Zarażenia lamblią – objawy i powikłania

Pytanie nadesłane do redakcji

Jakie są objawy i powikłania zarażenia pasożytem Giardia lamblia u dzieci?

Odpowiedział

dr med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii i Chorób Zakaźnych
Akademia Medyczna we Wrocławiu

Zarażenia Giardia lamblia (lamblioza, giardioza) chociaż są częste, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych zwykle przebiegają bezobjawowo. Przykładowo w jednym dobrze zbadanym ognisku giardiazy wywołanym przez skażoną wodę, dwie trzecie zakażonych osób było zupełnie bezobjawowych. Wydalanie lamblii w kale może trwać sześć miesięcy lub dłużej.

Typowe objawy ostrego zakażenia lamblią to zwykle:

• biegunka (o nagłym początku, najpierw może być wodnista) – 90%
• złe samopoczucie – 85%
• cuchnące i tłuszczowe stolce – 70%
• skurcze i wzdęcia – 70%
• wzdęcia – 75%
• nudności – 70%
• chudnięcie – 65%
• wymioty – 30%
• gorączka – 10–15%

Objawy zwykle pojawiają się po okresie wylęgania wynoszącym 7–14 dni. Objawy mogą utrzymywać się przez 2–4 tygodni. Znacząca utrata masy ciała (10% masy ciała) występuje u ok. 50% pacjentów z objawami.

Przewlekła lamblioza może nastąpić po ostrej fazie choroby lub od początku przebiegać przewlekle bez uprzedniej ostrej choroby. Objawy przewlekłego zarażenia mogą obejmować:

• luźne stolce (ale zwykle nie biegunkowe)
• znaczną utratę masy ciała (10 do 20%)
• złe wchłanianie
• złe samopoczucie
• osłabienie/zmęczenie
• skurcze brzucha
• wzdęcia

Do znanych powikłań lambliozy należą:

• zaburzenia wchłaniania jelitowego (tłuszczu, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, laktozy, witaminy B₁₂)
• odwodnienie
• utrata masy ciała
• niedobór cynku
• niedokrwistość z niedoboru żelaza
• reaktywne zapalenie stawów
• choroba Whipple’a
• hipo-gamma-globulinemia (czyli niedobór przeciwciał, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem immunoglobuliny A)
• zespół przewlekłego zmęczenia (5% pacjentów po leczeniu labliozy)
• zespół jelita drażliwego

Bardzo rzadko możliwe są objawy nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka, owrzodzenia aftowe i reaktywne (odczynowe) zapalenie stawów lub zapalenie błony maziowej (szczegóły w cytowanym piśmiennictwie – Study of nonoutbreak giardiasis: novel findings and implications for research). Mechanizm alergizacji polega na nadwrażliwości na antygeny pierwotniaka, przy czym nie obserwuje się eozynofilii charakterystycznej dla większych pasożytów, jak obleńce (np. glisty) i płazińce (np. tasiemce, przywry).