Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Krwawienie z żylaków przełyku

Lek. Magdalena Przybylska-Feluś
Krwawienie z żylaków przełyku

Co to jest krwawienie z żylaków przełyku i jakie są jego przyczyny?

Żylaki przełyku to poszerzone naczynia żylne tzw. krążenia obocznego, czyli sieci naczyń, które rozwijają się u pacjentów z nadciśnieniem w układzie żyły wrotnej (inaczej nadciśnieniem wrotnym).

Najczęstszą przyczyną nadciśnienia wrotnego jest marskość wątroby. Jest to stan, w którym dochodzi do zaburzenia czynności wątroby wskutek jej ogólnego uszkodzenia i włóknienia będącego efektem regeneracji i bliznowacenia uszkodzonego narządu. Marskość wątroby ma charakter postępujący z czasem, a wraz z zaburzeniem struktury wątroby, pojawiają się objawy świadczące o upośledzeniu jej funkcji.

Zmiana architektury wątroby powoduje nieprawidłowe mikrokrążenie w jej obrębie, co później przyczynia się do powstania nadciśnienia w większych naczyniach krwionośnych, w tym w żyle wrotnej, która doprowadza z jelit krew bogatą we wchłonięte składniki pokarmowe.

Wysoki opór w obrębie wątroby wymusza powstanie tzw. krążenia obocznego. Krew stara się przepływać innymi dostępnymi naczyniami na zasadzie „objazdu”. Naczynia krążenia obocznego nie są przystosowane do takiego nieprawidłowego przepływu krwi i w konsekwencji dochodzi do ich poszerzenia, a w efekcie powstają żylaki przełyku i wpustu żołądka.

Poszerzone naczynia mogą pękać, co objawia się podkrwawianiem lub krwotokiem.

Jak często występuje krwawienie z żylaków przełyku?

Krwawienie z żylaków przełyku stanowi około 10% wszystkich krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ryzyko krwawienia wynosi około 30% w ciągu 2 lat od rozpoznania żylaków przełyku, dlatego ważne jest rozpoczęcie odpowiedniego leczenia niezwłocznie po ich rozpoznaniu.

Jak się objawia krwawienie z żylaków przełyku?

Ogólnie objawy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego zależą od szybkości utraty krwi. W przypadku krwawienia z żylaków przełyku utrata krwi jest z reguły bardzo duża i chory wymiotuje żywoczerwoną krwią lub krwią z domieszką treści fusowatej. Możliwe jest pojawienie się smolistych stolców.

Duża i szybka utrata krwi powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego i przyspieszenie rytmu serca i może prowadzić do wstrząsu krwotocznego, którego objawami są zaburzenia świadomości, zasłabnięcie i utrata przytomności. Wstrząs krwotoczny jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia.

Przewlekła utrata krwi powoduje niedokrwistość, która objawia się bladością, osłabieniem, pogorszeniem tolerancji wysiłku fizycznego.

U osób z już rozpoznaną marskością wątroby objawem krwawienia do przewodu pokarmowego może być śpiączka wątrobowa.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów krwawienia z żylaków przełyku?

Objawy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego zawsze wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

W przypadku wystąpienia wymiotów z krwią, wymiotów fusowatych, należy wezwać pogotowie ratunkowe. Utrata przytomności (niezależnie od przyczyny) wymaga niezwłocznego wezwania pogotowia ratunkowego.

Niedokrwistość stwierdzana w badaniach laboratoryjnych, a także objawy wskazujące na niedokrwistość: osłabienie, zawroty głowy, bladość wymagają zgłoszenia się do lekarza.

Osoby z rozpoznanymi wrzodami żołądka i dwunastnicy, u których pojawiają się objawy sugerujące ostre krwawienie, powinny wezwać pogotowie ratunkowe.

Zgłaszając się do lekarza lub na SOR, koniecznie zabierz ze sobą dotychczasową dokumentację medyczną (np. aktualne wyniki badań, karty wypisowe ze szpitala, zalecenia co do stosowanych leków itd.) oraz listę leków, które przyjmujesz, łącznie z lekami dostępnymi bez recepty. Bardzo często pozwala to na szybsze ustalenie właściwego rozpoznania i wdrożenie odpowiedniego postępowania.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie krwawienia z żylaków przełyku?

Krwawienie z żylaków przełyku rozpoznaje się na podstawie badania endoskopowego. Podejrzenie krwawienia z żylaków wysuwa się na podstawie objawów u osoby z już rozpoznanymi żylakami przełyku.

Żylaki przełyku można stwierdzić podczas gastroskopii lub w RTG przełyku z kontrastem doustnym (badanie to obecnie rzadko się wykonuje).

U osób ze stwierdzoną marskością wątroby konieczna jest ocena pod kątem obecności żylaków przełyku.

Jakie są metody leczenia krwawienia z żylaków przełyku?

Leczenie krwawienia z żylaków przełyku opiera się na metodach endoskopowych (gastroskopii), podczas której można ocenić szybkość krwawienia i różnymi sposobami próbować je zatamować. Metody endoskopowe to między innymi opaskowanie żylaków, ostrzykiwanie, podawanie leków obliterujących żylaki, elektrokoagulacja.

Krwawienie można zatamować, zakładając specjalne balony, które dociskają żylaki. Leczenie farmakologiczne obejmuje podawanie leków zmniejszających nadciśnienie wrotne.

Postępowanie w przypadku krwawienia z żylaków przełyku obejmuje także nawadnianie (podawanie kroplówek), przy dużej utracie krwi konieczne jest przetaczanie krwi lub preparatów krwiopochodnych. Pacjentom podaje się też leki obniżające ciśnienie w układzie wrotnym (terlipresyna, somatostatyna lub oktreotyd).

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie krwawienia z żylaków przełyku?

Krwawienie z żylaków przełyku jest stanem zagrażającym życiu. Wczesne zastosowanie odpowiednich metod leczenia pozwala na zatamowanie krwawienia. Jednak po pierwszym krwotoku znacznie zwiększa się ryzyko ponownego krwawienia.

Krwawienie z żylaków jest stanem zagrażającym życiu, co oznacza, że może być przyczyna zgonu.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia krwawienia z żylaków przełyku?

W celu zapobiegania krwawieniu z żylaków przełyku (pierwszemu lub nawrotom) stosuje się przewlekle leki obniżające ciśnienie w układzie wrotnym (nieselektywne beta blokery, np. propranolol).

W niektórych przypadkach możliwe jest leczenie operacyjne (np. chirurgiczne wytworzenie połączenia pomiędzy żyłą wrotną a żyłą główną dolną lub przezżylnego śródwątrobowego zespolenia wrotno-systemowego [TIPS] poprzez wszczepienie stentu).

Podstawowym postępowaniem jest zabezpieczenie chorego przed nawrotem krwawienia.

Po zakończonym leczeniu szpitalnym konieczne jest przestrzeganie zaleceń lekarskich dotyczących stosowania leków oraz wizyt kontrolnych.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Żylaki przełyku są powikłaniem nadciśnienia wrotnego, które wiąże się najczęściej z marskością wątroby. Inne przyczyny powstawania żylaków są bardzo rzadkie.

Leczenie podstawowej choroby wątroby pozwala na opóźnienie rozwoju marskości i jej powikłań. U osób z rozpoznaną marskością konieczne jest poszukiwanie żylaków przełyku i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

29.01.2018

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?