Pytanie nadesłane do redakcji
Jestem uczulona na siarczan niklu, co mogę jeść? Czego nie mogę?
Odpowiedziała
mgr Diana Wolańska
dietetyk
Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych z Poradnią Chorób Metabolicznych
Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie
Nikiel jest wszechobecnym metalem śladowym występującym w glebie (3–1000 mg Ni/kg), wodzie, w tym pitnej (2–10 µg Ni/dm3), powietrzu atmosferycznym (0,1–3 ng Ni/m3) oraz biosferze. W organizmie dorosłego człowieka jest ok. 0,5 mg Ni/70kg, co stanowi 7,4 µg/kg.
Przeciętna ludzka dieta dostarcza dostateczną ilość niklu działającego jako czynnik prowokujący u osób z nadwrażliwością na nikiel. Zawartość niklu w diecie jest silnie związana z jego stężeniem w glebie, które zmienia się w zależności od miejsca. Wpływa na to rodzaj gleby, użycie nowoczesnych praktyk rolniczych (syntetyczne nawozy i pestycydy), zanieczyszczenia środowiskowe, odległość ziemi od stopów niklu.
Produkty pochodzenia roślinnego zawierają więcej niklu niż pochodzenia zwierzęcego, stąd dobowa dawka niklu zmienia się w zależności od konsumpcji pokarmów roślinnych i zwierzęcych. Przeciętna dobowa dawka spożywanego niklu wynosi ok. 300–600 µg. Tylko 1–10% niklu zawartego w diecie ulega wchłanianiu po spożyciu.
Do pokarmów o wysokiej zawartości niklu należą:
- kakao, czekolada
- nasiona roślin strączkowych – fasola, groch, soczewica, soja
- całe ziarna zbóż – pszenica, żyto, owies
- makrela, tuńczyk, śledź, łosoś, owoce morza,
- orzeszki ziemne, siemię lniane, nasiona słonecznika, migdały
- suszone owoce
- produkty dostępne w puszkach
- piwo, wino czerwone
- napoje i suplementy zawierające nikiel
- herbata czarna, kawa w nadmiernych ilościach
O mniejszej zawartości niklu są produkty pochodzenia zwierzęcego, jak mięso i jego przetwory oraz produkty mleczne.
Nierzadko duże stężenie niklu stwierdza się w pokarmach poddanych obróbce, gdyż zawartość wolnego niklu wzrasta z użyciem wyrobów ze stali nierdzewnej.
Całkowita eliminacja niklu z diety jest niemożliwa jednak wyważona selekcja pokarmów ze stosunkowo małą zawartością niklu może spowodować istotną redukcję dobowej dawki niklu w diecie. Potwierdzono korzyść diety o małej zawartości niklu na przebieg egzemy wywołanej niklem.
Piśmiennictwo:
Sharma A.D.: Relationship between nickel allergy and diet. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2007; 73: 307–312.Wojciechowska M., Kołodziejczyk J., Gocki J., Bartuzi Z.: Nadwrażliwość na nikiel, Alergia. Astma. Immunologia. 2008; 13(3): 136–140.
