Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Bielactwo

Bielactwo
Fot. iStock

Co to jest bielactwo?

Bielactwo (vitiligo) jest najczęstszą przyczyną hipopigmentacji i dotyczy około 1% ogólnej populacji. Mechanizm powstawania plam odbarwionych (depigmentacyjnych) na skórze nie jest w pełni wyjaśniony. Znaczenie mają czynniki genetyczne, immunologiczne oraz zaburzenia unerwienia. Pewną rolę przypisuje się również stresowi oksydacyjnemu. W patogenezie choroby ważną rolę przypisuje się czynnikom autoimmunologicznym i obecności licznych autoprzeciwciał.

U pacjentów z bielactwem nabytym stwierdza się wiele różnych rodzajów autoprzeciwciał, ale najtrudniej znaleźć skierowane przeciwko melanocytom. Ponadto wydaje się, że istotne znaczenie ma pojawienie się krążących swoistych limfocytów T cytotoksycznych skierowanych przeciwko rezydującym w skórze melanocytom na obrzeżach aktywnych plam bielaczych.

Jak często występuje bielactwo?

Bielactwo dotyczy około 1% populacji, a częstość zachorowań u obu płci jest zbliżona. Choroba zwykle rozpoczyna się między 10. a 30. rokiem życia. Ponad 50% pacjentów podaje, że bielactwo wystąpiło u nich przed 20. rokiem życia.

Jakie są objawy bielactwa?

Choroba ta charakteryzuje się występowaniem plam depigmentacyjnych (odbarwionych), wywołanych utratą melanocytów skóry. Wykwity mogą być umiejscowione w dowolnym miejscu na skórze. Plamy mają różne rozmiary, od małych do bardzo dużych. Granica plam jest wyraźnie zaznaczona. Najczęściej bielactwo nabyte jest obustronne, z symetrycznym rozmieszczeniem odbarwień, głównie na twarzy (szczególnie wokół ust i oczu), szyi, wyprostnej powierzchni kończyn, grzbietach dłoni, w dołach pachowych, wokół naturalnych otworów ciała i sporadycznie na błonach śluzowych. Plamy bielacze czasami pojawiają się w miejscach urazów (objaw Koebnera), ponadto są bardziej widoczne na skórze eksponowanej na słońce. U chorych z bielactwem może wystąpić siwienie włosów (poliosis). Klinicznie wyróżniamy: bielactwo ograniczone (ogniskowe i segmentowe), uogólnione (akralno-twarzowe i pospolite), całkowite oraz mieszane.

Bielactwu nabytemu mogą towarzyszyć inne choroby skóry, na przykład przedwczesne siwienie włosów, znamiona typu Suttona i łysienie plackowate. Najczęstsze są jednak towarzyszące bielactwu choroby tarczycy (nadczynność, niedoczynność, choroba Hashimoto). Także cukrzyca, choroba Addisona lub niedokrwistość sierpowatokrwinkowa mogą współistnieć z bielactwem. Bielactwo może się również pojawić w przebiegu czerniaka złośliwego i jest wtedy uważane za korzystny czynnik rokowniczy związany ze skuteczną immunologiczną reakcją obronną organizmu na komórki nowotworowe.

Co należy robić w razie wystąpienia zmian o charakterze bielactwa?

W przypadku pojawienia się zmian o charakterze bielactwa należy się zgłosić do lekarza POZ lub dermatologa.

W jaki sposób lekarz rozpoznaje bielactwo?

Lekarz ustala rozpoznanie bielactwa na podstawie typowego dla tej jednostki chorobowej obrazu klinicznego (obecność plam bielaczych).

Jakie są metody leczenia bielactwa?

W leczeniu bielactwa wykorzystuje się wiele metod terapeutycznych, ale żadna z nich nie daje satysfakcjonujących wyników. Niezależnie od zastosowanej metody leczenia repigmentacja rozpoczyna się najczęściej od mieszków włosowych, chociaż możliwa jest też migracja melanocytów z obrzeża odbarwień.

Wśród metod leczenia miejscowego najszersze zastosowanie znalazły glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny oraz pochodne witaminy D3. Glikokortykosteroidy miejscowe stosuje się od wielu lat, zaczynając od silnie działających i stopniowo przechodząc do glikokortykosteroidów o mniejszej mocy. Niestety po zaprzestaniu ich stosowania dochodzi najczęściej do nawrotów. Stosowanie inhibitorów kalcyneuryny (pimekrolimusu lub takrolimusu) przynosi u części chorych z bielactwem nabytym poprawę w postaci repigmentacji, którą obserwuje się po co najmniej 2–6 miesięcy miejscowej aplikacji leku. W porównaniu z glikokortykosteroidami mogą one być bezpiecznie stosowane na twarz (w tym na powieki) nie dając działań niepożądanych (zanik naskórka). Pochodne witaminy D3 znalazły ostatnio zastosowanie w leczeniu bielactwa, ale ich skuteczność nie została jeszcze potwierdzona.

Wśród metod leczenia ogólnego niewątpliwie ważną rolę w leczeniu bielactwia odgrywa fototerapia. Skuteczność fotochemioterapii (psoraleny w skojarzeniu z UVA) określa się jako znaczną. U chorych, u których występują przeciwwskazania do terapii PUVA, wykorzystuje się naświetlanie UVB 311 nm (jest to metoda niewymagająca przyjmowania psoralenów). Według niektórych autorów metoda UVB311 powinna być leczeniem z wyboru, szczególnie przy bardzo rozległych ogniskach bielactwa.

W ostatnich latach duże nadzieje wiąże się z chirurgicznymi metodami leczenia bielactwa nabytego. Polegają one na implantacji melanocytów pobranych okolic zdrowej skóry w obszary skóry odbarwionej. Dostępnych jest kilka metod chirurgicznych (przeszczep naskórkowy, miniprzeszczep autologiczny, transplantacja hodowanych melanocytów).

Najczęściej stosowany przeszczep naskórka polega na wytworzeniu za pomocą aparatu ssącego pęcherzy, których pokrywy umieszczane są na pozbawionej naskórka, odbarwionej plamie. W okresie 1–3 miesięcy dochodzi do całkowitego zabarwienia zmiany.

Co zrobić, by zmniejszyć ryzyko zachorowania na bielactwo?

Nie są znane skuteczne działania, które miałyby na celu zmniejszenie ryzyka rozwoju bielactwa.

Data utworzenia: 05.07.2017
BielactwoOceń:
(3.00/5 z 3 ocen)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?