×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Dieta doktora Haya

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Za twórcę tej diety uważa się amerykańskiego lekarza Williama Howarda Haya, który na początku XX wieku rozpoczął jej rozpowszechnianie. Podstawowym założeniem jest podział produktów żywnościowych na trzy grupy: produkty zasadowe, kwasowe i neutralne (należy pamiętać, że podział ten nie zawsze odzwierciedla rzeczywiste pH produktów).


Fot. pixabay.com

Według dr. Haya nie należy łączyć produktów zasadowych z kwasowymi, czyli białka oraz produktów zawierających skrobię w jednym posiłku. Taki model żywienia ma usprawniać przemiany energetyczne organizmu oraz zapewniać właściwe trawienie produktów żywnościowych. Według doktora Haya produkty bogate w węglowodany do efektywnego strawienia wymagają zasadowego pH, dlatego też nie powinno łączyć się ich z produktami zawierającymi białko, które zawiera dużą ilość kwasów. W takiej sytuacji po połączeniu ich z zasadowymi węglowodanami dochodzi do neutralizacji odczynu pH soków żołądkowych i spowolnienia trawienia posiłków. Teoria ta została obalona w późniejszym czasie przez Stuarta Baxtera, który udowodnił, iż trzustka produkuje enzymy trawienne (trypsynę, amylazę i lipazę), niezależnie od odczynu pH spożytego posiłku.

Ponadto, jak twierdził twórca diety, za sprawą ograniczenia produktów zakwaszających organizm i wprowadzając produkty o odczynie zasadowym dieta normalizuje gospodarkę kwasowo-zasadową organizmu. Pogląd ten jest niezgodny z aktualnym stanem wiedzy, a rzeczywisty wpływ diety na pH krwi i moczu jest niewielki. Organizm dysponuje szeregiem substancji buforujących, które zabezpieczają organizm przed zaburzeniami w gospodarce kwasowo-zasadowej.

Należy spożywać 3 posiłki w ciągu dnia a przerwy między nimi nie powinny być dłuższe niż 4-4,5 godziny. Początkowo, dr Hay zalecał także codzienną lewatywę. Wśród współczesnych zwolenników tej diety nie podkreśla się już konieczności wykonywania codziennie tego zabiegu. Natomiast wszystkie inne założenia dotyczące podziału na poszczególne grupy produktów żywnościowych i sposób ich łączenia nadal pozostają aktualne.

Poniżej przedstawiono tabelę z podziałem poszczególnych produktów żywnościowych. Należy pamiętać, że według założeń diety nie należy łączyć produktów z kolumny pierwszej z produktami znajdującymi się w kolumnie trzeciej.

produkty kwasowe produkty neutralne produkty zasadowe
produkty białkowe: drób, ryby, jajka, sery, mleko (także mleko sojowe)- mleko nie powinno być łączone z mięsem, najwłaściwsze połączenie to świeże owoce, jogurty orzechy: włoskie, laskowe, migdały, wyjątek stanowią orzeszki ziemne
tłuszcze: masło, śmietana, żółtko jaj, oliwa z oliwek
zboża: pełnoziarniste produkty uzyskiwane z następujących zbóż pszenica, jęczmień, owies, proso oraz ryż
owoce: jabłka, morele, jagody, wiśnie, porzeczki, agrest, grejpfrut, winogrona, kiwi, cytryna, limonka, mango, melony (jednak najlepiej spożywać je same), nektarynki, mandarynki, pomarańcze, ananasy, suszone śliwki, maliny, truskawki warzywa: wszystkie zielonolistne warzywa oraz warzywa korzeniowe z wyjątkiem ziemniaków owoce bardzo słodkie: bardzo dojrzałe banany, daktyle, figi, słodkie winogrona, rodzynki
warzywa: ziemniaki, bataty, dynia
nasiona roślin strączkowych: soczewica, soja, fasola, ciecierzyca, cieciorka

Plusy:

  • Dieta nie ogranicza liczby porcji posiłków spożywanych w ciągu dnia
  • Nie wymaga liczenia kalorii co dla niektórych może ułatwiać realizację diety
  • Zaleca spożywanie dużych ilości warzyw i owoców
  • Ogranicza spożywanie słodyczy i innych cukrów rafinowanych

Minusy:

  • Nie ma podstaw naukowych potwierdzających, że spożywanie białka i produktów zawierających skrobię przyczynia się do powstawania otyłości
  • Zmniejszenie masy ciała jest efektem zmniejszenia wartości energetycznej diety (dieta niskokaloryczna) i nie wynika ze specjalnego łączenia spożywanych produktów
  • Dążenie do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie poprzez ograniczenie produktów zakwaszających – niezgodne z aktualnym stanem wiedzy,
  • Dieta bardzo restrykcyjna pod względem ilości przyjmowany kalorii, co może skutkować niedoborem podstawowych składników odżywczych, witamin i składników mineralnych
  • Kiedy konieczne jest zjedzenia posiłku poza domem uniknięcie jednoczesnego spożycia produktów białkowych z węglowodanowymi może być trudne
  • Brak badań klinicznych

Piśmiennictwo

  1. Baxter S.G.: The parallel concentration of enzymes in the pancreatic juice.The American Journal of Digestive Diseases 1935, tom 2: 108–111
  2. Reguła J.: Charakterystyka i ocena wybranych diet alternatywnych. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2013; 4(3): 115–121
  3. https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/dieta-rozdzielna/

dr n. med. Dominika Wnęk
Dietetyk, wieloletni pracownik Zakładu Biochemii Klinicznej UJ CM oraz aktywny uczestnik trzech ramowych programów Unii Europejskiej: Lipgene, NuGO oraz Bioclaims. Wielokrotny wykładowca w ramach kursów doskonalących dla dietetyków realizowanych przez Polskie Towarzystwo Dietetyki.
Zainteresowania badawcze skupiają się głównie na zagadnieniach dotyczących otyłości i wpływu składników diety na ekspresję genów i procesy komórkowe (nutrigenomika). Swoje doświadczenie w leczeniu otyłości zdobywała, pracując w Poradni Leczenia Zaburzeń Lipidowych i Otyłości, działającej przy Zakładzie Biochemii Klinicznej UJ CM oraz jako uczestniczka licznych kursów i konferencji organizowanych w kraju i za granicą.
Obecnie związana jest z wydawnictwem Medycyna Praktyczna, gdzie pełni funkcję redaktora w serwisie „Dieta i ruch”.

16.06.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.