Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Osłabienie mięśni

Osłabienie mięśni

Co to jest osłabienie mięśni i jaki jest mechanizm jego powstania?

Osłabienie mięśni to uczucie zmniejszenia się prawidłowej siły mięśniowej. W zależności od nasilenia osłabienie mięśni można nazwać niedowładem, czyli częściową utratą siły mięśniowej lub porażeniem, kiedy dochodzi do całkowitej utraty siły mięśniowej. W obu przypadkach zaburzona jest kurczliwość mięśnia lub grupy mięśni, co manifestuje się trudnościami w wykonywaniu niektórych ruchów lub też szybkim męczeniem się, nawet przy zwykłej aktywności fizycznej.

Utrata siły mięśniowej może być pierwszym objawem groźnych zaburzeń neurologicznych, jak też manifestacją chorób ogólnoustrojowych, takich jak np. niedoczynność tarczycy. W zależności od czynnika wywołującego osłabienie mięśni mechanizm jego powstania jest różny i nie zawsze u podłoża stwierdzanych dolegliwości leży uszkodzenia samego mięśnia. W niektórych przypadkach osłabieniem mięśni mylnie nazywa się objawy ogólne, takie jak przewlekłe zmęczenie lub zmniejszenie wydolności fizycznej u osób uprawiających sport. Bardzo istotne jest odróżnienie tych pojęć, ponieważ w diagnostyce bierze się pod uwagę tylko te objawy osłabienia mięśni, które wyraźnie utrudniają choremu normalne funkcjonowanie i aktywność fizyczną na przeciętnym poziomie. Pogorszenie wydolności mięśni u osób trenujących sporty nie jest zaburzeniem neurologicznym o typie zmniejszenia siły mięśniowej. Podobnie w przypadku chorych, u których w życiu codziennym pojawiają się objawy, takie jak ogólna męczliwość, w pierwszej kolejności należy wykluczyć choroby ogólnoustrojowe mogące prowadzić do ogólnego osłabienia, takie jak np. niedokrwistość, choroby tarczycy lub nawet depresja.

Jakie są najczęstsze przyczyny osłabienia mięśni?

Utrata siły mięśniowej opisywana przez pacjenta i potwierdzona w skrupulatnie przeprowadzonym badaniu neurologicznym zawsze jest przejawem choroby. Osłabienie mięśni przybiera formę uogólnionego niedowładu lub też dotyczy tylko niektórych grup mięśniowych.

Niedowład o charakterze uogólnionym może świadczyć o nieprawidłowościach w obrębie różnych struktur układu nerwowego. Najczęstsze przyczyny uogólnionej utraty siły mięśniowej to polineuropatie (choroby nerwów obwodowych, np. zespół Guillaina-Barrégo) choroby złącza nerwowo-mięśniowego (np. miastenia) czy choroby mięśni (np. zapalenie wielomięśniowe).

Do niedowładu o charakterze uogólnionym mogą prowadzić także: alkoholizm, niedobory witamin, zaburzenia elektrolitowe, zatrucia lekami lub substancjami toksycznymi, tężec, botulizm lub włośnica.

Osłabienie mięśni może dotyczyć też pojedynczych grup mięśniowych. Taka sytuacja ma miejsce na przykład w uszkodzeniu splotu barkowego, zespole korzeniowym związanym ze zmianami zwyrodnieniowymi w obrębie kręgosłupa, a także w porażeniach pojedynczych nerwów (np. nerwu pośrodkowego lub łokciowego).

Jeżeli niedowład lub porażenie obejmuje kończynę górną oraz dolną po tej samej stronie, mówimy o tzw. niedowładzie połowiczym (inaczej hemiplegia), natomiast paraplegia to osłabienie siły mięśniowej w obu kończynach dolnych. Najczęstszą przyczynę niedowładu połowiczego stanowi udar mózgu, ale może on być również powodowany przez inne poważne choroby, np. nowotwory.

Co robić w razie wystąpienia osłabienia mięśni?

Postępowanie w przypadku osłabienia siły mięśniowej jest dwojakie i zależy między innymi od czasu trwania niedowładu oraz jego nasilenia. Jeżeli niedowład pojawił się nagle i obejmuje kończynę górną oraz dolną po tej samej stronie ciała, towarzyszą mu zaburzenia mowy, opadnięcie kącika ust lub zaburzenia przytomności, należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe z powodu podejrzenia udaru mózgu. W takim przypadku szybkie działanie jest bardzo istotne!

Duże znaczenie ma także baczna obserwacja objawów towarzyszących niedowładowi i w przypadku pojawienia się zaburzeń widzenia w postaci podwójnego widzenia lub uczucia opadania powiek, które towarzyszą osłabieniu siły mięśniowej i zwiększonej męczliwości należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, ponieważ takie objawy mogą sugerować miastenię.

Jeżeli niedowład pojawił się jakiś czas temu i powoli postępuje, interwencja lekarska nie jest tak pilna jak w przypadku udaru mózgu lub miastenii, jednak nie należy zwlekać z wizytą u lekarza. Choroby nerwów oraz mięśni w niektórych przypadkach mogą mieć podłoże dziedziczne, dlatego niezwykle istotne jest wczesne ustalenie właściwego rozpoznania i przeprowadzenie diagnostyki u pozostałych członków rodziny pacjenta.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z osłabieniem mięśni?

W pierwszej kolejności lekarz zbierze wnikliwy wywiad oraz przeprowadzi badanie neurologiczne. W trakcie zbierania wywiadu lekarz z pewnością będzie chciał uzyskać informacje z jakimi czynnościami życia codziennego chory miewa największe trudności (chodzenie po schodach? wstawanie z krzesła?) oraz w jakich okolicznościach osłabienie mięśni jest największe (w godzinach porannych lub wieczornych?). Lekarz może też zapytać od kiedy chory odczuwa osłabienie mięśni oraz czy w najbliższej rodzinie pacjenta występowały podobne dolegliwości.

W przypadku osłabienia mięśni konieczne jest przeprowadzenie kompletnego badania neurologicznego, jednak ze szczególnym uwzględnieniem elementów, takich jak ocena odruchów, które lekarza bada za pomocą młoteczka neurologicznego oraz ocena siły mięśniowej.

Często w celu ustalenia właściwego rozpoznania, konieczne jest przeprowadzenie badania mięśni (EMG) oraz badania przewodzenia nerwowego (ENG), które pozwalają wnioskować o ewentualnym podłożu osłabienia mięśni. Przydatne może być także wykonanie podstawowych badań krwi, w tym oznaczenie stężenia potasu i enzymów mięśniowych, takich jak kinaza kreatynowa (CPK). Badania obrazowe głowy, czyli rezonans magnetyczny (MR) lub tomografia komputerowa (TK) mają szczególne znaczenie w przypadku podejrzenia udaru mózgu.

29.03.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?