Zanokcica to zakażenie ropne w obrębie wału paznokciowego. Do jej powstania przyczyniają się nieprawidłowo wykonany manicure, pedicure, obgryzanie paznokci lub skubanie skórek. Powoduje zaczerwienienie, obrzęk i pulsujący ból skóry wokół paznokcia, któremu może towarzyszyć wyciek ropy. W leczeniu stosuje się zwykle miejscowo środki odkażające oraz moczenie palca z zanokcicą w ciepłej wodzie.
Co to jest zanokcica?
Zanokcica to ropne zakażenie w obrębie wału paznokciowego.
Infekcje bakteryjne bardzo często występują w obrębie skóry i paznokci. Wiele gatunków bakterii naturalnie występuje na skórze człowieka. Drobnoustroje, które stanowią mikroflorę fizjologiczną są dobrze przystosowane do panujących warunków w zajmowanych przez siebie okolicach, jednak każde zachwianie równowagi mikrobiologicznej może prowadzić do rozwoju zakażeń. Najczęstszą chorobą bakteryjną wału paznokciowego jest zanokcica. Mogą ją wywołać różne bakterie, takie jak gronkowiec złocisty (Staphylococus aureus), paciorkowce i bakterie Gram-ujemne.
Zanokcica – rodzaje, przyczyny i czynniki ryzyka
Zanokcica może mieć charakter ostry, przewlekły lub nawracający. Zanokcica ostra najczęściej pojawia się wkrótce po urazie wału paznokciowego, np. podczas zabiegu manicure i pedicure lub niekontrolowanego skubania skórek, obgryzania paznokci. Zanokcica może się też wiązać z wrastającym paznokciem, zwłaszcza u stóp. Osoby, u których występuje zawodowe narażenie na moczenie dłoni, mają większe ryzyko zachorowania.
Zanokcica dotyczy zwykle jednego paznokcia.
Jak często występuje zanokcica?
Zanokcica jest częstym stanem spotykanym w praktyce dermatologicznej lub chirurgicznej.
Jakie są objawy zanokcicy?
Ryc. 1. Zanokcica paznokciowa. Źródło: Wikipedia
Zanokcica objawia się żywoczerwonym zabarwieniem, obrzękiem oraz pogrubieniem skóry w okolicy okołopaznokciowej, czyli wokół paznokcia. Zaczerwienieniu i obrzękowi zwykle towarzyszy pulsujący ból, może też wyciekać ropa. Bolesność wału paznokciowego powoduje dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności. Zwykle zanokcica ma formę ostrą, co oznacza, że rozwija się w ciągu kilku dni. Zazwyczaj jest spowodowana zakażeniem bakteryjnym.
Ryc. 2. Zanokcica opryszczkowa. Źródło: Wikimedia Commons
Objawy zanokcicy przewlekłej
W przypadku zanokcicy przewlekłej objawy są bardzo podobne jak w przebiegu ostrym choroby, lecz trwają znacznie dłużej, nawet ponad 6 tygodni i może dojść do zakażenia pozostałych części wału paznokcia. W zaawansowanym przebiegu choroby spod wału paznokcia może się wydobywać treść ropna, która powoduje zaburzenia we wzroście płytki paznokciowej.
Zanokcica przewlekła nawracająca
W zanokcicy przewlekłej nawracającej najczęściej biorą udział zakażenia grzybicze (drożdżaki), jednak mogą ją wywoływać również nowotwory, pęcherzyca, łuszczyca oraz niektóre leki.
Co robić w przypadku pojawienia się zmian wskazujących na zanokcicę?
W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na zanokcicę należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, dermatologa lub chirurga.
W jaki sposób lekarz rozpoznaje zanokcicę?
Lekarz rozpoznaje zanokcicę na podstawie typowego obrazu klinicznego, czyli przebiegu, objawów i oglądania paznokcia.
Zakoncica – leczenie
W leczeniu zwykle wystarczy zastosować środki miejscowo odkażające, głównie zawierające kwas fusydowy. Dodatkowo zaleca się moczenie palca w czystej, ciepłej wodzie (niektórzy specjaliści zalecają z dodatkiem szarego mydła) co kilka godzin (6–8 h). Powoduje to oczyszczenie miejsca zakażenia i umożliwia odpływ nagromadzonej ropy, zmniejszając obrzęk.
Jeśli istnieje ryzyko rozwoju poważnej infekcji, np. stan zapalny jest nasilony, pacjent choruje na cukrzycę, zaburzenia krążenia lub upośledzenie odporności, lekarz może zalecić przyjmowanie antybiotyków doustnie.
Jeśli zanokcica nie ustępuje lub objawy się nasilają mimo takiego leczenia, wskazana jest konsultacja chirurgiczna. Chirurg może naciąć i wykonać drenaż, czyli odprowadzenie ropy. Jeśli infekcja toczy się pod płytką paznokciową, niezbędne może się okazać usunięcie całej płytki.
Rzadziej lekarz może zalecić także inne leczenie – leki przeciwgrzybicze (jeśli infekcja jest spowodowana grzybem) lub glikokortykosteroidy.
Czasem zanokcica może się wiązać z chorobami nieinfekcyjnymi (np. nowotwór, łuszczyca).
Co zrobić, by zmniejszyć ryzyko zachorowania na zanokcicę?
Zanokcicy można zapobiegać przez unikanie niewłaściwych metod manicure i pedicure, a także skubania skórek lub obgryzania paznokci.
Zanokcica paznokcia - najczęstsze pytania pacjentów
Zastrzał a zanokcica – czym się różnią?
Zanokcica to zakażenie wału paznokciowego, natomiast zastrzał jest procesem ropnym zachodzącym po stronie dłoniowej palca lub ręki. Zastrzał może dotyczyć różnych tkanek ręki, jest poważniejszą infekcją niż zanokcica, która ogranicza się do wału paznokciowego.
Co to jest zanokcica opryszczkowa?
Zanokcica opryszczkowa to zanokcica wywołana przez wirus opryszczki zwykłej. Ma nagły początek, występują obrzęk, rumień, ból i zmiany pęcherzykowo-krostkowe na opuszkach palca lub palców (zob. wyżej ryc. 2.). Leczenie jest innej niż zanokcicy bakteryjnej, ponieważ to infekcja wirusowa. Przeczytaj więcej: Opryszczka zwykła (Herpes simplex, HSV) – objawy, przyczyny, leczenie
Czy można stosować maść ichtiolową na zanokcicę?
Tak, zwłaszcza na początku może być to korzystne.
Zobacz: Maść ichtiolowa
Czy Rivanol pomaga na zanokcicę?
Tak, moczenie w Rivanolu lub smarowanie nim palca z zanokcicą może być pomocne w leczeniu.
Czy zanokcica może być niebezpieczna?
Zwykle, u osób z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym podejmujących odpowiednie leczenie, zanokcica nie jest groźna. Jednak u osób z osłabioną odpornością, niestosujących leczenia, zakażenie może się rozprzestrzeniać, może też dojść do uszkodzenia paznokcia.
Do jakiego lekarza zgłosić się z zanokcicą?
Do lekarza rodzinnego, dermatologa lub chirurga.
Ile trwa leczenie zanokcicy?
Zwykle w przypadku zanokcicy ostrej leczenie trwa kilka–kilkanaście dni, ale po 2–3 dniach widać już poprawę.
