×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy klimatyzacja jest zdrowa?

Pytanie nadesłane do redakcji:

Ilekroć wejdę do samochodu z klimatyzacją, zaczynam kaszleć i drapie mnie gardło. Po skończonej jeździe wszystko wraca do normy. Czy klimatyzacja jest zdrowa?

Odpowiedziała:

lek. med. Iwona Witkiewicz
specjalista chorób płuc
Ordynator Oddziału Chorób Płuc i Gruźlicy Specjalistycznego Szpitala im. Prof. A. Sokołowskiego w Szczecinie
Konsultant wojewódzki w dziedzinie chorób płuc i gruźlicy województwa zachodniopomorskiego

Kaszel jest odruchem obronnym, który ma chronić drogi oddechowe przed szkodliwymi czynnikami zarówno zewnętrznymi, jak i wewnątrzpochodnymi. Kaszel może być także wywołany świadomie. Kaszel jest piątą przyczyną zgłoszeń do lekarza w USA. Zgłasza go 40% populacji, głównie kobiety. Odruch kaszlowy rozpoczyna się pobudzeniem receptorów kaszlu, które znajdują się głównie w nabłonku dróg oddechowych, ścianie oskrzeli i tkance płucnej, ale także w lokalizacjach innych niż płucne, tzn. w opłucnej ściennej, przeponie, przełyku, żołądku, osierdziu, a ponadto w błonie bębenkowej w uchu (stąd częste napady kaszlu w trakcie drażnienia tej błony np. patyczkiem kosmetycznym podczas czyszczenia ucha [tzw. odruch Arnolda]).

Czynniki pobudzające receptory kaszlu są wielorakie i można je podzielić na:

  • mechaniczne (nadmiar wydzieliny w drzewie oskrzelowym, kurz, śluz, ciała obce, które dostają się do dróg oddechowych podczas zachłyśnięcia, co powoduje silny i natychmiastowy kaszel),
  • chemiczne (nikotyna acetylocholina kwasek cytrynowy),
  • fizyczne (zimne powietrze),
  • zapalne (cytokiny wyzwalane czynnikami infekcyjnymi – prostaglandyny, bradykinina, histamina).
  • Pobudzone receptory kaszlowe przesyłają sygnał włóknami nerwowymi (zwanymi aferentnymi) do ośrodka kaszlu w rdzeniu przedłużonym, przesyłając sygnał także do kory mózgowej, co powoduje, że możemy świadomie do pewnego stopnia wpłynąć na charakter i nasilenie kaszlu lub wywołać go bez przyczyny. Z ośrodka kaszlu włóknami eferentnymi płyną sygnału do narządów wykonawczych, którymi są głownie krtań i mięśnie oddechowe i dochodzi do mniej lub bardziej gwałtownych napadów kaszlu.

    Kaszel pojawia się w nieomal wszystkich chorobach układu oddechowego, ale także jest symptomem chorób układu krążenia (wady serca, niewydolność serca), chorób przełyku, w którym również zlokalizowane są receptory kaszlu (refluks żołądkowo-przełykowy, uchyłki przełyku), występuje po niektórych lekach lub ma podłoże nerwicowe. Główne przyczyny kaszlu przewlekłego w społeczeństwach Europy i USA to według częstości występowania: 1) zapalenie błony śluzowej nosa i zatok (zgodnie z różnymi opracowaniami w 8–70% przypadkach), 2) astma oskrzelowa (25–60%) oraz 3) refluks żołądkowo-przełykowy (5–40%). Za kaszel ostry (trwający do 3 tyg.) odpowiedzialne są głównie infekcje dróg oddechowych.

    Klimatyzacja niesie za sobą kilka potencjalnych zagrożeń zdrowotnych. Najpoważniejszym z nich są infekcje układu oddechowego wywołane przez znajdujące się w klimatyzacji bakterie lub grzyby. Przyczyną namnażania się bakterii jest nieprawidłowa konserwacja, zbyt rzadkie (lub wcale!) wymiany filtrów oczyszczających lub zbyt mała ich ilość.

    Kolejnym zagrożeniem są zbyt gwałtowne wahania temperatur zwłaszcza przy korzystaniu z klimatyzacji w bardzo upalne dni, a w konsekwencji gwałtowny spadek odporności i podatność na infekcje wirusowe, czyli typowy mechanizm tzw. „przeziębienia”.

    Biorąc jednak pod uwagę, że w obu opisanych wyżej przypadkach mamy do czynienia z infekcją dróg oddechowych, która nie ustąpi bezpośrednio po ustąpieniu czynnika sprawczego, czyli bezpośrednio po zakończonym korzystaniu z klimatyzacji, tylko średnio po ok. 8–10 dniach, odnosząc się do sytuacji opisanej w pytaniu musimy myśleć raczej o bezpośrednim wpływie zimna na nabłonek błony śluzowej oskrzeli, jej reaktywnym przekrwieniu i fizycznym podrażnieniu receptorów kaszlu w gardle i oskrzelach czego konsekwencją jest oczywiście kaszel. Mamy tu zatem do czynienia prawdopodobnie z relatywnie łagodną konsekwencją używania klimatyzacji. W takim jednak przypadku warto uwzględnić fakt, że taki mechanizm wywoływania kaszlu często prowadzi z czasem do odruchowego zwężenia światła oskrzeli i duszności, i że jest to jeden z mechanizmów wywoływania duszności w astmie wysiłkowej.

    Sam kaszel natomiast może występować jako kaszlowy wariant astmy zwany zespołem Corraro (sytuacja, w której astma objawia się jedynie suchym nieskutecznym kaszlem). Jeżeli więc oprócz kaszlu podczas używania klimatyzacji pojawia się duszność po wysiłku, spadek wydolności fizycznej lub przewlekające się okresy suchego męczącego kaszlu warto przeprowadzić pełną diagnostykę w kierunku astmy oskrzelowej.

    Piśmiennictwo:

    Fal A.M.: Alergia, choroby alergiczne, astma. Medycyna Praktyczna, Kraków 2011
    Chazan R.: Pneumonologia praktyczna. α-medica Press, Warszawa 2005
    Kuna P., Pierzchała W., Jankowski M.: Astma i POChP w pytaniach i odpowiedziach. Medycyna Praktyczna, Kraków 2008
    Samoliński B., Janczewski G.: Nieżyty nosa. Wydawnictwo naukowe Scholar, Warszawa 2002

    27.09.2012

    Zachorowania w Polsce - aktualne dane

    Doradca Medyczny
    • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
    • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
    • Dokąd mam się udać?

    Zaprenumeruj newsletter

    Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

    Dziękujemy.

    Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

    Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

    Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

    Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

    Nie, dziękuję.

    Poradnik świadomego pacjenta

    • Jak pojechać do sanatorium?
      Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
    • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
      Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.

    Polecają nas