Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Fosfor

mgr inż. Beata Przygoda
Samodzielna Pracownia Wartości Odżywczych Żywności Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Podobnie jak wapń, fosfor (P) należy do składników budulcowych. Największe jego ilości znajdują się w kościach i zębach – około 85%, pozostała część występuje w tkankach miękkich i płynach ustrojowych.

Fosfor pełni w organizmie wiele funkcji, m.in. współuczestniczy w mineralizacji kości i zębów, występuje w jądrach wszystkich komórek, uczestniczy w przemianach tłuszczu i węglowodanów, pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie, a także wchodzi w skład wielu enzymów.

Ze względu na powszechność występowania fosforu w żywności nie obserwuje się na ogół jego niedoborów. Większym problemem żywieniowym jest nadmierna podaż tego składnika. Należy pamiętać, że produkty będące dobrym źródłem wapnia dostarczają także znacznych ilości fosforu. Ponadto spożycie fosforu nasila się wraz ze zwiększonym spożyciem żywności przetworzonej, do produkcji której dodawane są różne związki fosforu w celach technologicznych – jako substancje zagęszczające, emulgatory czy stabilizatory. Duże ilości fosforu w diecie mogą ograniczyć wchłanianie innych składników mineralnych, np. cynku, magnezu, żelaza, miedzi i wapnia.

Jak już wspomniano, fosfor jest składnikiem powszechnie występującym w żywności. Znaczne jego ilości znajdują się w mięsie i wędlinach, serach podpuszczkowych dojrzewających – tzw. żółtych, serach topionych, produktach zbożowych oraz w różnego typu innych produktach spożywczych, do których dodawane są związki fosforu, zwłaszcza fosforany. Warzywa i owoce zawierają mniejsze ilości tego składnika. W tabeli przedstawiono zawartość fosforu w przykładowych produktach spożywczych.

Przyswajalność fosforu z większości produktów spożywczych wynosi około 60–70%; znacznie mniejsza jest w przypadku produktów zbożowych czy warzyw strączkowych, w których fosfor występuje w połączeniach fitynianowych. Aby zwiększyć dostępność fosforu i innych składników mineralnych występujących w fitynianach, stosuje się odpowiednią obróbkę technologiczną tych produktów, np. moczenie nasion roślin strączkowych w wodzie przed gotowaniem czy fermentację ciasta przy produkcji pieczywa.

Średnie zapotrzebowanie na fosfor dla osób dorosłych wynosi 580 mg/osobę/d (Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B., 2008).


Tabela 1. Zawartość fosforu w przykładowych produktach spożywczych
produkt fosfor (mg/100 g)
słonecznik, nasiona 784
ser topiony edamski 578
kasza gryczana 495
migdały 454
fasola, nasiona suche 437
płatki owsiane 433
sardynka w pomidorach 420
ser ementaler pełnotłusty 416
orzechy włoskie 332
ser camembert pełnotłusty 310
łosoś wędzony 250
ser twarogowy półtłusty 227
śledź w oleju 221
wieprzowina, schab 208
szynka z indyka 206
jaja kurze całe 204
chleb żytni razowy 204
noga (udo) z kurczaka 196
kiełbasa śląska 189
szynka wieprzowa gotowana 187
dorsz świeży 184
herbatniki 157
ryż biały 135
jogurt truskawkowy 1,5% tł. 97
chleb baltonowski 91
mleko 3,2% tł. 85
kajzerki 77
brokuły 66
por 52
kapusta biała 33
szpinak 29
pomarańcze 23
Coca-cola, Pepsi-cola 15
sok pomarańczowy 14
jabłko 9
sok jabłkowy 6
napój jabłkowy 0
Źródło: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
Data utworzenia: 06.09.2012
FosforOceń:
(3.56/5 z 9 ocen)
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?