Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Zarażenie tasiemcem szczurzym

dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym WUM
Zarażenie tasiemcem szczurzym
Fot. pixabay.com

Co to jest tasiemiec szczurzy i tasiemiec karłowaty i jaką chorobę wywołują?

Tasiemiec szczurzy (łac. Hymenolepis diminuta) oraz blisko z nim spokrewniony, znacznie bardziej pospolity, tasiemiec karłowaty (łac. Hymenolepis nana) są małymi tasiemcami, długości około 15–40 mm, które najczęściej zamieszkują jelita szczurów. Składają się z uzbrojonej główki i około dwustu członów (proglotydów). Wywołują najczęstszą na świecie tasiemczycę ludzi, zwaną hymenolepidozą (łac. Hymenolepiosis, ang. hymenolepiasis). W Polsce zarażenia występują rzadko, przede wszystkim u dzieci. Dokładne dane epidemiologiczne nie są znane.

Cykl życia tasiemca szczurzego obejmuje żywiciela ostatecznego, najczęściej szczura, oraz żywicieli pośrednich, najczęściej żuki, rzadko inne owady. Dorosły tasiemiec mierzy od 15 mm do 40 mm i zamieszkuje w jelitach żywicieli ostatecznych. Jaja wydalane są z kałem do środowiska. Zapach kału szczurów przywabia żuki, które zarażają się zjadając jaja tasiemca. Wewnątrz organizmu żuka jajo przekształca się w cysticerkoid, który aktywnie przemieszcza się z jelita żuka do jamy ciała i tam oczekuje na pożarcie przez szczura. Żywiciel ostateczny, szczur, a przypadkowo człowiek, zaraża się zjadając żywicieli pośrednich. Cysticerkoid w jelicie cienkim człowieka – pod wpływem soków trawiennych – rozwija się w dorosłego tasiemca, który wydala samozapłodnione jaja w kale. Jaja są zaraźliwe zaraz po wydaleniu, w środowisku przeżywają do 10 dni. W ten sposób cykl się zamyka.

Jaką drogą ludzie zarażają się tasiemcem szczurzym lub tasiemcem karłowatym?

Do zarażenia tasiemcem szczurzym dochodzi drogą pokarmową – przez zjedzenie owada, zwykle żuka, zawierającego postać larwalną tasiemca (cysticerkoid). Po połknięciu cysticerkoid przekształca się w postać dojrzałą. Opisana droga zarażenia ogranicza występowanie choroby u ludzi. Żywicielami ostatecznymi tasiemca szczurzego są przede wszystkim szczury. Człowiek zaraża się sporadycznie, drogą pokarmową, na przykład przez brudne ręce. Znacznie częściej dochodzi do zarażeń tasiemcem karłowatym (Hymenolepis nana), który może rozwinąć się w człowieku bezpośrednio z jaja z pominięciem gospodarza pośredniego, niż tasiemcem szczurzym, który obligatoryjnie wymaga gospodarza pośredniego.

Jak się objawia zarażenie tasiemcem szczurzym lub tasiemcem karłowatym?

Większość przypadków zarażeń tasiemcem szczurzym przebiega bezobjawowo. W masywnych zarażeniach, zwykle związanych z tasiemcem karłowatym, może dochodzić do uszkodzenia licznych kosmków jelita cienkiego, wtórnych zaburzeń wchłaniania, spadku masy ciała, bólów brzucha, biegunek, ogólnego rozdrażnienia i zaburzeń snu. Objawy zwykle są najbardziej nasilone u małych dzieci. U starszych dzieci zwykle szybko dochodzi do samowyleczenia, dorośli najczęściej przechodzą zarażenie bez objawów.

Jak rozpoznać zarażenie tasiemcem szczurzym?

Diagnostyka polega na znalezieniu w kale jaj pasożytów, które są mikroskopijnej wielkości. Jaja tasiemca szczurzego są charakterystyczne: delikatne, okrągłe lub owalne, średnicy 70–86/60–80 µm, z prążkowaną błoną zewnętrzną oraz cienką, gładką błoną wewnętrzną. Onkosfera wewnątrz jaja ma sześć haczyków.

Jak się leczy zarażenie tasiemcem szczurzym?

Leczenie hymenolepidozy polega na doustnym przyjmowaniu leków przeciwpasożytniczych. Wyleczenie potwierdza trzykrotny ujemny wynik badania kału. Zaleca się zbadanie osób z otoczenia zarażonej osoby.

Jak można zapobiegać zarażeniu?

Zapobieganie zarażeniu tasiemcem szczurzym i tasiemcem karłowatym polega na myciu rąk przed jedzeniem oraz deratyzacji.

31.05.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?