Pytanie nadesłane do redakcji
Mój ojciec przejdzie niedługo operację usunięcia woreczka żółciowego. Chcę się jednak dowiedzieć, czy przy wielkości kamienia 1,8 cm jest możliwe usunięcie samego kamienia, a nie całego woreczka. Jakie mogą być konsekwencje usunięcia całego woreczka? Które rozwiązanie jest lepsze?
Odpowiedź
Od ponad 100 lat leczenie kamicy pęcherzyka żółciowego polega na wycięciu całego pęcherzyka (cholecystektomii) wraz z wypełniającymi go kamieniami. Obecnie częściej wykonuje się operacje metodą laparoskopową, czyli z wykonaniem kilku małych nacięć, przez które chirurg wkłada do jamy brzusznej przyrządy, którymi usuwa pęcherzyk. Rzadziej usuwa się pęcherzyk metodą klasyczną, czyli z otwarciem (rozcięciem) jamy brzusznej.
Pomimo znacznego postępu, jaki się dokonał w diagnostyce i technice operacyjnej, operacja wciąż polega na tym samym: należy wyciąć w całości pęcherzyk żółciowy. Wielkość kamienia nie ma tu znaczenia: takie same postępowanie wskazane jest zarówno przy małych, jak i przy dużych kamieniach. Dotyczy to oczywiście sytuacji, gdy mamy do czynienia z kamicą objawową, to znaczy kamienie w pęcherzyku powodują u chorego dolegliwości lub powikłania.
Jeżeli u pacjenta, który nie ma objawów kamicy, kamienie wykryto przypadkowo, np. podczas badania USG wykonywanego z innego powodu, to jeśli nie ma wskazań, czyli nie występują czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia raka pęcherzyka, nie wykonuje się operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego. Wskazania do cholecystektomii u osób bezobjawowych obejmują stany zwiększonego ryzyka wystąpienia raka pęcherzyka żółciowego, czyli:
- pęcherzyk porcelanowy (zwłaszcza gdy zwapnienie ścian jest nieregularne)
- polipy pęcherzyka żółciowego wielkości ponad 1 cm lub wielkości 6–10 mm, jeśli się powiększają i w pęcherzyku są obecne kamienie żółciowe albo niezależnie od wielkości u chorych na pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
- duże kamienie żółciowe, czyli większe niż 3 cm.
Nie usuwa się pojedynczych kamieni z pozostawieniem na miejscu pęcherzyka żółciowego. Wynika to z faktu, że operacja taka byłaby równie skomplikowana, jak wycięcie całego pęcherzyka, stwarzałaby ryzyko powstania powikłań, m.in. przetoki żółciowej, a pozostawiony pęcherzyk w krótkim czasie i tak wytworzyłby nowe kamienie.
Jeżeli chodzi o alternatywne sposoby leczenia, to stosuje się je w zupełnie wyjątkowych sytuacjach, kiedy np. stan chorego nie pozwala na przeprowadzenie właściwej operacji, a w pęcherzyku oprócz kamieni znajduje się zbiorowisko ropy. W tej sytuacji można zastosować przezskórny drenaż pęcherzyka.
Oczywiście operacja wycięcia pęcherzyka żółciowego, jak każdy zabieg chirurgiczny, jest obarczona ryzykiem wystąpienia szeregu powikłań, o których dokładnie poinformuje chirurg.
Podsumowując, nie ma wątpliwości, że najlepszym sposobem leczenia kamicy objawowej pęcherzyka żółciowego jest wycięcie pęcherzyka w całości podczas operacji laparoskopowej lub, rzadziej wykonywanej, operacji klasycznej.