Pytanie nadesłane do redakcji
Około 3 lat temu usunięto mi woreczek żółciowy. Od tamtej pory mam kłopoty z żołądkiem, ponieważ ulewa się do niego żółć. Miewam stany zapalne z przewlekłymi bólami brzucha. Nie mogę nic jeść i muszę używać leków (Losec, Cholestil). Leczenie trwa od 1–2 miesięcy. Jaką dietę powinnam stosować, aby uniknąć zaostrzonych stanów zapalnych. Po operacji nie mogę jeść nabiału, potraw kwaśnych i wzdymających. Proszę napisać, co mogę jeść, bo tych potraw będzie zdecydowanie mniej. Przeczytałam dietę dla wrzodowców i wyciągnęłam z niej wniosek, że jedynie woda i powietrze nie szkodzą.
Odpowiedź
Na samym początku warto podkreślić, że dieta po usunięciu pęcherzyka żółciowego to kwestia indywidualna. Większość osób po przejściu tego zabiegu, po krótkim czasie (około 4 miesięcy) może powrócić do diety dla ogółu populacji i opartej na Talerzu Zdrowego Żywienia.
U niektórych osób powrót do pełnej tolerancji wszystkich produktów żywnościowych może wymagać dłuższego czasu. Część osób z kolei będzie musiała na stałe wyeliminować pewne produkty żywnościowe, ponieważ dolegliwości po nich odczuwane (np. ból brzucha, biegunka, zaparcia) będą mocno nasilone.
W Pani przypadku z kolei pomocne może być przestrzeganie następujących zasad dotyczących żywienia:
- Częste, regularne posiłki
Zaleca się spożywanie przynajmniej 5–6 posiłków dziennie. Powinny to być małe objętościowo posiłki, ale jadane często, z przerwami nie dłuższymi niż 3–4 godziny. W przypadku zaostrzenia objawów zaleca się jadanie nawet co 2 godziny. Kolację, czyli ostatni posiłek, należy zjeść nie później niż 3 godziny przed snem. - Spożywanie posiłków powoli i w spokoju
Żołądek odgrywa niezwykle istotną rolę w trawieniu składników odżywczych, głównie białka. By pokarm zbyt długo nie zalegał w żołądku, ważne jest, by go starannie pogryźć i przeżuć. Jedzenie zbyt szybko, dużych kęsów bardzo obciąża pracę żołądka i nasila objawy. Zob. Żołądek – budowa, funkcje, położenie - Unikanie produktów nasilających objawy
Z diety zaleca się wyeliminować produkty i potrawy, które sprzyjają nasilonemu wydzielaniu soków żołądkowych, produkty kwaśne oraz o dużej zawartości błonnika. Wśród nich wymienia się: - wybrane warzywa, jak pomidory i przetwory pomidorowe, zwłaszcza sok pomidorowy i koncentrat pomidorowy, cebula i warzywa cebulowe, szparagi, karczochy, warzywa strączkowe
- wybrane owoce, zwłaszcza kwaśne, tj. cytrusy (grejpfruty, pomarańcze, mandarynki, cytryny, soki z owoców cytrusowych), konfitury wysokosłodzone
- napoje: mocna herbata, kawa, napar z mięty, napoje gazowane
- pikantne przyprawy (papryka ostra, chili, curry, pieprz)
- potrawy przygotowane na wywarze z kości lub tłustych mięs
- wszystkie alkohole, a zwłaszcza niskoprocentowe (piwo, białe wino), drinki z dodatkiem soków cytrusowych, napojów gazowanych i soku pomidorowego
- jeżeli którekolwiek z wymieniony powyżej owoców i warzyw są dobrze tolerowane, nie należy ich eliminować z diety
- Zalecane produkty
- Produkty zbożowe – pieczywo jasne, razowe, graham, kasze drobne (np. manna, krakowska), grube (pęczak, gryczana), ryż, makarony
- Produkty mleczne (jeśli są tolerowane) – mleko słodkie lub zsiadłe o zawartości tłuszczu poniżej 2%, kefir, jogurty naturalne i owocowe, twaróg chudy i półtłusty, serki homogenizowane. Produkty zawierające bakterie probiotyczne (jogurty, kefiry), głównie z rodziny Lactobacillus zmniejszają ryzyko ponownego zakażenia Helicobacter pylori. Jest to bakteria sprzyjająca rozwojowi choroby wrzodowej
- Chude mięsa i wędliny – wołowina, cielęcina, kurczaki, indyki (bez skóry), chude wędliny wieprzowe, drobiowe, wołowe
- Chude ryby: słodkowodne (leszcz, okoń, sandacz), morskie (dorsz, morszczuk, sola); ryby tłuste słodkowodne i morskie powinno się spożywać w ograniczonych ilościach
- Warzywa i owoce – dowolne, prócz tych przeciwwskazanych powyżej i tych, po których spożyciu odczuwamy dolegliwości
- Właściwa technika kulinarna
W chorobie wrzodowej należy unikać produktów ciężkostrawnych, które znacznie obciążają żołądek. W tym celu zaleca się unikanie potraw smażonych na tłuszczu. Najbardziej polecane jest gotowanie na parze lub w wodzie, duszenie oraz pieczenie.
Ponadto istotną kwestią jest modyfikacja stylu życia polegająca na: - zaprzestanie palenia tytoniu
- zmniejszenie masy ciała u osób z nadwagą lub otyłością
- unikanie przyjmowania pozycji leżącej po posiłkach
- rezygnację z noszenia obcisłej odzieży oraz mocno ściskających pasków
- sypianie z uniesioną górną częścią ciała
- unikanie bardzo dużych wysiłków fizycznych
- utrzymywanie aktywności fizycznej.
Dieta po usunięciu pęcherzyka żółciowego – najczęściej zadawane pytania
Jak długo trzeba stosować dietę po usunięciu woreczka żółciowego?
Bezpośrednio po operacji zaleca się dietę łatwostrawną, niskotłuszczową opartą na produktach niepowodujących dolegliwości. Czas trwania takiego sposobu żywienia i stopień restrykcji może się różnić w zależności od indywidualnej tolerancji organizmu. Należy dbać, aby w okresie pooperacyjnym nie rozwinęło się u pacjenta niedożywienie. Wskazana jest także konsultacja z dietetykiem.
W miarę adaptacji organizmu do diety wprowadza się kolejne produkty. W większości przypadków po około 4 miesiącach można stosować zasady zdrowego żywienia oparte na Talerzu Zdrowego Żywienia.
Czy można jeść ogórki kiszone po usunięciu woreczka żółciowego?
W okresie pooperacyjnym nie zaleca się spożywania ogórków kiszonych. Natomiast nie ma wskazań do rezygnacji ze spożywania ogórków kiszonych w dłuższej perspektywie czasowej u pacjenta bez woreczka żółciowego.
Czy kisiel jest dobry po usunięciu pęcherzyka żółciowego?
Mimo że kisiel wydaje się produktem łatwostrawnym (nie dostarcza tłuszczu ani nadmiernych ilości błonnika pokarmowego), to jego wartość odżywcza jest znikoma. Kisiel może stanowić dodatek do diety, ale nie może zastępować prawidłowo zbilansowanych posiłków.
Jakie ciasta można jeść po usunięciu woreczka żółciowego?
W prawidłowo zbilansowanej diecie jest także miejsce na ciasta. Po usunięciu woreczka żółciowego należy wybierać ciasta bez dodatku tłustych mas i kremów. Najlepsze będą ciasta ucierane z dodatkiem owoców.
Czy można jeść pieczarki po usunięciu woreczka żółciowego?
Bezpośrednio po zabiegu operacyjnym nie zaleca się spożywania pieczarek. Natomiast nie ma przeciwwskazań do ich spożywania w dłuższej perspektywie czasowej. Tak jak w przypadku ogółu populacji, odradza się ich smażenia w dużej ilości tłuszczu.
Czy można pić rosół po usunięciu pęcherzyka żółciowego?
Tak, najlepiej przygotować go na bazie chudych mięs i warzyw.
Jakie soki można pić po usunięciu woreczka żółciowego?
Bezpośrednio po zabiegu nie zaleca się spożywania soków. W późniejszym czasie można pić każdy, dobrze tolerowany sok. Należy to robić jednak z umiarem, w ramach zbilansowanej diety. Podkreśla się, że soki nie mogą zastępować w diecie owoców i warzyw.
Czy brak pęcherzyka żółciowego wpływa na przemianę materii?
Brak pęcherzyka żółciowego może prowadzić do zaburzeń trawienia tłuszczów. U niektórych osób może się to początkowo objawiać m.in. bólem brzucha, wzdęciami i biegunkami tłuszczowymi. W miarę upływu czasu od zabiegu, dolegliwości te powinny ustępować lub mieć mniejsze nasilenie.
Ile można schudnąć po usunięciu woreczka żółciowego?
Usunięcie woreczka żółciowego nie jest zabiegiem, który sam z siebie powoduje utratę masy ciała. Pacjent powinien dążyć do uzyskania lub utrzymania prawidłowej masy ciała. Z kolei gwałtowny spadek masy ciała może świadczyć o nieprawidłowo zbilansowanej diecie i w dłuższej perspektywie czasowej może prowadzić do niedożywienia.
