Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jak powstaje blaszka miażdżycowa?

Jak powstaje blaszka miażdżycowa?

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą zapalną tętnic. Komórki zapalne oraz cholesterol pochodzący z krwi gromadzą się w ścianie naczynia, tworząc blaszkę miażdżycową. Z czasem prowadzi to do zwężenia światła tętnicy lub nawet jego zamknięcia.

Dojrzała blaszka miażdżycowa zbudowana jest z warstwy powierzchownej i z rdzenia. Powierzchnia blaszki składa się z włókien kolagenu i mięśni. Rdzeń blaszki stanowią komórki odpowiedzialne za reakcję zapalną i złogi tłuszczowe.

Miażdżyca może występować jednocześnie w różnych tętnicach u tego samego człowieka (tętnicach wieńcowych, doprowadzających krew do głowy, narządów wewnętrznych, tętnicach kończyn itd.).

Zobacz, jak powstaje blaszka miażdżycowa

Przy zwężeniu średnicy światła naczynia przez blaszkę miażdżycową o <50% (tzw. zwężenie hemodynamicznie nieistotne) nie występują dolegliwości, gdyż przepływ krwi jest wystarczający w stosunku do zapotrzebowania mięśnia sercowego.1


1. Miażdżyca to choroba tętnic, prowadząca do zwężenia ich światła.
Przyczyną zwężenia jest blaszka miażdżycowa, zbudowana głównie z cholesterolu, która wyrasta ze ściany tętnicy, doprowadzając do zmniejszenia przepływu krwi (niedokrwienia), skutkującego niedotlenieniem narządów.
2. Miażdżyca cechuje się powolnym gromadzeniem się w ścianie tętnic cholesterolu przenikającego tam z krwi krążącej i tworzącego blaszki miażdżycowe. Do ściany tętnic przenikają z krwi także komórki zwane monocytami, które pochłaniają gromadzący się w ścianie naczyniowej cholesterol i wypełniają się nim. Wypełnione cholesterolem monocyty noszą nazwę makrofagów.
3. Blaszki miażdżycowe, bogate w cholesterol i makrofagi, łatwo pękają.
4. Skłonność do pękania mają szczególnie młode blaszki miażdżycowe, słabo przerośnięte tkanką włóknistą, oddzielającą je od prądu krwi krążącej. Takie blaszki nie są duże i jeszcze w małym stopniu zwężają tętnicę. Tak więc chory, mimo obecności miażdżycy, może nie mieć jeszcze objawów choroby, w postaci bólów wieńcowych, a zawał serca pojawia się u niego nagle, w stanie pozornego zdrowia.
5. Jeśli pęknięcie jest duże, to w tym miejscu powstaje zakrzep zamykający tętnicę. W ten sposób dochodzi do nagłego niedokrwienia obszaru zaopatrywanego przez chorą tętnicę, mogącego prowadzić nawet do jego martwicy.
6. Blaszka miażdżycowa nie musi jednak pękać - może jednak stopniowo ulegać zwłóknieniu.
7. Rozwój tkanki włóknistej umacnia blaszkę miażdżycową. Powstaje silna pokrywa, która chroni ją przed pęknięciem. Zmiana taka, na skutek poważnego zwężenia światła tętnicy, a co za tym idzie upośledzenia przepływu krwi, staje się często przyczyną objawów niedokrwienia. Warto przy tym wiedzieć, że w ścianie tętnicy znajdują się blaszki miażdżycowe w różnym stopniu rozwoju, a więc i młode, i zaawansowane, tj. łatwo pękające i te zwężające światło tętnicy.

Do ograniczenia przepływu krwi przez naczynie dochodzi zwykle, gdy blaszka miażdżycowa zwęża je w co najmniej 50% (tzw. zwężenie hemodynamicznie istotne)2. Dolegliwości występują wtedy podczas zwiększonego obciążenia mięśnia sercowego (np. wysiłek fizyczny, stres).1

Zwężenie światła tętnicy o >80% (tzw. zwężenie krytyczne) może powodować niedokrwienie już w stanie spoczynku, a objawy dławicowe mogą pojawiać się przy niewielkim wysiłku.1

Znaczne powiększenie się blaszki lub jej pęknięcie i wytworzenie na jej powierzchni skrzepliny prowadzi do całkowitego zamknięcia naczynia, czego skutkiem jest zawał serca.3



Piśmiennictwo:

Budaj A., Undas A.: „Choroba niedokrwienna serca”. Kardiologia pod red. A. Sczeklika i M. Tendery. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010; tom I: 329-330.
Undas A., Szeklik A.: „Miażdżyca”. Kardiologia pod red. A. Sczeklika i M. Tendery. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010; tom I: 321-328.
Burns D.K., Kumar V.: „Serce”. Robbins Patologia. Elsevier Urban & Partner. Wrocław 2005: 417-453.
19.01.2016

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.