Świąd skóry

Pytanie nadesłane do redakcji

Witam, mam pytanie odnośnie do świądu skóry. Świąd to może za dużo powiedziane, bo jest to rodzaj szczypania lub kłucia. Pojawia się w rożnych miejscach na skórze. Trwa bardzo krotko ok. 1, 2 sekundy, znika i pojawia się w innym miejscu. Czasem mija na resztę dnia, by pojawić się następnego dnia lub nawet po kilku. Na skórze nie mam żadnych zmian. Ten "świąd", nie jest jednak na tyle uporczywy, by zmuszać mnie do drapania. Nie zaburza mi to też snu. Czasami tylko muszę się w tym miejscu jakby potrzeć. Dostrzegłam też że w tym czasie skóra jest jakby bardziej wrażliwa przy dotyku. Mam tez czasem dziwne uczucie "Oblatuje mnie zimno". Mam tak, np. gdy poparzę się pokrzywą. Początkowo myślałam, że mam uczulenie na orzechy, potem na Citrosept, który od dłuższego czasu zażywam. Ale po odstawieniu na kilka dni ten tzw. świąd i tak powracał. Kiedyś czytałam artykuł z alergologii, że świąd bez wysypki może być objawem toczącej się przewlekłej choroby, nawet nowotworu. Dlatego się martwię. Chcę dodać jeszcze, że w czasie, kiedy się ten świąd, pojawił miałam bardzo silne sytuacje stresujące. Zaczęłam miewać lęki, depresje, lęk o własne życie. Pojawiały się różne objawy, duszności, kołatania serca, zawroty głowy. Od pewnego czasu zaczęłam brać Sentraline i kiedy poczułam się lepiej, ten świąd zniknął na ponad tydzień. Potem znów zaczęłam myśleć o tym i tego samego dnia ten objaw powrócił. Wydaje mi się też, że kiedy jestem czym zajęta, to nie dostrzegam tego. Wyniki morfologii i stężenia hormonów tarczycy były dobre. Moje pytanie jest, na ile może to być związane z jakąś alergią, na ile ze stresem, jakie jest prawdopodobieństwo występowania innych chorób układowych. Jakie ewentualnie powinnam zrobić badania. Dziękuję.

Odpowiedziała

dr n. med. Grażyna Durska
Zakład Medycyny Rodzinnej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Poradnia alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie

Zgodnie z definicją zaproponowaną przez Hafenreffera: „Świąd jest to nieprzyjemne uczucie prowadzące do drapania”. Objaw ten może towarzyszyć wielu chorobom skóry, chorobom ogólnoustrojowym, może mieć również podłoże psychogenne. Przewlekły świąd, będący wskazaniem do poszerzenia diagnostyki rozpoznaje się, jeśli czas jego utrzymywania przekracza 6 tygodni. O randze problemu może świadczyć fakt utworzenia w 2005 roku międzynarodowego towarzystwa naukowego zajmującego się wyłącznie badaniami nad świądem - Inernational Forum for the Study of Itch (IFSI; www.itchforum.net)

W zależności od mechanizmu powstawania świąd podzielono na 6 kategorii:

• świąd skórny
• świąd układowy
• świąd neurologiczny
• świąd psychogenny
• świąd o mieszanej etiologii
• świąd o nieznanej etiologii

Sądzę, że w Pani przypadku można wykluczyć świąd zaklasyfikowany do pierwszej grupy - nie podaje Pani, aby świądowi towarzyszyły jakiekolwiek wykwity skórne.

Świąd układowy może towarzyszyć chorobom:

• wątroby (np. zapalenie watroby, marskość wątroby),
• nerek (przewlekła niewydolność nerek),
• układu krwiotwórczego (niedpkrwistość z niedoboru żelaza, białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi i wiele innych),
• układu endokrynnego (cukrzyca, choroby tarczycy, nadnerczy),
• chorobom neurologicznym (ropnie, guzy mózgu).

Przyczyną świądu mogą być także zakażenia pasożytnicze, choroby infekcyjne czy niedobory odpornościowe.

Dopiero po wykluczeniu chorób ogólnoustrojowych można podejrzewać psychogenne tło świądu. Kryteria, które muszą być spełnione, aby rozpoznać świąd psychogenny to: świąd trwający ponad 6 tygodni, bez towarzyszenia zmian skórnych oraz ogólnoustrojowych przyczyn świądu.

Ponadto muszą wystąpić co najmniej 3 objawy z wymienionych poniżej:

• zbieżność czasowa świądu z okolicznościami w życiu pacjenta, które mogły spowodować następstwa psychologiczne (np. wydarzenia traumatyczne),
• zmienność nasilenia świądu w zależności od stresu,
• zmienność świądu w nocy,
• przewaga świądu w chwilach wypoczynku lub bezczynności,
• korzystny wpływ leczenia psychotropowego,
• korzystny wpływ psychoterapii,
• współistnienie zaburzeń psychicznych.

Podawane przez Panią objawy wykluczają alergię na jakikolwiek czynnik uczulający, o czym świadczy brak typowych objawów oraz ich powtarzalności. Bardzo prawdopodobną przyczyną zgłaszanych przez Panią objawów wydaje się tło psychogenne, oczywiście należy wykluczyć tło organiczne.