medycyna praktyczna dla pacjentów
Świąd to nieprzyjemne uczucie wyzwalające potrzebę drapania się. Jest to dość częsta dolegliwość, która przeważnie okazuje się niegroźna. Jeśli świąd dotyczy tylko określonego fragmentu ciała, to zazwyczaj jest spowodowany chorobą skóry. Świąd całego ciała może być spowodowany chorobą ogólnoustrojową.
Dźwięk, który powstaje podczas przepływu powietrza przez zwężone drogi oddechowe to świszczący oddech. Stridor pojawia się w przypadku zwężenia górnych dróg oddechowych na poziomie gardła, krtani lub górnej części tchawicy. Wheezing pojawia się natomiast przy zwężeniu dolnych odcinków dróg oddechowych, takich jak dolna część tchawicy, oskrzela i oskrzeliki. Świszczący oddech jest objawem najczęściej występującym u najmłodszych dzieci i towarzyszy zakażeniom dróg oddechowych.
Tętno to pulsowanie ścian tętnicy wywołane falą przepływającej przez nie krwi. Tętno można wyczuć, przykładając palce w miejscach, gdzie tętnice przebiegają płytko pod skórą (np. na nadgarstku, szyi). Nieprawidłowe tętno jest związane z zaburzeniami pracy serca lub nieprawidłowościami dotyczącymi tętnic. U zdrowych osób tętno jest zgodne z biciem serca, symetryczne i miarowe.
Torbiel (cysta) to nieprawidłowa przestrzeń wypełniona płynem lub galaretowatą treścią. Torbiele są zasadniczo nowotworami łagodnymi, choć niektóre nowotwory złośliwe mogą mieć postać torbieli. Torbiele są częste i nie zawsze wymagają leczenia.
fot: Cloud PACS
Uczulenie na słońce to stan, kiedy po ekspozycji na promieniowanie słoneczne dochodzi do wystąpienia osutki, czyli wysypki. Najczęściej pod pojęciem alergii na słońce rozumie się polimorficzną osutkę świetlną. Jej objawy to wysypka – zwykle mająca postać czerwonych grudek, która pojawia się na dekolcie, szyi, ramionach, czasem także łydkach. Zwykle ustępuje sama, bez leczenia.
Zachwianie równowagi flory bakteryjnej pochwy może doprowadzić do powstania upławów, czyli nieprawidłowej wydzieliny pochwowej. Taki stan spowodowany jest zwykle infekcją układu rodnego, najczęściej wywołaną przez drożdżaki (grzyby), bakterie lub pierwotniaki. Pojawienie się dolegliwości może wiązać się z obecnością ciała obcego w pochwie lub z alergią na substancje chemiczne.
Urazy płuc to uszkodzenia płuc w wyniku obrażeń klatki piersiowej. W wyniku urazu, niezależnie od mechanizmu działania może dojść do stłuczenia miąższu płuca, rozerwania miąższu płuca, krwiaka śródmiąższowego płuca oraz rozerwania tchawicy i dużych oskrzeli.
Lista możliwych chorób będących przyczyną utykania jest bardzo długa i oczywiście każda z nich może wystąpić u dziecka. Jednak w poszczególnych grupach wiekowych najczęstsze przyczyny utykania są różne, najczęstsze przyczyny utykania u dzieci małych są inne niż w starszej grupie wiekowej.
Wielomocz to utrzymujące się wydalanie dużych objętości moczu.
Wilczy apetyt to uczucie nadmiernego łaknienia. Może być odczuwane stale lub ma postać napadów. Wilczy apetyt jest określeniem potocznym i może występować zarówno u osób zdrowych, jak i chorych. Wilczy apetyt, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu nadmierne pragnienie i oddawanie dużych ilości moczu, może być objawem cukrzycy – niedostatecznie leczonej lub nierozpoznanej.
Wodobrzusze to nadmierne gromadzenie wolnego płynu w obrębie jamy brzusznej ponad fizjologiczną ilość (norma to maksymalnie 150 ml). Może być objawem różnych chorób, wśród których najczęstsze przyczyny to marskość wątroby oraz choroby nowotworowe. Sposób leczenia oraz rokowanie zależą od przyczyny wodobrzusza.
Wydzielina z nosa może być wynikiem wielu chorób i stanów. Może być surowicza, śluzowa, ropna (galaretowata) lub krwista. Wodnista wydzielina, która następnie może robić się gęsta, zielonkawa, a nawet ropna, może być jednym z objawów przeziębienia. Zwykle nie wymaga specjalnego leczenia (można stosować do nosa roztwór NaCl lub leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej nosa). Wodnista lub śluzowa wydzielina z nosa może być objawem alergicznego nieżytu nosa. Szczególnej uwagi wymaga wyciek z nosa wydzieliny przypominającej wodę – płynu mózgowo-rdzeniowego, co może wystąpić po urazie głowy i wymaga pilnego leczenia.
Wyciek wydzieliny z ucha jest objawem choroby. Zwykle pojawia się w przebiegu ostrego zapalenia ucha zewnętrznego lub ostrego albo przewlekłego zapalenia ucha środkowego. W zależności od przyczyny obecności wydzieliny, z ucha może wyciekać ropa, płyn surowiczy lub śluzowy. W warunkach prawidłowych w przewodzie słuchowym znajduje się jedynie woskowina. W przypadku pojawienia się wycieku z ucha, należy zgłosić się do lekarza.
Naturalną wydzieliną oczu są łzy. W stanach zapalnych gałki ocznej może pojawić się dodatkowo wysięk zapalny. Jest on wynikiem [toczącego się w oku] procesu zapalnego, który powoduje zwiększenie przepuszczalności naczyń włosowatych. Wysięk zawiera składniki osocza krwi i komórki zapalne, a w przypadku ropy – także bakterie.
Wymioty żółcią to wymioty zawierające w sobie żółć, czyli żółtozieloną ciecz, która jest produkowana przez wątrobę i uwalniana do dwunastnicy. Zwykle nie są groźne i występują krótkotrwale u osób bardzo intensywnie wymiotujących.
Nieprawidłowe ustawienie głowy wywołane przyczynami ocznymi najczęściej ma na celu poprawę ostrości wzroku lub utrzymanie obuocznego widzenia choćby w części pola obuocznego spojrzenia.
Wzdęcia to subiektywne odczucie, że w jamie brzusznej znajduje się nadmierna ilość gazów, której może towarzyszyć wrażenie powiększonego brzucha (zwiększenia obwodu brzucha) oraz dyskomfortu w jamie brzusznej. Zwykle odczucie wzdętego brzucha nie jest związane z rzeczywistą nadmierną produkcją gazów jelitowych. Wzdęcia mogą mieć wiele przyczyn, z których zdecydowana większość jest łagodna, zwłaszcza jeśli nie towarzyszą im inne objawy.
Zaburzenia czucia mogą mieć postać osłabienia lub zniesienia jednego lub kilku rodzajów czucia lub odwrotnie – mogą obejmować odczuwanie nieprawidłowych wrażeń czuciowych w postaci parestezji, takich jak mrowienie lub drętwienie, lub nadwrażliwości na bodźce czuciowe – bólu i przeczulicy. Zaburzenia czucia mogą być wynikiem uszkodzenia każdego elementu drogi czuciowej. Parestezje mogą być spowodowane chorobą lub występować w niektórych sytuacjach u osób zdrowych (np. w ciąży, po znacznym wysiłku fizycznym, w stresie, podczas hiperwentylacji).
Zaburzenia czynności ruchowych stanowią grupę objawów, których wspólną cechą są nieprawidłowości w zakresie ruchów ciała, napięcia mięśni, zdolności do koordynowania złożonych czynności, co skutkować może także zaburzeniami chodu. Do tej grupy zalicza się objawy, takie jak zaburzenia napięcia mięśniowego, spowolnienie ruchowe oraz występowanie ruchów mimowolnych.
Do najczęstszych przyczyn zaburzeń czynności zwieraczy należy uszkodzenie rdzenia kręgowego. Stany chorobowe które mogą prowadzić do uszkodzenia rdzenia to między innymi urazy, guzy nowotworowe, zapalenia a także dyskopatia. Zaburzenia czynności zwieraczy spotykane są nierzadko w takich jednostkach chorobowych jak stwardnienie rozsiane oraz zespół Guillaina-Barrego.
Niedrożność nosa, czyli zatkany nos, to stan zmniejszonego przepływu powietrza przez jamy nosa, zwykle w wyniku obrzęku błony śluzowej. Najczęstszą przyczyną niedrożności nosa są zakażenie układu oddechowego, np. przeziębienie i wówczas towarzyszą mu inne objawy – ból głowy, osłabienie, gorączka.
Cyklowi miesiączkowemu mogą towarzyszyć różne problemy i zaburzenia emocjonalne, a objawy te niekorzystnie wpływają na samopoczucie i jakość życia kobiet, na ich relacje interpersonalne i aktywność towarzyską oraz funkcjonowanie w domu, na zajęciach edukacyjnych i w sytuacjach zawodowych.
Zaburzenia miesiączkowania można podzielić ze względu na przyczynę ich pojawienia się oraz ich charakter. Najczęściej spotykane zmiany równowagi występowania miesiączki dotyczą regularności cykli, obfitości krwawień oraz występowania nasilonych dolegliwości bólowych.
U zdrowej osoby liczba oddechów w spoczynku wynosi 12–15 na minutę. Zaburzenia oddychania to nieprawidłowa częstość oddechów (zwolniony lub przyspieszony oddech), nieprawidłowa ilość nabieranego powietrza, nieregularne oddychanie, nieprawidłowa praca klatki piersiowej podczas oddychania, zmiany toru oddechowego. Przyspieszony oddech może być skutkiem wielu różnych chorób, ale także występować u osób zdrowych w związku z wysiłkiem fizycznym, emocjami, ostrym bólem lub gorączką.
Zaburzenia pamięci występujące sporadycznie (np. trudności z przypomnieniem sobie, gdzie zostawiło się klucze) mogą wystąpić u każdej zdrowej osoby. Na zdolność koncentracji i zapamiętywania wpływa nie tylko stan zdrowia, ale także czynniki przemijające – czy dana osoba jest wypoczęta, czy w danym momencie przeżywa stres psychiczny, czy dociera do niej dużo bodźców. Pamięć robocza służy do przechowywania danych potrzebnych na bieżąco do wykonania danej czynności. Jej zaburzenia powodują zapominanie, np. numeru telefonu, gdzie został samochód na parkingu. Najcięższy stopień zaburzeń poznawczych to otępienie (demencja).
Zaburzenia ruchów oczu mogą być spowodowane uszkodzeniem ośrodków i szlaków zarządzających obuocznymi ruchami oczu na skutek chorób neurologicznych.
Zaburzenia smaku to brak lub nieprawidłowe odczuwanie smaku. Zwykle zaburzenia smaku towarzyszą innym objawom, np. zaburzeniom węchu. Przyczynami zaburzeń smaku mogą być różne choroby – dróg oddechowych, uszkodzenie nerwu twarzowego, a także przyjmowane leki lub palenie tytoniu. Zaburzenia smaku są dość częstym objawem występującym przy COVID-19 - zwykle ustępują wtedy bez leczenia.
Krótkotrwała utrata przytomności, która ma gwałtowny początek i samoistnie ustępuje po kilku–kilkunastu sekundach to omdlenie. Zasłabnięcie to inaczej stan przedomdleniowy – człowiek ma uczucie, że zaraz straci przytomność, ale nie musi dojść do omdlenia. Jeśli utrata przytomności trwa dłużej niż 20 sekund, może stanowić początek śpiączki, która jest ciężkim zaburzeniem świadomości. Omdlenie może być stanem łagodnym i występować u osób predestynowanych w szczególnych okolicznościach, np. po długotrwałym staniu w dusznym pomieszczeniu. Śpiączka jest zawsze stanem poważnym i stanowi zagrożenie życia, niezależnie od wywołującej ją przyczyny.
Utrata lub zaburzenia węchu są najczęściej związane z chorobami laryngologicznymi. Przyczyną zaburzeń lub utraty węchu mogą być też często występujące infekcje dróg oddechowych (np. COVID-19). Narażenie na toksyczne susbstancje, dymy, pyły, a także palenie tytoniu osłabia węch. Wraz z wiekiem także dochodzi do osłabienia węchu. Leczenie zależy od przyczyny zaburzeń węchu.
Zaburzenia węchu są zaburzeniami percepcji zapachów. Należą do nich np.: anosmia – całkowita utrata węchu, hyposmia – osłabienie węchu, parosmia – odczuwanie zapachu jako innego niż rzeczywisty (w tym phantosmia – halucynacje węchowe, kakosmia – opaczne odczuwanie zapachu jako cuchnącego), hyperosmia – zwiększenie wrażliwości na zapachy.
Zaburzenia widzenia najczęściej przybierają formę osłabienia ostrości wzroku, jednak mogą się także przejawiać zawężeniem pola widzenia, ubytkami w polu widzenia lub pojawieniem się różnego rodzaju dodatkowych wrażeń wzrokowych, takich jak mroczki lub błyski.
Dziennie wydzielamy około 1000–1500 ml śliny. Bez stymulacji największą ilość śliny wytwarza ślinianka podżuchwowa, śluzowo-surowicza.
Źrenica jest naturalnym otworem w tęczówce oka, który kontroluje dopuszczanie do jego wnętrza optymalnej ilości światła, czyli działa jak przesłona aparatu fotograficznego.
„Czerwone oko” jest jednym z najczęściej spotykanych objawów okulistycznych. Zwykle oznacza obecność stanu zapalnego. Zapalenie to może prowadzić do zaczerwienienia, łzawienia, pojawienia się patologicznej wydzieliny, świądu i/lub bólu oka.
Zaparcie to zbyt mała częstotliwość wypróżnień i towarzyszące temu objawy. Zaparcia są częste, a jeśli występują przewlekle, to najczęściej ich przyczyną są zaburzenia czynnościowe (czyli nie są związane z chorobą organiczną). Leczenie polega na wprowadzeniu nawyków sprzyjających prawidłowym wypróżnieniom: aktywności fizycznej oraz przyjmowaniu odpowiedniej ilości płynów i błonnika.
Zatorowość płucna jest wynikiem zwężenia lub zamknięcia tętnicy płucnej lub jej rozgałęzień przez materiał zatorowy.
Rtęć jest toksycznym pierwiastkiem, który może powodować zatrucie ostre i przewlekłe. Rtęć metaliczna (np. z termometrów) nie wywołuje zatrucia ostrego ani skutków odległych po spożyciu, ale jej opary są toksyczne. Ryzyko ostrego zatrucia parami rtęci jest obecnie rzadko spotykane (głównie w środowisku zawodowym).
Zawroty głowy i zaburzenia równowagi należą do częstych dolegliwości. Zgłasza je około 5–8% pacjentów zgłaszających się do lekarzy rodzinnych. W gabinetach laryngologicznych liczba chorych z zawrotami głowy sięga 10–15%.
Zawroty głowy to złudzenie kołowego ruchu otoczenia lub własnego ciała, często współistniejące z nudnościami lub wymiotami. Czasem pacjenci interpretują zaburzenia równowagi, uczucie chwiejnego chodu lub wrażenia zapadania się jako zawroty głowy. Najczęstszą przyczyną zawrotów głowy są przyczyny obwodowe, czyli zlokalizowane poza ośrodkowym układem nerwowym (mózgiem i rdzeniem). Do tego typu zawrotów głowy należą łagodne położeniowe zawroty głowy, które są spowodowane przemieszczaniem się kamyczków błędnikowych w uchu. Ich leczenie polega na wykonaniu odpowiednich manewrów. Czasem zawroty głowy są objawem poważnych chorób, zwłaszcza, jeśli towarzyszą im inne objawy – niedowłady, osłabienie czucia lub ból głowy
Zawrót głowy jest to subiektywne odczucie wirowania otoczenia lub własnego ciała, któremu towarzyszą często oczopląs, zaburzenia równowagi oraz objawy wegetatywne (nudności, wymioty, bladość skóry).
Zespół hiperglikemiczno-hiperosmolalny to zaburzenie metaboliczne przebiegające ze znacznym odwodnieniem organizmu, powstające zwykle u starszych chorych na cukrzycę typu 2 w wyniku dużych glikemii, zwykle >600 mg/dl (33,3 mmol/l).
Zespół rakowiaka to zespół objawów występujących u chorych na rzadki rodzaj nowotworu, zwanego rakowiakiem. Rakowiak jest nowotworem neuroendokrynnym, co oznacza, że wydziela do krwi substancje biologicznie czynne (np. serotoninę, histaminę) powodujące różnorodne objawy.
Zgaga jest to uczucie palenia i pieczenia w klatce piersiowej i przełyku, za mostkiem, niekiedy dochodzące aż do gardła. Zgaga jest głównym, typowym objawem choroby refluksowej przełyku. Czasem zgaga może występować sporadycznie po spożyciu określonych pokarmów (np. po alkoholu, kawie, czekoladzie). Leczenie zgagi obejmuje modyfikację stylu życia oraz przyjmowanie leków.
Zimne stopy to powszechny objaw, który sporadycznie może występować u osób zdrowych lub też być związany z chorobami. Najczęstszymi przyczynami uczucia zimnych stóp są zaburzenia krążenia krwi w stopach spowodowane miażdżycą i polineuropatia, czyli uszkodzenie nerwów, które może być związane np. z cukrzycą lub nadużywaniem alkoholu.
Zmiany dermatologiczne u ciężarnych stanowią niejednorodną grupę objawów skórnych, które ze względu na specyfikę stanu jakim jest ciąża, stanowią częstą przyczynę zmartwień pacjentek i trosk lekarzy.
Rogówka mała to rogówka o średnicy (mierzonej w poziomie) równej lub mniejszej niż 10 mm (u noworodka <9 mm) w oku o prawidłowej wielkości.
Rogówka olbrzymia dotyczy częściej mężczyzn. Wada ta może mieć związek z zaburzeniami syntezy głównego białka rogówki – kolagenu, gdyż towarzyszy zazwyczaj chorobom o takim podłożu. Rogówka kulista charakteryzuje się uogólnionym ścieńczeniem rogówki na całym jej obszarze, przez co przybiera ona kształt kulisty.
Żółtaczka to objaw, który może towarzyszyć wielu różnych chorobom, także poważnym i wymagającym pilnego leczenia. Żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu spowodowane jest odkładaniem się w tkankach nadmiaru bilirubiny. W każdym przypadku wystąpienia żółtaczki należy zgłosić się do lekarza.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł
Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
Psychiatra – czym się zajmuje, kiedy szukać pomocy
