Kofeina może chronić przed demencją

Picie kawy może być nie tylko przyjemnością, ale przynosić również zauważalne efekty zdrowotne.

W dużym badaniu epidemiologicznym ostatnich lat zebrano informacje na temat ponad 400.000 ochotników w wieku 50-71 lat, wolnych od poważnych chorób w momencie rozpoczęcia badania.

Okazało się, że u mężczyzn pijących 2–3 filiżanki kawy dziennie ryzyko śmierci było o 10% mniejsze niż u tych, którzy nie pili kawy w ogóle. W przypadku kobiet wypijających identyczną ilość kawy ryzyko śmierci było 13% mniejsze. Naukowcy nie potrafią jeszcze wytłumaczyć, jaki związek może mieć picie kawy z długowiecznością, ale korelacja jest zaskakująca.

Kolejne badanie wskazuje, że picie 3–4 małych (150 ml) kaw dziennie może przynieść jeszcze inne korzyści zdrowotne: obniżać ryzyko cukrzycy typu 2, raka podstawnokomórkowego skóry, raka prostaty, jamy ustnej oraz zmniejsza ryzyko nawrotu nowotworu piersi.

Badania przeprowadzone na modelu zwierzęcym w 2012 roku wskazują, że kofeina może zmieniać także środowisko biochemiczne wewnątrz mózgu i w ten sposób chronić przed demencją.

Na Uniwersytecie w Illinois myszy krótko pozbawione tlenu traciły zdolność do tworzenia wspomnień. Połowa myszy otrzymywała dawkę kofeiny równoważną kilku filiżankom kawy. Okazało się, że grupa ta odzyskiwała zdolność do tworzenia nowych wspomnień o 33% szybciej niż myszy, które jej nie otrzymywały. Bardziej wnikliwa obserwacja zwierzęcych tkanek mózgowych wykazała, że kofeina zakłóca działanie adenozyny, substancji wewnątrzkomórkowej, która zwykle jest odpowiedzialna za dostarczenie energii. Może jednak stać się destrukcyjna, jeśli komórki ulegają uszkodzeniu lub są pod wpływem stresu. Taka sytuacja (spowodowana „przeciekaniem” adenozyny z komórki) może szybko uruchamiać kaskadę prowadzącą do stanu zapalnego, co może zakłócać funkcjonowanie neuronów i potencjalnie przyczyniać się do neurodegeneracji, a inaczej mówiąc - do demencji.

W 2012 roku naukowcy z Uniwersytetu w Południowej Florydzie i z Uniwersytetu w Miami dokonali analizy średnich stężeń kofeiny we krwi osób starszych z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi lub z pierwszymi zwiastunami choroby Alzheimera. Ponownej analizy dokonano w okresie od 2 do 4 lat. Wśród badanych, którzy mieli małe stężenie kofeiny we krwi lub u tych, u których nie zaobserwowano w ogóle kofeiny, znacznie częściej wykazywano postępującą pełnoobjawową chorobę Alzheimera, niż osób, u których stężenie kofeiny we krwi odpowiadało 3 kubkom kawy dziennie.

Dr Gregory G. Freund, profesor patologii na uniwersytecie w Illinois, który przeprowadził w 2012 roku badania myszy przyznaje, że "nie wiemy, czy blokowanie działania adenozyny jest wystarczające w celu zapobiegania lub zmniejszenia skutków demencji. Nie jest także jasne, czy to sama kofeina zapewnia korzyści związane z piciem kawy czy kawa zawiera inne cenne składniki. Nie ma także dowodów, że połączenie kofeiny z dużą ilością cukru, jak w napojach energetycznych, jest tak samo korzystne dla zdrowia".