Śluzak serca to łagodny nowotwór, który zwykle lokalizuje się w lewym przedsionku. Śluzaki mogą nie powodować objawów lub powodować niecharakterystyczne objawy i bywają przypadkowo wykrywane podczas echa serca. Choć śluzaki są łagodne, to mogą powodować groźne dla zdrowia i życia powikłania, głównie zatorowe, związane z tym, że fragment śluzaka może się urwać i popłynąć naczyniami krwionośnymi np. do mózgu, powodując udar niedokrwienny. Każdy śluzak wymaga pilnego leczenia kardiochirurgicznego.
Co to jest śluzak serca?
Śluzaki są najczęściej występującymi nowotworami pierwotnymi serca u osób dorosłych, czyli takimi, które pojawiają się w sercu (nie są przerzutami innych nowotworów do serca). Śluzaki serca to nowotwory łagodne. Mają zwykle postać kulistego guza, który rośnie wewnątrz serca. Około 75% śluzaków lokalizuje się w lewym przedsionku serca, 10–20% w prawym przedsionku, a około 5% rośnie w komorach serca lub na zastawkach.
Choć śluzak serca jest guzem łagodnym, to ze względu na to, że rośnie w sercu, może powodować poważne objawy, powikłania i zagrażać życiu.
Jak często występują śluzaki serca?
Częstość występowania śluzaka serca wynosi 7 zachorowań na 100 tysięcy pacjentów. Częściej dotyczy kobiet, zdarzają się zachorowania rodzinne.
Śluzaki serca mogą występować w tzw. zespole Carneya, wówczas towarzyszy im plamista pigmentacja skóry (ciemniejsze plamy na skórze) i zaburzenia hormonalne. Zespół Carneya występuje u około 3–10% pacjentów ze śluzakami. U osób z zespołem Carneya występuje tendencja do rozwoju łagodnych guzów w różnych miejscach, m.in. w nadnerczach, tarczycy, jądrach i jajnikach, a także do tego, że śluzaki serca nawracają po ich usunięciu.
Śluzak serca – objawy
Większość objawów wywoływanych przez śluzaka jest niecharakterystyczna i guz jest zwykle wykrywany przypadkowo.
Rosnący w sercu śluzak może powodować różne objawy.
Objawy śluzaka lewego przedsionka
U pacjentów ze śluzakami w lewym przedsionku zwykle występują objawy związane z niedrożnością lub niedomykalnością zastawki mitralnej, lewokomorową niewydolnością serca i nadciśnieniem płucnym. Najczęstszym objawem jest duszność wysiłkowa, czyli podczas wysiłku fizycznego, a następnie duszność nasilająca się w pozycji leżącej, a zmniejszająca się przy przyjęciu pozycji siedzącej lub stojącej. Potem mogą się pojawić duszność nocna i obrzęk płuc.
Objawy śluzaka prawego przedsionka
Jeśli śluzak występuje w prawym przedsionku, to następuje zwężenie zastawki trójdzielnej i niewydolność prawokomorowa serca. Typowe objawy obejmują duszność wysiłkową, obrzęk stóp, powiększenie wątroby i wodobrzusze.
Zaburzenia rytmu serca w przebiegu śluzaka
Zarówno śluzaki występujące w lewym przedsionku, jak i prawym powodują zaburzenia rytmu serca.
Może Cię zainteresować:
Powikłania zatorowe wywołane przez śluzaka
Bardzo niebezpiecznym zagrożeniem związanym ze śluzakami są powikłania zatorowe. Śluzaki są kruche i ich fragmenty mogą się odrywać i powodować zatory (czyli zatkanie) naczyń krwionośnych. Zatorowość występuje nawet u od 30% do 40% pacjentów ze śluzakami. To, gdzie wystąpi zatorowość, zależy od lokalizacji guza. Śluzaki lewego przedsionka często powodują zator naczyń doprowadzających krew do mózgu, powodując udar niedokrwienny i czasami utratę wzroku. Zator może również dotyczyć tętnic wieńcowych (w sercu), nerkowych i kończyn. Uszkodzenia neurologiczne są prawdopodobnie najpoważniejszymi powikłaniami zatorowości związanej ze śluzakami lewego przedsionka.
Śluzaki występujące w prawym przedsionku rzadziej powodują zatory, ale jeśli tak się stanie, to mogą powodować zatorowość płucną.
Objawy ogólne
Ponadto śluzaki mogą powodować inne objawy, takie jak:
- gorączka
- złe samopoczucie
- brak łaknienia
- bóle stawów
- utrata masy ciała.
Śluzak serca – diagnostyka
Śluzaki mogą początkowo nie powodować objawów lub powodować nieznaczne, niecharakterystyczne objawy i bywają wykrywane przypadkowo podczas echa serca. Każde rozpoznanie śluzaka jest traktowane jako nagły stan kardiochirurgiczny, co oznacza, że wymaga pilnego leczenia.
Kiedy pacjent zgłasza się do lekarza z niecharakterystycznymi objawami śluzaka, to lekarz najpierw zbierze wywiad, a następnie przeprowadzi badanie przedmiotowe. Podczas osłuchiwania serca może usłyszeć dźwięki nieprawidłowej pracy zastawki, którą blokuje śluzak. Następnie skieruje pacjenta na badania dodatkowe, z których podstawowym jest echo serca, w którym zwykle można uwidocznić śluzaka. Czasem konieczne są dodatkowe badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa serca. Ponadto, lekarz może zlecić badania laboratoryjne krwi, ponieważ w przebiegu śluzaka może występować niedokrwistość, zmniejszona liczba płytek krwi i zwiększona liczba leukocytów.
U pacjentów, u których lekarz podejrzewa zespół Carneya, może zalecić badania genetyczne.
Czasem pierwszym objawem śluzaka jest np. udar niedokrwienny, czyli powikłanie śluzaka i rozpoznanie ustala się w szpitalu podczas leczenia udaru.
Śluzak serca – leczenie
Śluzak serca wymaga chirurgicznego usunięcia w trybie pilnym. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka powikłań zatorowych.
czy śluzaka serca można całkowicie wyleczyć?
Śluzak jest nowotworem łagodnym i usunięcie go operacyjne oznacza wyleczenie. U niektórych pacjentów, np. z zespołem Carneya może dojść do nawrotu guza. Dlatego też po operacji pacjent powinien się zgłaszać na badania kontrolne.
Czy śluzak serca jest złośliwy?
Nie. Śluzak serca to nowotwór łagodny. Nie powoduje przerzutów ani uogólnionej choroby. Jednak ze względu na swoją lokalizację i charakter (może być kruchy), może powodować groźne dla zdrowia i życia powikłania, głównie zatorowe, dlatego wymaga pilnego leczenia.
