekarza) możliwy jest nawrót objawów sprzed leczenia farmakologicznego?
Pozdrawiam, Wirginia
Odpowiedział
lek. med. Paweł Brudkiewicz
specjalista psychiatra, psychoterapeuta
Centrum Dobrej Terapii
Ryzyko nawrotu depresji po adekwatnym leczeniu zależy od wielu czynników. Przez pojęcie „adekwatnego leczenia” rozumiemy zazwyczaj systematyczne przyjmowanie odpowiednio dobranych leków przez odpowiedni czas. Celem leczenia depresji jest całkowita remisja objawów z powrotem do funkcjonowania sprzed zachorowania, właśnie dlatego, iż zauważono, że niecałkowite ustąpienie tych objawów wiąże się z ryzykiem nawrotu.
Brak pełnej remisji jest wskazaniem do przeanalizowania leczenia, rewizji rozpoznania (z uwzględnieniem zaburzeń współistniejących) oraz oceny ewentualnych czynników zakłócających (np. nadużywanie substancji psychoaktywnych, stresory psychospołeczne). Czasami przyczyną może być dwubiegunowy charakter depresji i wówczas należy rozważyć oparcie leczenia głównie na stabilizatorach nastroju o działaniu przeciwdepresyjnym.
Po uzyskaniu pełnej remisji wskazane jest leczenie podtrzymujące (zapobieganie nawrotom), które należy stosować przez 6-12 miesięcy, a u wybranych pacjentów (po uwzględnieniu kumulacji czynników ryzyka nawrotu) przez całe życie.
Wystąpienie nawrotu w czasie adekwatnego leczenia jest możliwe; należy wówczas poszukiwać przyczyn takiego stanu i stosownie do uzyskanych wniosków zmodyfikować postępowanie.
Znane są również niefarmakologiczne czynniki chroniące przed nawrotem, takie jak wsparcie psychospołeczne, psychoterapia, odpowiedni styl życia (np. aktywność ruchowa, odpowiednia dieta i dbałość o sen); podobnie jak czynniki zwiększające to ryzyko, takie jak nadużywanie substancji psychoaktywnych, nieleczone ogólnomedyczne choroby współistniejące, nasilenie stresorów psychospołecznych i inne. Co oczywiste - im większa przewaga czynników ochronnych nad zwiększającymi ryzyko, tym mniejsze prawdopodobieństwo nawrotu.
Równocześnie warto zauważyć, że wczesne wykrywanie pierwszych objawów nawrotu umożliwia ich szybkie opanowanie i uniknięcie niekorzystnych konsekwencji kolejnego wystąpienia objawów depresji.
A zatem, co prawda u części (nie u wszystkich) osób leczonych z powodu depresji istnieje ryzyko ponownego jej wystąpienia, jesteśmy jednak w stanie to ryzyko minimalizować i odpowiednio postępować, gdy nawrót wystąpi - tak, by możliwe było sprawne funkcjonowanie i prowadzenie satysfakcjonującego życia.
