Papryka chili to przyprawa często wykorzystywana w kuchni. Zawiera ona kapsaicynę i to ta substancja jest odpowiedzialna za potencjalne korzyści zdrowotne związane ze spożyciem papryki chili.
Fot. pexels.com
Papryka chili - źródło kapsaicyny
Papryka chili, podobnie jak inne rośliny rodzaju pieprzowców (Capsicum) z rodziny psiankowatych, stanowi źródło kapsaicyny. Substancję tę zalicza się do organicznych związków chemicznych pochodzenia naturalnego, należącą do grupy alkaloidów.
To właśnie kapsaicyna jest odpowiedzialna za ostry smak papryki chili. Znajduje ona szerokie wykorzystanie w przemyśle spożywczym, ale także farmaceutycznym (do produkcji maści, kremów i plastrów o działaniu przeciwbólowym).
Skala Scoville’a – skala ostrości
W celu pomiaru ostrości kapsaicyny w różnych odmianach papryk ostrych, w 1912 roku Wilbur Scovill zaproponował specjalną skalę. Początkowo pomiar ostrości przeprowadzano organoleptycznie, co oznaczało, że ocenę taką przeprowadzali ochotnicy. Badanie polegało na tym, że alkoholowy ekstrakt sporządzony z różnego rodzaju papryk ostrych rozcieńczano do tego momentu, aż tracił on swoją ostrość. Następnie na podstawie wielokrotności rozcieńczenia przypisywano danemu roztworowi liczbę jednostek w skali Scoville’a (SHU – Scoville Heat Unit).
Obecnie do określania ostrości roztworów wykorzystuje się techniki analityczne np. wysokosprawną chromatografię cieczową – HPLC. Dzięki tej metodzie pozyskiwane wyniki są dokładniejsze.
Papryka chili wartości odżywcza
Paprykę chili zalicza się do produktów niskokalorycznych. Dostarcza ona duże ilości potasu oraz witaminy C. Mimo to, z uwagi na ostrość, nie jest to produkt, który można zjeść w odpowiednio dużych ilościach, aby pokryć pełne zapotrzebowanie na te składniki. Papryka chili stanowi dodatek do różnego rodzaju dań. Poniżej przedstawiono zawartość poszczególnych witamin i składników mineralnych w papryce chili.
| Tabela. Wartość odżywcza 100 g papryki chili | |
|---|---|
| wartość energetyczna [kcal] | 40 |
| białko [g] | 1,87 |
| tłuszcz [g] | 0,44 |
| węglowodany ogółem [g] | 8,81 |
| błonnik pokarmowy [g] | 1,5 |
| wapń [mg] | 14 |
| żelazo [mg] | 1,03 |
| magnez [mg] | 23 |
| fosfor [mg] | 43 |
| sód [mg] | 9 |
| potas [mg] | 322 |
| cynk [mg] | 0,26 |
| witamina C [mg] | 144 |
| witamina B1 [mg] | 0,072 |
| witamina B2 [mg] | 0,086 |
| witamina B3 [mg] | 1,24 |
| witamina B6 [mg] | 0,506 |
| β-karoten [µg] | 534 |
| witamina A [IU] | 952 |
| witamina E (α-tokoferol) [mg] | 0,69 |
| witamina K1 [µg] | 14 |
| Źródło: U.S. Department of Agriculture | |
Papryka chili – właściwości
Kapsaicyna zawarta w papryce chili wykazuje właściwości przeciwbólowe. Z tego powodu substancja ta jest składnikiem plastrów, maści i kremów stosowanych w leczeniu bólów przewlekłych np. bólów mięśniowo-stawowych.
Wśród innych właściwości kapsaicyny, które jednak wymagają dalszych badań, zwraca się uwagę na jej przeciwnowotworowe, przeciwdrobnoustrojowe, antyoksydacyjne oraz promujące redukcję masy ciała właściwości. Podkreśla się jednak, że mimo licznych badań nie ma obecnie dowodów naukowych na to, że kapsaicyna jest skutecznym i bezpiecznym sposobem leczenia chorób nowotworowych i otyłości.
Papryka chili – wykorzystanie w kuchni
Paprykę chili zazwyczaj wykorzystuje się do przyprawiania różnych dań. Jest to popularna przyprawa w kuchni meksykańskiej oraz tajskiej. Dodatek papryki wskazany jest także do przygotowywania gulaszu oraz, jeśli ktoś lubi, innych dań mięsnych oraz warzywnych. Papryka chili może stanowić także dodatek do past warzywnych, humusu oraz sera białego.
Papryczki chili nadają się także do marynowania. Wystarczy papryki chili wraz czosnkiem i przyprawami (np. ziele angielskie i liść laurowy) zalać zalewą z octu, wody i cukru. Tak przygotowane papryki odstawia się w chłodne miejsce, do momentu aż będą dobre do spożycia (może to zająć około 2 tygodni).
Papryka chili - skutki uboczne spożycia
U osób zdrowych spożycie papryki chili w rozsądnych ilościach nie powinno powodować skutków ubocznych. Z kolei długotrwałe spożywanie papryki w dużych ilościach może w konsekwencji powodować podrażnienie błony śluzowej żołądka oraz nadmierną potliwość.
Należy zachować ostrożność podczas przygotowywania posiłków z dodatkiem papryki chili, gdyż zawarta w niej kapsaicyna może działać drażniąco na skórę oraz oczy.
Duże dawki kapsaicyny są śmiertelne. Dawka śmiertelna, w zależności od publikacji, mieści się w granicach 56–512 mg/kg mc. Do zgonu dochodzi najprawdopodobniej na skutek paraliżu oddechowego. Natomiast jest praktycznie niemożliwe, aby osiągnąć tak wysoki próg spożycia przy racjonalnym spożywaniu papryki chili.
