Cellulitis (zapalenie tkanki podskórnej) – objawy, przyczyny, leczenie

Cellulitis (zapalenie tkanki podskórnej) to zakażenie bakteryjne obejmujące tkankę podskórną, które zwykle występuje na kończynach dolnych. Bakterie wnikają do tkanki podskórnej przez uszkodzoną skórę (np. w wyniku urazu, ukąszenia owada) i powodują zapalenie, co objawia się m.in. obrzękiem, nadmiernym uciepleniem, zmianami na skórze. Zapalenie tkanki podskórnej wymaga leczenia antybiotykami.

Co to jest cellulitis (zapalenie tkanki podskórnej)?

Cellulitis to zapalenie tkanki podskórnej wywołane wniknięciem drobnoustrojów (bakterii) do skóry oraz jej tkanek pomocniczych. Większość zakażeń pozaszpitalnych wywołują metycylinooporne szczepy Staphylococcus aureus oraz paciorkowce β-hemolizujące.

Zwykle zapalenie tkanki podskórnej występuje na kończynach dolnych.

Cellulitis – przyczyny

Zapalenie tkanki podskórnej występuje, gdy bakterie dostają się do tkanki podskórnej przez uszkodzoną skórę.

Czynniki ryzyka zapalenia tkanki podskórnej:

• urazy, czyli skaleczenia, zadrapania, złamania, oparzenia, ukąszenia owadów lub otarcia, a także rany pooperacyjne, które stanowią wrota, przez które bakterie mogą wniknąć do tkanki podskórnej
• nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego związane z chorobami, np. cukrzycą, nowotworami układu krwiotwórczego (białaczki), HIV, a także z powodu przyjmowanych leków
• choroby skóry, takie jak np. atopowe zapalenie skóry, grzybica stóp i półpasiec
• przewlekły obrzęk limfatyczny
• wcześniejsze zapalenie tkanki podskórnej
• otyłość.

Cellulitis – objawy

Zapalenie tkanki podskórnej. Źródło: Wikipedia; Autor: Rafael Lopez

Zapalenie tkanki podskórnej zwykle występuje na jednej kończynie dolnej, ale może dotyczyć też innych części ciała.

Objawy zapalenia tkanki podskórnej obejmują:

• obrzęk
• nadmierne ucieplenie (gorąca skóra)
• stwardnienie skóry, skóra może być błyszcząca i napięta
• ból
• gorączka
• dreszcze
• zmiany na skórze – zaczerwienienie, plamy na skórze, pęcherze, łuszczenie się naskórka.

Zapalenie tkanki podskórnej – diagnostyka

Zwykle obraz kliniczny jest charakterystyczny i lekarz na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego, czyli oglądania może ustalić rozpoznanie. Czasem konieczne są dodatkowe badania, takie jak np. badania krwi.

Zapalenie tkanki podskórnej (cellulitis) – leczenie

Ze względu na to, że zapalenie tkanki podskórnej jest wywołane zakażeniem bakteryjnym, podstawą leczenia jest antybiotykoterapia. Należy przestrzegać zaleceń dotyczących przyjmowania antybiotyku, ponieważ od tego zależy skuteczność leczenia. W ciężkich przypadkach, kiedy zapalenie jest rozległe lub pacjent obciążony, konieczna może być hospitalizacja i podawanie antybiotyków dożylnie.

Ponadto lekarz może zalecić leczenie pomocnicze, czyli przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), okłady, uniesienie kończyny. Należy także dbać o odpowiednią higienę.

Zwykle już po kilku dniach antybiotykoterapii dochodzi do poprawy. Nie należy jednak wówczas przerywać leczenia, tylko skończyć antybiotykoterapię zgodnie z zaleceniami lekarza.

Zapalenie tkanki podskórnej (celullitis) – powikłania

Nieleczone zapalenie tkanki podskórnej może prowadzić do poważnych chorób, związanych z rozsianiem się bakterii do głębszych warstw, czyli powstania ropnia, zapalenia powięzi lub dostania się bakterii do krwi i posocznicy (sepsy), zapalenia wsierdzia, kości i szpiku.

Róża (łac. erysipelas). Źródło: Wikimedia Commons

Cellulitis a róża – czym się różnią?

Róża jest bakteryjnym zapaleniem skóry i tkanki podskórnej. Objawy róży to rumień, żywoczerwony, dobrze odgraniczony od otaczających tkanek, któremu towarzyszą gorączka, dreszcze, złe samopoczucie i powiększone węzły chłonne. W przypadku cellulitis rumień nie jest tak ostro odgraniczony jak w róży, naciek zapalny sięga głębiej i nie ma cech szerzenia się zakażenia naczyniami chłonnymi. W róży natomiast zakażenie rozprzestrzenia się naczyniami chłonnymi, co powoduje linijne zaczerwienienia skóry (smugi). Przeczytaj więcej: Róża (choroba skóry) - objawy, przyczyny i leczenie

Cellulitis a cellulit

Cellulit i cellulitis to zupełnie inne stany, choć mają podobne nazwy. Cellulit nie jest chorobą, a jedynie może stanowić defekt kosmetyczny, nie wymaga jednak leczenia i nie wiąże się z żadnym ryzykiem zdrowotnym. Cellulit to potocznie zwana „skórka pomarańczowa”, czyli nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej podskórnej, które wyglądem przypomina skórkę pomarańczy. Występuje u około 80–90% kobiet, zwykle na udach, pośladkach, brzuchu lub ramionach. Ze względu na to, że cellulit nie jest chorobą, nie ma „leczenia”. Cellulitis natomiast jest chorobą, która wymaga leczenia i może prowadzić do powikłań.

Cellulit na brzuchu i udach. Fot. freepik.com