Koronawirus – poradnik dla pacjenta
(część I)

lek. Marzena Kościelna, lek. Magdalena Wiercińska

Nie mam objawów, ale miałem kontakt z osobą zakażoną koronawirusem. Co powinienem zrobić?

Kontakt z osobą zakażoną koronawirusem oznacza, że mogłeś się zakazić. Ryzyko zakażenia zależy od rodzaju i czasu kontaktu – im bliższy i dłuższy kontakt, tym ryzyko jest większe. Największe ryzyko dotyczy bliskiego kontaktu, czyli np. rozmowy z małej odległości, bez maseczek oraz jeśli miałeś kontakt fizyczny z osobą zakażoną (np. przytulanie, pocałunek), aczkolwiek niektóre warianty, w tym wariant Delta rozprzestrzeniają się szybciej i łatwiej niż wcześniejsze. Przeczytaj: Jaki kontakt jest związany z największym ryzykiem? Znaczenie ma także stan twojego uodpornienia – jeśli jesteś ozdrowieńcem lub osobą zaszczepioną pełnym schematem przeciwko COVID-19, ryzyko zakażenia istotnie się zmniejsza, wciąż jednak nie jest zerowe. W dalszym ciągu bardzo niewiele wiadomo też, jak długo utrzymuje się odporność, dlatego nie można uznać, że w takiej sytuacji choroba jest wykluczona. Jeśli wiesz o kontakcie z osobą zakażoną – powinieneś nadal zachować szczególną ostrożność, a w razie wystąpienia objawów – zrobić test i zgłosić się do lekarza.

Z punktu widzenia prawnego, kontakt z koronawirusem wiąże się aktualnie z obowiązkiem kwarantanny. Przepisy w tym względzie od początku pandemii ewoluowały, obecnie nadal jest ona obowiązkowa, jednak istnieje kilka sytuacji, w której możesz zostać z niej zwolniony, co opisano poniżej.

Uwaga

Aktualnie w Polsce możesz być poddany kwarantannie lub izolacji. Z pozoru możesz nie widzieć żadnej różnicy, ale formalnie „kwarantanna” dotyczy osób, u których zakażenie koronawirusem może się rozwinąć lub jest podejrzewane, a „izolacja” – osób u których już rozpoznano zakażenie (czyli uzyskały pozytywny wynik testu w kierunku koronawirusa).

Obowiązek kwarantanny i wyjątki

Zatem miałeś kontakt z koronawirusem. Najważniejsze znaczenie ma: czy mieszkasz z osobą, która zachorowała na COVID-19, czy kontakt miałeś poza domem?

  1. Jeśli nie jesteś domownikiem osoby chorej na COVID-19 (miałeś kontakt, np. w pracy, szkole), powinieneś skontaktować się z sanepidem (przez telefon lub przez Internet, p. tutaj). W takiej sytuacji sanepid może:
    a) skierować na kwarantannę, która trwa 10 dni, licząc od dnia następnego po kontakcie z osobą chorą. Przeczytaj także: Wszystko, co powinieneś wiedzieć o kwarantannie, COVID-19: co powinniśmy wiedzieć o kwarantannie i izolacji?
    b) nałożyć nadzór epidemiologiczny, który trwa 14 dni. Przez ten czas należy przejść na pracę zdalną w domu, zawiesić życie towarzyskie, ograniczyć do minimum wyjścia. Dwa razy dziennie mierzyć sobie temperaturę, kontrolować swój stan zdrowia.
  2. Jeśli jesteś domownikiem, czyli mieszkasz razem z osobą chorą na COVID-19 masz obowiązek (z wyjątkami – p. niżej) poddać się kwarantannie. W przypadku domowników osoby chorej na COVID-19, kwarantanna jest nakładana automatycznie (tj. wynika bezpośrednio z przepisów prawa, nie otrzymują oni w tej sprawie żadnego formalnego dokumentu). Kwarantanna dla osób zamieszkujących z osobą zakażoną koronawirusem trwa:
    - cały czas izolacji chorego domownika + dodatkowe 7 dni. Kiedy chory ukończy już swoją izolację, mimo tego że domownicy mają jeszcze kilka dni kwarantanny, może już wychodzić z domu.
    - kwarantanna zdrowego domownika może zostać skrócona, jeśli nie wcześniej niż w pierwszym dniu po zakończeniu przez chorego izolacji domowej, wykonasz test PCR. W przypadku ujemnego wyniku twoja kwarantanna może zostać zakończona.
    Jeśli chory nie odbywa izolacji w domu, tylko trafi do izolatorium lub szpitala, okres kwarantanny dla domowników zwykle się skróci. W szczególnych przypadkach sanepid może zdecydować o wydłużeniu kwarantanny (np. w razie stwierdzenia narażenia na szczególnie niebezpieczny wariant koronawirusa). Należy zaznaczyć, że o skróceniu, a w szczególnych przypadkach, także wydłużeniu kwarantanny decyduje sanepid – nie lekarz. Dlatego z wszelkimi pytaniami oraz w sprawie skrócenia kwarantanny należy kontaktować się z sanepidem (tel. 22 25 00 115). (Daty izolacji chorych domowników można sprawdzić na Internetowym Koncie Pacjenta, p. pacjent.gov.pl). Więcej, p. Wszystko, co powinieneś wiedzieć o kwarantannie
    Możesz zgłosić swój kontakt z chorym na COVID-19 przez formularz online lub telefon (tutaj) oraz przez Internetowe Konto Pacjenta chorego domownika. W razie wątpliwości jak postąpić zadzwoń na ogólnopolską infolinię sanepidu: Centrum Kontaktu, tel. 22 25 00 115.
  3. Jeśli powróciłeś z zagranicy z wybranych krajów (p. informacje dla podróżujących, Koronawirus – wjazd do Polski i kwarantanna) masz obowiązek poddać się kwarantannie, która trwa 10 dni od dnia następującego po dniu, w którym przekroczyłeś granicę Rzeczypospolitej Polskiej, mimo braku decyzji sanepidu w tej sprawie. Istnieją wyjątki od tej zasady i możesz zostać zwolniony z kwarantanny bądź ją skrócić, jeśli posiadasz Unijny Certyfikat COVID lub wykonasz test. Przepisy w tej sprawie jednak są różne w zależności od kraju przyjazdu i często się zmieniają, najlepiej sprawdź na stronie MZ lub zadzwoń na infolinię sanepidu, tel. 22 25 00 115). Więcej, p. Wszystko, co powinieneś wiedzieć o kwarantannie
    Oprócz opisanych powyżej sytuacji, kwarantanna jest również nakładana na osoby, którym zlecono test w kierunku koronawirusa – taka sytuacja dotyczy jednak osób objawowych i opisano ją w osobnym artykule, p. Koronawirus – poradnik dla pacjenta (część II)

Od obowiązku kwarantanny istnieją wyjątki.

I tak z obowiązkowej kwarantanny w przypadku kontaktu zarówno z chorym domownikiem, jak i z chorym poza domem, zwolnione/zwolnieni są:

  • osoby zaszczepione (posiadające Unijny Certyfikat COVID o ukończonym szczepieniu)
  • ozdrowieńcy do 6 miesięcy od zachorowania (dotyczy to osób, u których zachorowanie potwierdzono testem PCR lub certyfikowanym testem antygenowym i były poddawane izolacji, co dokumentuje Unijny Certyfikat COVID)
  • medycy pracujący z pacjentami chorymi na COVID-19, pod warunkiem codziennego wykonywania testu antygenowego przed rozpoczęciem pracy.

Aktualnie do zwolnienia z kwarantanny nie wystarczy deklaracja, że byłeś chory ani wynik badania przeciwciał w kierunku koronawirusa, a jedynie powyższe okoliczności.

Obecnie kwarantanną nie są też obejmowani domownicy osoby w kwarantannie (uwaga, nie mylić z izolacją, kwarantanna domowników osoby chorej na COVID-19 wciąż obowiązuje). Takie zasady występowały tylko na początku pandemii. Istnieją też wyjątki i odrębne, złożone zasady dotyczą osób podróżujących, p. Wszystko, co powinieneś wiedzieć o kwarantannie

Dokumentowanie kwarantanny i zwolnienie lekarskie

Kwarantanna może być nakładana przez sanepid, przez automatyczny system teleinformatyczny, do którego mają dostęp m.in. ZUS i inne służby lub wynikać z prawnego obowiązku, dlatego obecnie zrezygnowano z dokumentowania kwarantanny za pomocą decyzji sanepidu. Kwarantannę można udowodnić w razie potrzeby na kilka sposobów, co może ci być potrzebne np. do uzasadnienia nieobecności w pracy.

Sama kwarantanna nie musi oznaczać niezdolności do pracy, jeśli dobrze się czujesz i możesz pracować z domu. Jeśli jednak twojej pracy nie da się wykonywać z domu, przysługuje ci świadczenie pieniężne z tytułu odbywania kwarantanny, które działa na podobnej zasadzie, jak zwolnienie lekarskie (analogicznie podstawą do niego będzie też konieczność opieki nad dzieckiem w kwarantannie lub innym członkiem rodziny). Podstawą wypłaty tego świadczenia będzie twoje oświadczenie na druku przygotowanym przez ZUS, które składasz pracodawcy – nie potrzebujesz do tego żadnych dodatkowych dokumentów.

Zatem jeśli podlegasz obowiązkowi kwarantanny i nie możesz pracować, jak najszybciej poinformuj o tym swojego pracodawcę. W takim przypadku nie zgłaszaj się do lekarza po zwolnienie/opiekę. Kontakt z lekarzem jest wskazany jedynie wtedy, gdy u ciebie lub kogoś z domowników wystąpią objawy. Po prostu skontaktuj się z pracodawcą i uzupełnij odpowiedni formularz: Dokumentowanie kwarantanny i izolacji do wypłaty świadczeń w razie choroby i opieki. O szczegóły możesz dopytać ZUS (tel. 22 560 16 00).

Jeśli w trakcie kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego wystąpią u ciebie objawy, zgłoś potrzebę wykonania testu przez formularz internetowy lub telefonicznie, lub skontaktuj się ze swoim lekarzem POZ, a poza godzinami pracy przychodni – z lekarzem Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej. W takiej sytuacji nie dzwoń do sanepidu – oceną stanu zdrowia zajmują się lekarze. Przeczytaj drugą część poradnika – dla osób z objawami.

UWAGA

Jeśli w trakcie kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego wystąpią u ciebie gwałtowne objawy, takie jak zaburzenia świadomości, silna duszność, ból w klatce piersiowej – zadzwoń pod numer 999 lub 112 i postępuj według instrukcji dyspozytora pogotowia ratunkowego.

Częste pytania:

1. Dobrze się czuję i uważam, że skoro jestem młody i rzadko choruję, nie ma ryzyka, że zachoruję na COVID-19. Dlaczego muszę się poddać kwarantannie?

COVID-19 jest chorobą zakaźną, która wprawdzie u większości osób przebiega łagodnie lub bez objawów, ale może być śmiertelnie groźna dla niektórych osób (zwłaszcza osób w starszym wieku, z chorobami przewlekłymi, osłabioną odpornością). Dlatego osoby zakażone SARS-CoV-2 podlegają obowiązkowi izolacji od innych osób, tak aby inni nie mogli się od nich zakazić. Nawet, jeśli masz dobrą odporność i rozwinie się u ciebie zakażenie bezobjawowe, wciąż możesz zakazić innych. A zakażone przez ciebie osoby mogą mieć ciężki przebieg choroby lub umrzeć z powodu COVID-19. Na pewno to rozumiesz i nie chcesz świadomie ryzykować życiem innych osób. Pamiętaj, że nie wiesz wszystkiego o osobach, z którymi masz kontakt – o ich sytuacji zdrowotnej i osobistej. Nawet młode osoby, „wyglądające na zdrowe” mogą być w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19. Wiele osób (nawet jeśli są młode i zdrowe) boi się zachorowania i nie chce się narażać lub ma pod opieką osoby bliskie, o które się boi. Możesz inaczej oceniać ich sytuację, ale pamiętaj, że wszyscy mają prawo do własnej oceny ryzyka i ochrony swojego zdrowia.

2. Jak się zachowywać na kwarantannie, co muszę wiedzieć, co z moimi bliskimi?

W trakcie kwarantanny musisz znajdować się w jednym miejscu, w którym ją odbywasz (zwykle w domu, rzadziej w izolatorium) i nie możesz kontaktować się z innymi osobami, ze względu na ryzyko, że w czasie jej trwania rozwinie się u ciebie choroba zakaźna (w tym przypadku COVID-19). Kwarantannę można opuścić jedynie w razie konieczności wykonania testu, na zalecenie lekarza lub w razie potrzeby zgłoszenia się do szpitala. Informacje o tym, jak postępować na kwarantannie znajdziesz tu: COVID-19: co powinniśmy wiedzieć o kwarantannie i izolacji?

Warto wiedzieć, że gdy podlegasz kwarantannie wpis o tym fakcie trafia do specjalnego, ogólnopolskiego systemu, do którego mają dostęp określone służby zajmujące się zadaniami związanymi z pandemią. Dlatego w trakcie kwarantanny możesz otrzymać automatyczne, telefoniczne powiadomienie o kwarantannie, SMS z zaleceniem zainstalowania na telefonie specjalnej aplikacji (p. Aplikacja Kwarantanna domowa), a także upoważnione do tego służby mogą sprawdzać, czy spędzasz kwarantannę zgodnie z przepisami.

W czasie trwania pandemii w Polsce początkowo, w przypadku kwarantanny jednej osoby w domu wszyscy domownicy musieli również się poddać kwarantannie razem z nią. Obecnie (stan prawny na 07.10.2021 r.) kwarantanna wszystkich domowników dotyczy tylko sytuacji, gdy u jednego z domowników stwierdzono pozytywny wynik testu w kierunku koronawirusa, a pozostali domownicy nie posiadają Unijnego Certyfikatu COVID o szczepieniu lub przechorowaniu COVID-19.

Takie postępowanie wynika z przepisów prawa, ale należy podkreślić, że z medycznego punktu widzenia osoby w kwarantannie mogą być zakażone koronawirusem i zakaźne dla domowników nawet wówczas, gdy objawy się u nich nie rozwiną lub zanim się rozwiną. Domownicy z kolei również mogą zakazić się i przenieść wirusa innym osobom, nawet jeśli nie rozwiną się u nich objawy. Także w przypadku formalnego zwolnienia z kwarantanny osoby zaszczepionej lub ozdrowieńca, choć ryzyko zachorowania jest znacznie mniejsze, to nie można go całkowicie wykluczyć i osoby te, chociaż znacznie rzadziej, wciąż mogą chorować na COVID-19 (zwykle na łagodniejsze, a także bezobjawowe postaci) i teoretycznie mogą w pewnym odsetku przenosić zakażenie.

Dlatego nawet jeśli jesteś jedyną osobą objęta kwarantanną w domu, bardzo ważne jest prawidłowe przestrzeganie jej zasad. Postaraj się unikać kontaktu z domownikami (np. spędzaj czas, śpij i jedz w osobnym pokoju) i dbaj o ogólne zasady higieny (myj często ręce, nie dotykaj dłonią klamek, włączników światła), gdy przebywasz w jednym pokoju z domownikami staraj się, żeby kontakt trwał jak najkrócej, utrzymuj dystans i załóż maseczkę. Rozsądne jest również, aby twoi domownicy, także ci formalnie zwolnieni z kwarantanny, również zachowywali szczególną ostrożność, w miarę możliwości przeszli na pracę/naukę zdalną oraz unikali spotkań z innymi osobami, a w przypadku wychodzenia z domu – sumiennie stosowali się do ogólnych zasad profilaktyki (p. Jak uniknąć zakażenia koronawirusem (SARS-CoV-2)?). Jeśli w trakcie kwarantanny u Ciebie lub jednego z domowników (także tych zaszczepionych i ozdrowieńców) wystąpią objawy – koniecznie wykonaj test – możesz zgłosić potrzebę wykonania testu przez formularz internetowy lub telefonicznie lub skontaktować się ze swoim lekarzem POZ, a poza godzinami pracy przychodni – z lekarzem Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej.

Odbywanie kwarantanny poza domem

Niektóre rodziny/osoby wspólnie gospodarujące decydują się na rozdzielenie na czas choroby domownika. Jedną z możliwości jest skierowanie osoby chorej do izolatorium (skierowanie wystawia lekarz POZ lub Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej), np. gdy w domu przebywa osoba, dla której zachorowanie na COVID-19 byłoby szczególnie niebezpieczne, lub brak odpowiednich warunków. Druga możliwość jest czasem rozważana przez rodziny, które dysponują wolnym mieszkaniem/domem, w którym osoba chora lub część bezobjawowych domowników może zamieszkać. Ale uwaga. W takim przypadku warunkiem jest rozdzielenie się jeszcze zanim zostaniecie objęci kwarantanną/izolacją (gdyż od momentu jej rozpoczęcia nie można zmieniać miejsca pobytu), możliwość przemieszczenia się do miejsca odosobnienia własnym samochodem, bez narażania na zakażenie innych osób, a w mieszkaniu/domu, do którego się przenosicie w tym czasie nikt inny nie będzie przebywał. W takiej sytuacji, co do zasady, kwarantanna jest liczona od dnia następującego po dniu ostatniego kontaktu z chorym i trwa 10 dni, jednak osoby które się zdecydują na taki krok, powinny skontaktować się z sanepidem, aby ustalić, w jaki sposób powinny udokumentować swoją kwarantannę oraz w jakiej formie zostanie nałożona (Ogólnopolska Infolinia Centrum Kontaktu: tel. 22 25 00 115).

Pamiętaj, że jeśli są ważne powody, dla których nie możesz odbywać kwarantanny w domu (np. brak odpowiednich warunków, ciężko chory domownik), sanepid może skierować Cię do izolatorium (p. Co to jest izolatorium?).

3. Kiedy mogą wystąpić objawy i jakie objawy świadczą o infekcji?

Okres wylęgania w przypadku SARS-CoV-2 wynosi do 14 dni po kontakcie. Najczęściej objawy rozwijają się w ciągu 4–5 dni, a u 97,5% osób zakażenie rozwinie się do 12. dnia. Chociaż nie wiadomo jeszcze wszystkiego o COVID-19, aktualnie dane wskazują, że zakaźność, czyli zdolność do zakażenia innych osób, występuje zwykle 1–3 dni przed wystąpieniem objawów i jest największa przez kilka dni po ich wystąpieniu. Obecnie przyjmuje się, że zakaźność istotnie się zmniejsza ok. 24 h po ustąpieniu objawów i większość osób prawdopodobnie nie zakaża po ok. 10 dniach od początku zachorowania. U osób z chorobą o ciężkim przebiegu, zakażonych niektórymi wariantami wirusa lub z obniżoną odpornością zakaźność może utrzymywać się nawet do 20 dni lub dłużej. Osoby bezobjawowo zakażone mogą być zakaźne dla otoczenia, choć prawdopodobnie zakaźność ta trwa krócej niż u osób, u których wystąpiły objawy.

Objawy COVID-19 (p. Objawy zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2) nie są charakterystyczne, ale najczęściej wymienia się: gorączkę lub dreszcze, kaszel, duszność, zmęczenie, bóle mięśni lub ciała, ból głowy, nagłą utratę węchu lub smaku, ból gardła, uczucie zatkania nosa lub katar, nudności i wymioty, biegunkę, rzadziej zdarzają się też inne objawy, jak wysypka. Objawy mogą być różnie nasilone – od bardzo łagodnych do bardzo ciężkich. Nie zawsze występują też wszystkie. Zdarza się, że jedynym objawem jest utrata węchu, jednorazowo stwierdzona zwiększona temperatura ciała, czy też objawy zwykłego „przeziębienia”. Dlatego należy przyjąć, że po kontakcie z osobą zakażoną każdy objaw nowej infekcji może być objawem COVID-19 i w przypadku jakichkolwiek nowych objawów wskazane może być wykonanie testu – w razie wątpliwości najlepiej skontaktować się z lekarzem (lub przeszkolonym konsultantem infolinii DOM). Nie ma sposobu, aby na podstawie samych objawów wykluczyć COVID-19. Lekarz może również podjąć decyzję o zleceniu testu u osoby, która nie przypomina sobie, aby miała kontakt z osobą zakażoną, jeśli inne dane wskazują na podejrzenie zakażenia.

UWAGA

Zawsze, jeśli w trakcie kwarantanny, nadzoru epidemiologicznego lub izolacji wystąpią u ciebie gwałtowne objawy, takie jak zaburzenia świadomości, silna duszność, ból w klatce piersiowej – zadzwoń pod numer 999 lub 112 i postępuj według instrukcji dyspozytora.

4. Jestem na kwarantannie i wystąpiły u mnie objawy. Co teraz?

Przede wszystkim zachowaj spokój. Pamiętaj, że zdecydowana większość przypadków COVID-19 przebiega łagodnie. Zmierz temperaturę, (ew. jeśli masz w domu ciśnieniomierz i pulsoksymetr – także ciśnienie i saturację [czyli wysycenie krwi tlenem]), zastanów się, jakie masz objawy i od kiedy występują. Jeśli jesteś bardzo zdenerwowany, zapisz sobie na kartce wszystko, co chcesz powiedzieć i o co zapytać. Następnie możesz uzupełnić formularz internetowy lub skonsultować się z konsultantem telefonicznie lub zadzwonić do swojej przychodni i poprosić o teleporadę z lekarzem POZ (a poza godzinami pracy przychodni – z lekarzem Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej). Oczekując na kontakt z lekarzem/konsultantem infolonii, możesz samodzielnie zastosować leczenie objawowe, takie jak zazwyczaj stosujesz w chorobach z podobnymi objawami (np. paracetamol w razie gorączki, spray lub tabletki na ból gardła, na katar wodę morską do nosa – p. Grypa i przeziębienie). Postaraj się unikać kontaktu z domownikami (np. połóż się w osobnym pokoju) i dbaj o ogólne zasady higieny (myj często ręce, nie dotykaj dłonią klamek, włączników światła), gdy przebywasz w jednym pokoju z domownikami staraj się, żeby kontakt trwał jak najkrócej i załóż maseczkę.

Gdy otrzymasz skierowanie na test, aby go wykonać wyjątkowo możesz wyjść z domu mimo kwarantanny – pod warunkiem, że zgłosisz się tam bezpośrednio i od razu po wykonaniu testu wrócisz do domu. Kwarantannę możesz też opuścić, jeśli konieczne jest zgłoszenie się na badanie do lekarza (po wcześniejszym uzgodnieniu wizyty w przychodni) lub wskazana jest hospitalizacja. W sytuacji, kiedy objawy są bardzo nasilone (silna duszność, zaburzenia świadomości, inne objawy wskazujące na zagrożenie życia) – zadzwoń pod numer 112 lub 999 i postępuj według instrukcji dyspozytora.

5. Jestem na kwarantannie, lekarz zalecił mi zgłoszenie się do przychodni lub zlecił test. Co teraz?

W trakcie kwarantanny nie wolno ci opuszczać miejsca, w którym ją odbywasz ani przyjmować gości. Istnieją jednak wyjątki w odniesieniu do trzech sytuacji: zgłoszenia się na badanie do lekarza, zgłoszenie się na test w kierunku koronawirusa oraz konieczność hospitalizacji/przeniesienia do izolatorium. W tych sytuacjach można wyjść z domu jedynie w jednym z tych ściśle określonych celów i od razu po tym trzeba wrócić do domu. W tym czasie przemieszczać się można wyłącznie własnym samochodem, pieszo (lub rowerem/na hulajnodze itd.) lub w uzasadnionych przypadkach karetką lub specjalnym „transportem covidowym", który umawia lekarz. Nie wolno jednak korzystać ze środków transportu publicznego ani taksówki. W sytuacjach, gdy potrzebujesz wykonania testu lub badania lekarskiego, ale nie możesz zgłosić się do przychodni lub punktu wymazowego (np. z powodu znacznej niepełnosprawności, braku samochodu) – omów z lekarzem rodzinnym inne niż wymieniono opcje postępowania (zwykle istnieje możliwość umówienia karetki wymazowej, a w uzasadnionych przypadkach wizyty domowej lekarza).

6. Jestem w kwarantannie, nic mi nie dolega, ale objawy wystąpiły u kogoś z moich domowników, co robić?

Domownik powinien wykonać test. Skierowanie można uzyskać: uzupełniając formularz internetowy lub telefonicznie lub kontaktując się z lekarzem POZ tego domownika (poza godzinami pracy z lekarzem Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej). Postępowanie będzie podobne, jak opisano w pytaniu 4. Więcej p. Koronawirus – poradnik dla pacjenta (część II)

7. Skończyłem kwarantannę, nie wystąpiły u mnie objawy, czy powinienem mieć wykonany test?

Na początku pandemii w Polsce rzeczywiście było takie zalecenie, dlatego mogłeś/łaś słyszeć od znajomych, że wykonywali test po skończeniu kwarantanny. Jednak przepisy te uległy zmianie we wrześniu 2020 r. i obecnie po ukończeniu kwarantanny nie prowadzi się rutynowo testów i osobę, która ukończyła kwarantannę zgodnie z przepisami i nie wystąpiły u niej objawy uważa się za zdrową. Wykonanie testu u osoby w trakcie kwarantanny może być natomiast wymagane do jej skrócenia, co jest możliwe jednak jedynie w przypadku:

  • domowników osoby zakażonej COVID-19 i dopiero wówczas, gdy ta ukończy swoją izolację (test można wykonać najwcześniej następnego dnia po zwolnieniu zakażonego domownika z izolacji)
  • osób podróżujących z niektórych krajów (w przypadku testu u osoby bezobjawowej w celu skrócenia kwarantanny po podróży, wykonanie testu nie jest finansowane z budżetu państwa) – przeczytaj więcej

Należy jednak mieć na uwadze dwie rzeczy. Po pierwsze, okres wykluwania choroby wynosi do 14 dni, a kwarantanna 10 dni, zatem bardzo rzadko może się zdarzyć, że objawy rozwiną się krótko po ukończeniu kwarantanny. W takiej sytuacji należy odizolować się od innych osób i wykonać test. Ponadto, wśród osób bez objawów, które ukończyły kwarantannę, znajdować się będą zarówno te osoby, które są całkowicie zdrowe, jak i osoby zakażone bezobjawowo, które teoretycznie mogą być jeszcze zakaźne dla otoczenia. Dlatego po ukończeniu kwarantanny szczególnie pamiętaj o zalecanych środkach ostrożności. Noś maseczkę zgodnie z zaleceniami, utrzymuj dystans społeczny, dbaj o higienę rąk, a także o higienę podczas kaszlu i kichania. Rozsądne może być również, aby bezpośrednio po kwarantannie powstrzymać się jeszcze przez klika dni od bliskich i intensywnych kontaktów społecznych (p. Jak uniknąć zakażenia koronawirusem (SARS-CoV-2)?).

W szczególnych sytuacjach, np. jeśli wykonujesz zawód medyczny albo opiekujesz się osobami, dla których z racji wieku lub chorób przewlekłych COVID-19 byłby niebezpieczną chorobą, skonsultuj się z lekarzem, pracodawcą i rozważ swoje możliwości – badanie w kierunku koronawirusa po kwarantannie (np. w razie takiej możliwości finansowane przez pracodawcę lub w ramach dodatkowego ubezpieczenia) lub ewentualną decyzję o powstrzymaniu się od kontaktu z osobami narażonymi na zakażenie jeszcze przez jakiś czas.

8. Skończyłem kwarantannę. Rozumiem, że nie będę mieć wykonywanego testu genetycznego na NFZ, ale mam taką możliwość, żeby wykonać wymaz PCR, szybki test antygenowy lub badanie przeciwciał (serologiczne) na koszt pracodawcy lub własny, czy to mi da jakąś korzyść?

Jak opisano powyżej, wykonanie testu na koniec kwarantanny może być rozsądne, zwłaszcza w niektórych sytuacjach. Najbardziej pomocnym u osoby bezobjawowej (uwaga: kwarantanny, ale nie izolacji [izolacja dotyczy osób z rozpoznaniem COVID]!) testem RT-PCR wymazu z nosogardła lub gardła. Badanie to pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy osoba jest zdrowa czy zakażona bezobjawowo. Ta informacja może być szczególnie ważna, np. dla osób pracujących w zawodzie medycznym lub opiekujących się chorymi. Jak wspomniano w pyt. 3, w trakcie kwarantanny może się rozwinąć zakażenie bezobjawowe (gdyż okres wylęgania jest różnie długi, szacuje się że wynosi do 14 dni, a kwarantanna trwa krócej – 10 dni), a osoba zakażona bezobjawowo (nie wiedząc o tym) po kwarantannie teoretycznie może być jeszcze przez kilka dni zakaźna dla otoczenia. Wprawdzie dane wskazują, że taka zakaźność jest prawdopodobnie mała, trwa krócej niż u osób z objawami, a stosowanie środków ochrony osobistej istotnie ją ogranicza, jednak na obecnym etapie wiedzy trudno jednoznacznie wykluczyć jej znaczenie.

Należy mieć świadomość, że większość powszechnie oferowanych „testów na koronawirusa” to nie są badania PCR i bardzo wiele z nich nie nadaje się do diagnostyki zakażenia COVID-19, a w szczególności u osoby bezobjawowej. Zawsze, zanim wykonasz jakiekolwiek inne badanie w kierunku koronawirusa, upewnij się, że jest to jeden z wiarygodnych testów, a przede wszystkim – czy jest to odpowiednie badania do celu, do jakiego go potrzebujesz. Ostatnio bardzo popularne i dostępne stały się tzw. szybkie testy antygenowe, które są stosunkowo tanie, łatwe do wykonania i zakupywane niekiedy przez pracodawców. Badanie to jest przydatne u osób objawowych w ciągu kilku pierwszych dni infekcji, ale u osób z łagodnymi objawami lub bezobjawowych często wychodzi ujemne, nawet mimo obecności zakażenia (wyniki fałszywie ujemne). Co ponadto istotne, tylko testy kilku producentów spełniają odpowiednie wymogi dotyczące wiarygodności wyników. Zatem wykonując to badanie, należy mieć świadomość, że pomocny będzie tylko jego dodatni wynik, natomiast ujemny niestety nadal nie wyklucza zakażenia.

Pamiętaj!

Postępując odpowiedzialnie chronisz siebie, bliskich i otoczenie.

Piśmiennictwo

  1. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U.2021.861 z późniejszymi zmianami (dostęp 04.10. 2021)
  2. https://www.gov.pl/web/zdrowie/wytyczne-dla-poszczegolnych-zakresow-i-rodzajow-swiadczen
  3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej nad pacjentem podejrzanym o zakażenie lub zakażonym wirusem SARS-CoV-2, Dz.U. z 2020 r., poz. 1749 z późn. zm (dostęp 04.10. 2021)
  4. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz.U.2021.351, z późn. zm.) (dostęp 04.10. 2021)
  5. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-guidance-management-patients.html (dostęp 04.10. 2021)
07.10.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.