Wymioty żółcią to wymioty zawierające w sobie żółć, czyli żółtozieloną ciecz, która jest produkowana przez wątrobę i uwalniana do dwunastnicy. Zwykle nie są groźne i występują krótkotrwale u osób bardzo intensywnie wymiotujących (np. z powodu alkoholu, infekcji, zatrucia lub po okresie głodzenia). Rzadko mogą stanowić objaw niedrożności przewodu pokarmowego spowodowanego np. nowotworem złośliwym.
Co to są wymioty żółcią?
Wymioty żółcią to wymioty, w których treści pojawia się żółć. Zwykle ma żółtozielony kolor i gorzki smak.
Żółć jest produkowana przez wątrobę i magazynowana w pęcherzyku żółciowym. Jest uwalniana do dwunastnicy i bierze udział w trawieniu tłuszczów (zob. Wątroba – gdzie się znajduje, budowa, funkcje).
Wymioty żółcią pojawiają się wówczas, gdy treść pokarmowa z dwunastnicy cofa się do żołądka, a następnie zostaje zwrócona na zewnątrz.
Wymioty żółcią – przyczyny
Zwykle wymioty zawierające żółć pojawiają się, kiedy występują intensywne wymioty i najpierw zwracana jest treść z żołądka, a następnie, po opróżnieniu żołądka może dojść do wymiotów żółcią. Dzieje się tak np. u osób z zatruciem pokarmowym lub zakażeniem układu pokarmowego, które nie jedzą dłuższy czas i intensywnie wymiotują.
Inną przyczyną wymiotów żółcią może być refluks żółciowy. Jest to stan, kiedy żółć z dwunastnicy (początkowego odcinka jelita cienkiego) cofa się do żołądka. Refluks żółciowy może wynikać z niewydolności zwieracza między żołądkiem a jelitem cienkim. Może również wystąpić po niektórych zabiegach chirurgicznych, w tym po operacjach bariatrycznych (stosowanych w leczeniu otyłości) lub usunięciu pęcherzyka żółciowego. Częstszym objawem refluksu żółciowego jest zgaga z nieprzyjemnym posmakiem i pieczeniem w przełyku, nudności i dyskomfort w górnej części brzucha, ale czasem mogą też występować wymioty z żółcią.
Rzadszą, poważniejszą przyczyną wymiotów z żółcią może być niedrożność przewodu pokarmowego. Jeśli przeszkoda występuje w jelitach poniżej dwunastnicy, gdzie uchodzi żółć, to wówczas mogą występować bardzo intensywne wymioty z żółcią. Nie jest to jednak jedyny objaw, towarzyszą mu silny ból brzucha, zatrzymanie gazów i stolca. Przeczytaj więcej: Niedrożność przewodu pokarmowego
Inną przyczyną wymiotów żółcią może być spożywanie alkoholu.
Czy wymioty żółcią są niebezpieczne?
Sama domieszka żółci w wymiocinach automatycznie nie wskazuje, czy sytuacja jest niebezpieczna, czy nie.
Pilna konsultacja z lekarzem jest konieczna w przypadku:
- uporczywych wymiotów
- silnego bólu brzucha
- odwodnienia
- braku możliwości doustnego nawadniania pacjenta
- pogarszającego się stanu pacjenta, np. zaburzeń świadomości,
- wysokiej gorączki.
Wymioty z żółcią – co robić
Wymioty z żółcią nie są chorobą, ale objawem, dlatego ich leczenie zależy od przyczyny, czyli choroby podstawowej. Jeśli wymioty są spowodowane znaną przyczyną, np. zakażeniem układu pokarmowego, to należy dbać o odpowiednie nawodnienie, pić często małymi łykami płyny, aby nie prowokować wymiotów, unikać sytuacji nasilających wymioty. Należy też unikać pokarmów ciężkostrawnych, tłustych, nie spożywać alkoholu i dużych ilości jedzenia naraz.
Jeśli przyczyna wymiotów nie jest znana i wymioty nie ustępują, należy się zgłosić do lekarza.
Wymioty żółcią – częste pytania pacjentów
Czy wymioty żółcią mogą być objawem raka?
Tak, ale nie jest to częste. Wymioty mogą być objawem raka przewodu pokarmowego, np. raka żołądka albo raka jelita, kiedy dochodzi do niedrożności przewodu pokarmowego. Do niedrożności mogą też prowadzić guzy innych narządów (np. trzustki, dróg żółciowych), które mogą uciskać przewód pokarmowy z zewnątrz i powodować zamknięcie jego światła.
Jednak dużo częściej wymioty z żółcią są wynikiem zakażenia, zatrucia, refluksu żółciowego lub spożywania alkoholu.
Dlaczego wymiotuję żółcią po alkoholu?
Alkohol jest substancją toksyczną, która podrażnia błonę śluzową żołądka, nasila odruch wymiotny, co przy pustym żołądku może prowadzić do wymiotów żółcią. Dodatkowo może powodować cofanie żółci, czyli refluks żółciowy. Należy zdawać sobie sprawę, że zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia nie ma bezpiecznej dawki alkoholu i każda jego ilość ma niszczący wpływ na zdrowie.
Czy żółć w wymiotach to objaw choroby wątroby?
Zwykle nie. Wątroba produkuje żółć, która następnie uwalaniana jest do dwunastnicy (jelita cienkiego). Wymioty żółcią świadczą o tym, że żółć z różnych przyczyn cofa się z dwunastnicy do żołądka i jest wydalana na zewnątrz, a nie, że wątroba funkcjonuje nieprawidłowo. Choroby wątroby objawiają się zwykle inaczej, np. żółtaczką czy przewlekłym zmęczeniem.
Jak odróżnić żółć od żółtego jedzenia?
Żółć ma charakterystyczny żółtozielony kolor oraz bardzo gorzki smak. Najczęściej pojawia się, gdy żołądek jest pusty. W przeciwieństwie do niej resztki jedzenia mają mniej jednolitą konsystencję i nie są tak intensywnie, paląco gorzkie.
