×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Mikroskopowe zapalenie jelita grubego

Co to jest mikroskopowe zapalenie jelita grubego i jakie są jego przyczyny?

Mikroskopowe zapalenie jelita grubego (MZJG) to przewlekła choroba zapalna przewodu pokarmowego o niewyjaśnionej przyczynie. Jest częstą przyczyną przewlekłej biegunki, zwłaszcza u osób po 70. roku życia. Cechą charakterystyczną mikroskopowego zapalenia jelita grubego jest obecność mikroskopowych zmian histopatologicznych przy braku jakichkolwiek nieprawidłowości widocznych w endoskopii. Wyodrębnia się dwie główne postacie choroby: zapalenie kolagenowe, z pogrubieniem podnabłonkowej warstwy kolagenu, oraz zapalenie limfocytowe, w którym występuje zwiększona liczba limfocytów śródnabłonkowych.

W patogenezie mikroskopowego zapalenia jelita grubego choroby rozważa się istnienie predyspozycji genetycznej (częstsze występowanie antygenu układu zgodności tkankowej HLA-DR3-DQ2). Z mikroskopowym zapaleniem często współwystępują choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Hashimoto, zespół Sjögrena, miasthenia gravis, cukrzycaceliakia.

Istnieje duże prawdopodobieństwo związku między niektórymi lekami (akarboza, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ranitydyna, sertralina, simwastatyna, tiklopidyna) a mikroskopowym zapaleniem jelita grubego.

Wśród innych rozważanych przyczyn wymienia się zaburzenia wchłaniania kwasów żółciowych, czynniki infekcyjne i zaburzenia równowagi hormonalnej.

Jak często występuje mikroskopowe zapalenie jelita grubego?

Kolagenowe mikroskopowe zapalenie jelita grubego występuje z częstością 0,8–5,2 przypadków na 100 tys. osób rocznie, zaś zapalenie limfocytowe – 0,6–4,0 przypadków na 100 tys. osób rocznie. Zauważalna jest tendencja wzrostowa częstości występowania choroby. Średnia wieku chorych to około 55 lat. Mikroskopowe zapalenie jelita grubego występuje częściej u kobiet. U pacjentów po 65. roku życia ryzyko wystąpienia mikroskopowego zapalenia jelita grubego jest 5-krotnie większe niż u osób młodszych.

Rozpoznanie mikroskopowego zapalenia jelita grubego bywa opóźnione nawet o kilka–kilkanaście lat, choć w ostatnich czasie zwiększa się świadomość konieczności poszukiwania choroby w badaniach histologicznych.

Jak się objawia mikroskopowe zapalenie jelita grubego?

Głównym objawem mikroskopowego zapalenia jelita grubego jest wodnista biegunka bez domieszek krwi lub śluzu, pojawiająca się także w nocy. Mogą występować kolkowe bóle brzucha, nagłe parcie na stolec, nietrzymanie kału, stolce tłuszczowe i – rzadko – zmniejszenie masy ciała. Inne objawy ogólne, takie jak odwodnienie, utrata białka czy niedokrwistość, występują bardzo rzadko, jedynie z ciężkich przypadkach. Przebieg choroby jest zwykle łagodny, ze spontanicznymi remisjami. Wynik próby głodowej jest dodatni (złagodzenie biegunki w okresie głodzenia). U części chorych objawy mikroskopowego zapalenia jelita grubego wystąpiły po przebyciu infekcji pokarmowej.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów mikroskopowego zapalenia jelita grubego?

W przypadku wystąpienia objawów, które mogą wskazywać na mikroskopowe zapalenie jelita grubego, należy się zgłosić do lekarza POZ, który przeprowadzi diagnostykę różnicową przyczyn przewlekłej biegunki. W razie nawrotu już rozpoznanego mikroskopowego zapalenia jelita grubego w celu opanowania objawów można doraźnie zastosować leki przeciwbiegunkowe (loperamid).

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie mikroskopowego zapalenia jelita grubego?

Zarówno w badaniu przedmiotowym, jak i badaniach laboratoryjnych zwykle nie stwierdza się istotnych odchyleń. Niekiedy może występować niewielka niedokrwistość, eozynofilia, zaburzenia wchłaniania witaminy B12 i jej zmniejszone stężenie w surowicy, a także niewielkie zwiększenie OB.

W przypadku podejrzenia mikroskopowego zapalenia jelita grubego należy przeprowadzić badanie kolonoskopowe, w którym zwykle nie stwierdza się makroskopowo istotnych odchyleń. Kolonoskopia konieczna jest do pobrania materiału do badania pod mikroskopem. Do potwierdzenia rozpoznania mikroskopowego zapalenia jelita grubego konieczna jest ocena histologiczna wycinków pobranych z błony śluzowej. Istotne jest pobranie próbek głównie z prawej części jelita grubego, ponieważ właśnie tam umiejscowione są najczęściej zmiany mikroskopowe. W niektórych przypadkach stwierdza się również zmiany mikroskopowe w wycinkach pobranych z końcowego odcinka jelita cienkiego.

W badaniu histopatologicznym w obu postaciach choroby występują nacieki zapalne w obrębie blaszki właściwej błony śluzowej jelita.

Jakie są sposoby leczenia mikroskopowego zapalenia jelita grubego?

Konieczne jest wyeliminowanie potencjalnych przyczyn mikroskopowego zapalenia jelita grubego, zwłaszcza leków. W leczeniu proponuje się stosowanie budezonidu, salicylanu bizmutu, mesalazyny i cholestyraminy. Stosowano także konwencjonalne glikokortykosteroidy oraz metronidazol i antybiotyki. W ciężkich przypadkach mikroskopowego zapalenia jelita grubego lub w nawrotach można stosować leczenie immunosupresyjne, a czasami konieczny jest zabieg chirurgiczny.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie mikroskopowego zapalenia jelita grubego?

Mikroskopowe zapalenie jelita grubego to choroba przewlekła, mająca tendencję do nawrotów, nie prowadzi jednak do poważniejszych powikłań.

Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów i nie jest zalecane monitorowanie pacjentów pod kątem ich występowania.

Dolegliwości mogą ustępować samoistnie nawet u 1/3 chorych.

Długoterminowe rokowanie w obydwu postaciach mikroskopowego zapalenia jelita grubego w większości przypadków jest dobre. Często pacjenci reagują na typowe leki przeciwbiegunkowe (loperamid).

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia mikroskopowego zapalenia jelita grubego? Należy unikać potencjalnych czynników przyczynowych.

16.12.2015
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Jak pojechać do sanatorium?
    Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
  • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
    Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.