Ból podczas oddawania moczu (mikcji) jest dość częstym objawem i może wystąpić u każdego. Najczęstszą przyczyną bólu podczas mikcji jest zakażenie dróg moczowych, a konkretnie zapalenia pęcherza moczowego. Zazwyczaj towarzyszą mu wtedy inne objawy dyzuryczne, np. ból w dole brzucha, częste i nagłe parcie na mocz. Leczenie bólu podczas mikcji zależy od jego przyczyny.
Ból podczas oddawania moczu
Ból podczas oddawania moczu należy do zespołu tzw. objawów dyzurycznych. Objawy dyzuryczne to dolegliwości związane z oddawaniem moczu. Oprócz bólu podczas oddawania moczu należą do nich:
- częste oddawanie moczu
- bolesne parcie na pęcherz, czyli ból w dolnej części brzucha pojawiający się po wypełnieniu pęcherza
- nagłe parcie na pęcherz, czyli potrzeba natychmiastowego oddania moczu
- trudności w utrzymaniu moczu.
Rodzaje bólu podczas oddawania moczu
Ból podczas oddawania moczu (czyli podczas mikcji) może mieć różną postać i nasilenie. Czasem jest to świąd, pieczenie lub szczypanie, a czasem bardzo silny ból, który może znacznie wpływać na funkcjonowanie osoby go doświadczającej.
Ból może wystąpić na początku oddawania, podczas oddawania lub po oddaniu moczu. Ból na początku oddawania moczu jest często objawem zakażenia dróg moczowych. Najczęściej odczuwany jest jako pieczenie lub kłucie. Ból po oddaniu moczu może stanowić objaw nieprawidłowości dotyczących pęcherza moczowego lub gruczołu krokowego. U mężczyzn ból może się utrzymywać również w penisie przed oddaniem i po oddaniu moczu.
Ból u kobiet może być odczuwany w okolicy samej cewki moczowej lub także sromu.
Ból podczas oddawania moczu – przyczyny
Najczęstszą przyczyną bólu podczas mikcji są zakażenia układu moczowego, zwykle zapalenie pęcherza moczowego. Zapalenie pęcherza moczowego jest dość częstą chorobą, zwłaszcza u kobiet. Najczęstsze objawy to:
- ból (często o charakterze pieczenia) podczas oddawania moczu
- konieczność częstego lub natychmiastowego oddawania moczu
- pobolewanie w dole brzucha.
Przeczytaj więcej: Zapalenie pęcherza i inne zakażenia układu moczowego - objawy, przyczyny, leki i leczenie
Inne, rzadsze przyczyny bólu podczas oddawania moczu u kobiet to:
- zapalenie pochwy
- zakażenie dróg moczowych, np. zapalenie cewki moczowej
- odmiedniczkowe zapalenie nerek
- zapalenie narządów miednicy mniejszej
- endometrioza (wówczas ból podczas mikcji może się pojawiać zwłaszcza podczas menstruacji)
- kamica nerkowa.
Podrażnienie i stan zapalny okolicy cewki moczowej i ból tej okolicy może być też spowodowany nieprawidłową higieną, np. stosowaniem drażniących mydeł, pachnącego papieru toaletowego oraz środkami antykoncepcyjnymi. Podobnie może być w przypadku mechanicznego drażnienia okolicy cewki moczowej, np. podczas aktywności seksualnej, jeżdżenia konno lub na rowerze.
Ból podczas oddawania moczu u mężczyzn może być spowodowany:
- zakażeniem układu moczowego – wspomniane zapalenie pęcherza lub zapalenie cewki moczowej, odmiedniczkowe zapalenie nerek
- chorobami gruczołu krokowego
- kamicą nerkową.
Zarówno u kobiet, jak i mężczyzn ból podczas oddawania moczu może stanowić wynik chorób przenoszonych drogą płciową lub skutek uboczny leków. Chemioterapia, leki przeciwnowotworowe lub radioterapia obszaru miednicy mogą powodować zapalenie pęcherza moczowego i ból podczas oddawania moczu. Rzadko, ból podczas oddawania moczu może być objawem nowotworów.
U niektórych osób, pomimo przeprowadzonej diagnostyki nie udaje się znaleźć przyczyny bólu podczas mikcji.
Ból podczas oddawania moczu – diagnostyka
Ból podczas oddawania moczu jest objawem, który rzadko występuje sam. Zwykle towarzyszą mu inne objawy dyzuryczne, a czasem też ogólne, np. gorączka. Podczas diagnostyki lekarz najpierw zbierze wywiad, a następnie zbada pacjenta. Zapalenie pęcherza moczowego zwykle lekarz może rozpoznać bez badań dodatkowych i od razu zalecić leczenie. Konieczne może być również wykonanie badań w kierunku infekcji przenoszonych drogą płciową, zwłaszcza jeśli u mężczyzn występuje wydzielina z penisa, a u kobiet upławy i inne objawy dotyczące dróg rodnych. W zależności od sytuacji lekarz może zlecić inne badania dodatkowe, takie jak badanie moczu, badanie krwi – morfologia, CRP, OB, a także badania obrazowe. Czasem konieczne są inne, bardziej specjalistyczne badania lub konsultacja, np. ginekologiczna.
Ból podczas oddawania moczu – leczenie
Leczenie bólu podczas oddawania moczu zależy od przyczyny bólu, ponieważ jest to objaw, a nie choroba. Najważniejszym krokiem w leczeniu jest zatem ustalenie, czym spowodowany jest ból podczas oddawania moczu. Na przykład, zakażenia dróg moczowych są leczone lekami przeciwdrobnoustrojowymi, a zapalenie spowodowane podrażnieniem jest zwykle leczone poprzez unikanie przyczyny podrażnienia. Inne przyczyny wymagają adekwatnego leczenia.
Ból przy oddawaniu moczu – zapobieganie
Dbanie o zdrowie dróg moczowych polega między innymi na:
- wypijaniu odpowiedniej ilości płynów na dobę
- oddawaniu moczu, kiedy poczuje się parcie, nieprzetrzymywanie moczu w pęcherzu
- odpowiedniej higienie okolicy ujścia cewki moczowej i narządów płciowych
- przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa aktywności seksualnej
- unikaniu stosowania drażniących środków kosmetycznych, higienicznych i antykoncepcyjnych.
