Badanie kału na pasożyty jest podstawowym badaniem stosowanym w diagnostyce zarażeń pasożytniczych przewodu pokarmowego. Badanie to jest bezpieczne i nie ma przeciwwskazań. W większości przypadków konieczne jest pobranie trzech próbek w odstępach 2–4-dniowych, ponieważ jaja, cysty lub larwy pasożytów mogą się pojawiać okresowo.
Na czym polega badanie i co wykrywa?
Badanie kału w celu wykrycia pasożytów i ich jaj polega na badaniu próbki kału pod mikroskopem. Jest to element rozpoznawania chorób układu pokarmowego.
Badanie kału na pasożyty pozwala wykryć:
- jaja pasożytów (np. owsików, glist)
- cysty pasożytów (np. lamblie, ameby)
- rzadziej dorosłe formy pasożytów.
Jest to podstawowe badanie diagnostyczne w przypadku podejrzenia zarażeń pasożytniczych przewodu pokarmowego.
Jakie pasożyty wykrywa badanie kału?
Badanie kału na pasożyty wykrywa:
- robaczyce, takie jak glista ludzka, tęgoryjec, włosogłówka, tasiemce – tasiemiec nieuzbrojony, tasiemiec uzbrojony karłowaty, bruzdogłowiec szeroki, przywry z rodzaju Schistosoma
- pierwotniaki: Giardia duodenalis, Entamoeba histolytica, Cryptosporidium hominis i parvum, Blastocystis hominis.
Jak się przygotować do badania kału?
Próbkę kału do badania w celu wykrycia pasożytów i ich jaj należy pobrać przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku przeciw pasożytom (np. robakom) lub drobnoustrojom.
Wiele leków (zwłaszcza związki baru, bizmutu, magnezu, olej rycynowy i antybiotyki) może utrudnić identyfikację pasożyta, dlatego należy poinformować lekarza wystawiającego skierowanie o tym, jakie leki są przyjmowane, aby mógł to zaznaczyć na skierowaniu.
Jak pobrać kał do badania na pasożyty?
Kał do badania należy oddać do nocnika lub basenu, dokładnie umytego z użyciem detergentu i wysuszonego. Nie wolno oddawać kału do badania do muszli klozetowej. W przypadku niemowląt i małych dzieci można użyć kału z pieluszki uprzednio wyprasowanej gorącym żelazkiem.
Świeży kał w celu badania na obecność pasożytów należy pobrać (z różnych miejsc) czystego i suchego pojemnika plastikowego ze szczelnie dopasowaną pokrywką. Zwykle należy uzyskać 3 próbki – grudki wielkości orzecha włoskiego – 2–5 g lub 2–5 ml płynnego stolca w odstępach 2–4-dniowych, ponieważ jaja, cysty lub larwy pasożytów mogą się pojawiać okresowo, chyba, że lekarz zaleci inaczej. Niekiedy próbki pobiera się po zastosowaniu środka przeczyszczającego i wówczas kał należy zebrać do kilku ponumerowanych pojemników.
Jeżeli lekarz podejrzewa pełzakowicę lub giardiozę, należy zbadać od 3 do 6 próbek kału pobranych przez kolejne dni i zabezpieczonych w odpowiednim utrwalaczu wskazanym przez laboratorium.
Kał na pasożyty – przechowywanie
Pobrany kał najlepiej niezwłocznie w dniu pobrania, maksymalnie do dwóch godzin dostarczyć do badania, ponieważ niewłaściwie zabezpieczony materiał może nieodwracalnie zmienić morfologię pasożytów, co utrudnia ich identyfikację. Jeśli nie można dostarczyć kału niezwłocznie, to należy przechowywać próbkę w lodówce.
W niektórych przypadkach próbki należy przełożyć do naczynia z płynem konserwującym lub na odpowiednie podłoże transportowe i przechowywać w temperaturze 4°C (w lodówce). Próbek kału do badań w kierunku pasożytów nie wolno zamrażać ani odmrażać.
Jakie są wskazania do badania kału?
Wskazaniem do badania jest podejrzenie o chorobę pasożytniczą układu pokarmowego.
Jakie są przeciwwskazania do badania kału?
Nie ma przeciwwskazań.
Jakie są możliwe powikłania badania kału?
Nie ma powikłań.
Jakie sytuacje wymagają kontaktu z laboratorium przed badaniem kału?
Należy poinformować laboratorium o przyjmowanych lekach lub stosowaniu diety.
