Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy po przebyciu zakażenia paciorkowcowego należy wykonać badania kontrolne moczu i ASO?

Pytanie nadesłane do redakcji

Czy u dziecka po przebytej anginie paciorkowcowej lub płonicy leczonej penicyliną należy po zakończonym leczeniu rutynowo wykonać kontrolne badanie moczu ogólnego i ASO? Jeśli tak, to po jakim czasie od zakończenia choroby? Czy badania takie są uzasadnione, gdy w leczeniu zastosowano leki II rzutu np. amoksycylinę lub makrolidy w przypadku alergii na β-laktamy?

Odpowiedział

dr n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii i Chorób Zakaźnych
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Przebycie zakażenia paciorkowcowego może prowadzić do rozwoju późnych powikłań nieropnych, takich jak ostre popaciorkowcowe kłębkowe zapalenie nerek, odczynowe zapalenie stawów, gorączka reumatyczna, pląsawica Sydenhama i zespół PANDAS. Właściwe, leczenie antybiotykiem przyśpiesza wyzdrowienie z ostrego zakażenia. Niestety nie ma dowodów, że właściwe leczenie zakażeń paciorkowcowych zapobiega wszystkim powikłaniom nieropnym, np. kłębkowemu zapaleniu nerek, które rozwija się zwykle 10–14 dni po zakażeniu paciorkowcowym. Podstawą rozpoznania kłębkowego zapalenia nerek jest badanie moczu. ASO niewiele wnosi. Podobnie żaden pojedynczy objaw czy test laboratoryjny nie umożliwia rozpoznania gorączki reumatycznej, którą rozpoznaje się na podstawie kryteriów Jonesa.

Lekami pierwszego rzutu w ostrych zakażeniach paciorkowcowych są penicyliny (doustna penicylina V, ewentualnie amoksycylina lub domięśniowa penicylina G). Cefalosporyny (cefadroksyl) stosuje się w leczeniu skorygowanym – u chorych ze stwierdzoną w wywiadzie nadwrażliwością na penicyliny (z wyjątkiem reakcji typu natychmiastowego) [AII] oraz u nosicieli Streptococcus pyogenes [BI]. Makrolidy (azytromycyna i klarytromycyna), których skuteczność jest mniejsza, są zarezerwowane dla chorych ze stwierdzoną w wywiadzie nadwrażliwością natychmiastową na penicyliny [AII].

Parę informacji na temat odczynu ASO (anti-streptolysine O). Test wykrywa swoiste przeciwciała przeciwko enzymowi produkowanemu przez paciorkowce, streptolizynie O, które pojawiają się w organizmie po kontakcie z tym drobnoustrojem. Ich obecność, czyli podwyższone miano ASO dowodzi przebycia zakażenia paciorkowcowego. Samo podwyższone miano ASO, bez objawów klinicznych nie świadczy o chorobie. Paciorkowce są częstymi bakteriami w środowisku i wiele osób jest narażonych na kontakt z nimi (znaczny odsetek jest nosicielami), co może powodować podwyższenie miana ASO, natomiast nie dowodzi choroby.

Tabela. Kryteria Jonesa rozpoznania gorączki reumatycznej (opr. własne)
Kryteria dużeKryteria małe
wędrujące zapalenie dużych stawówgorączka
pląsawica Sydenhamabóle stawów
rumień brzeżnyprzyspieszone OB lub/i CRP
zapalenie mięśnia sercowegowydłużony odstęp PQ (PR) w EKG
guzki podskórnegorączka reumatyczna w wywiadzie (przebyta)

Rozpoznanie gorączki reumatycznej można ustalić przy występowaniu dwóch objawów większych lub jednego większego i dwóch mniejszych oraz dowodach na przebyte zakażenie paciorkowcowe: dodatnim wyniku posiewu albo szybkiego testu paciorkowcowego lub podwyższonym czy rosnącym mianie ASO lub anty-DNAzy B. Objawu nie można liczyć podwójnie, tj. nie można zaliczyć objawu małego, jeżeli został już uwzględniony jako objaw duży.

Podsumowując, właściwe leczenie antybiotykami ostrego zakażenia paciorkowcowego skraca jego objawy i łagodzi przebieg, ale nawet najlepszy antybiotyk nie zapobiega rozwojowi wszystkich późnych powikłań. Powikłania zakażenia paciorkowcowego wykrywa się na podstawie badania klinicznego. Pomocnicze znaczenie mają badania dodatkowe, takie jak morfologia krwi, badanie ogólne moczu, CRP, ASO i EKG. Powikłania późne występują zwykle po 2–4 tygodniach po przebyciu ostrego zakażenia.


Data utworzenia: 28.11.2013
Czy po przebyciu zakażenia paciorkowcowego należy wykonać badania kontrolne moczu i ASO?Oceń:
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?