Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rodzaje operacji

prof. dr hab. n. med. Krzysztof Paśnik
Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa

Chory kwalifikowany do operacji powinien być wszechstronnie poinformowany o możliwych powikłaniach pooperacyjnych i zgodzić się na stałą współpracę w okresie pooperacyjnym.


Fot. pixabay.com

Wyróżniamy cztery rodzaje operacji:

  • operacje restrykcyjne
  • operacje restrykcyjno-wyłączające
  • operacje wyłączające
  • inne.

Operacje restrykcyjne

Operacje restrykcyjne polegają na wytworzeniu małego zbiornika w górnej jego części i połączeniu go z pozostałą częścią żołądka wąskim przejściem średnicy 1,2—1,5 cm. Mogą być wykonywane zarówno laparoskopowo, jak i z dostępu brzusznego.

Podstawowe operacje restrykcyjne to:

  • pionowe przeszycie żołądka sposobem Masona (vertical banded gastroplasty – VBG)
  • pionowe przeszycie żołądka w wersji MacLeena
  • założenie przewiązki regulowanej na żołądek (adjustable gastric band – AGB)
  • mankietowa resekcja żołądka (sleeve resection – SG)
  • założenie opaski nieregulowanej (nonadjustable gastric band – NGB).

Główne zalety operacji restrykcyjnych to:

  • znaczny ubytek masy ciała
  • długotrwały efekt
  • stosunkowo prosta procedura
  • procedura tańsza od operacji wyłączających
  • zachowanie ciągłości przewodu pokarmowego ma istotne znaczenie w diagnostyce i leczeniu chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego (GOPP) mogących wystąpić w trudnym do określenia czasie po operacji np. choroby nowotworowe, choroby dróg żółciowych i trzustki. Zaletą operacji restrykcyjnych są znacznie mniejsze zaburzenia związane z wchłanianiem niż po operacjach wyłączających.

Główne wady:

  • słabe efekty ubytku masy ciała u osób jedzących duże ilości słodyczy i pijących napoje wysokosłodzone tzw. swetteatersów
  • zbyt duża liczba powikłań
    • rozejście linii zespolenia (suturae linae disruption – SLD) po operacjach staplerowych u 1,8%—38% operowanych. Problem ten nie dotyczy operacji w wersji MacLeena, natomiast często dochodzi do pszerzenia górnego zbiornika
    • po przewiązkach regulowanych u 10—12% operowanych głównie zsunięcie przewiązki, przeniknięcie do światła żołądka lub problemy dotyczące portu do regulacji opaski
    • po przewiązkach nieregulowanych dotyczy do 28% operowanych, głównie poszerzenie górnego zbiornika i przeniknięcie opaski.

Operacje wyłączające

Operacje wyłączające polegają na zmniejszeniu żołądka poprzez jego przeszycie bądź też jego częściowe wycięcie w połączeniu ze znacznym skróceniem pasażu przez jelito cienkie. Do tej grupy zaliczamy:

  • wyłączenie żółciowo-trzustkowe sp. Scopinaro (biliopancreatic diversion - BPD)
  • wyłączenie żółciowo-trzustkowe z ominięciem dwunastnicy (duodenal switch - BPD-DS).

Część chirurgów drugi typ operacji zalicza do operacji restrykcyjno-wyłączających ze względu na wycięcie znacznej części żołądka. Jednakże główny mechanizm ubytku masy ciała związany jest ze znacznie zmniejszonym wchłanianiem w przewodzie pokarmowym.

Operacje restrykcyjno-wyłączające

Operacje restrykcyjno-wyłączające łączą ze sobą oba typy wymienione powyżej czyli znaczne zmniejszenie żołądka oraz wyłączenie pewnego odcinka przewodu pokarmowego z pasażu. Do tego typu operacji zaliczamy ominięcie żołądkowo-jelitowe (Roux-Y gastric bypass – RYGB) czy wyłączenie żołądkowe z zespoleniem pętlowym (mini gastric bypass – MGB).

Wszystkie operacje restrykcyjno-wyłączające i wyłączające charakteryzują się dużą rozległością i wykonaniem co najmniej dwóch zespoleń (żołądkowo-jelitowego i jelitowo-jelitowego). Różnice pomiędzy nimi polegają na wielkości zbiornika wytworzonego z żołądka, jak również na pozostawieniu różnej długości pętli żywieniowej bądź też żółciowo-trzustkowej. Najczęściej wykonywana jest operacja ominięcia żołądkowo-jelitowego.

Należy pamiętać, że operacja wyłączająca powoduje zmianę w pasażu przewodu pokarmowego, dlatego bardzo istotna jest stała, długoletnia opieka lekarska z okresowymi kontrolami morfologii, parametrów biochemicznych, stężenia jonów i pierwiastków śladowych. Ma to zapobiec zaburzeniom związanym z przyspieszonym pasażem przewodu pokarmowego i skutkom ubocznym operacji. Wydaje się jednak, że współczesne operacje wyłączające nie skracają przewodu pokarmowego aż tak, by doprowadzić do wystąpienia objawów związanych z zespołem krótkiego jelita.

Główne zalety operacji wyłączających

Główną zaletą operacji wyłączających jest długotrwały stały ubytek masy ciała nawet u osób nieprzestrzegających restrykcyjnie zaleceń dietetycznych.

Powikłania po operacjach wyłączających

Powikłania po operacjach wyłączających są podobne do występujących po częściowym wycięciu żołądka z zespoleniem sposobem Roux-Y. Do powikłań wczesnych należy w szczególności zaliczyć:

  • krwawienie z zespolenia czy też przecięcia danego odcinka przewodu pokarmowego
  • przetokę lub rozejście się zespolenia żołądkowo-jelitowego i/lub jelitowo-jelitowego.

Powikłania te wymagają szybkiego leczenia operacyjnego bądź w przypadku krwawienia próby zatrzymania za pomocą endoskopii.

Najczęstsze powikłania późne to:

  • owrzodzenie w miejscu zespolenia lub w dalszej części żołądka (drugie umiejscowienie może sprawiać trudności diagnostyczne ze względu na brak dostępu endoskopowego)
  • zwężenie w miejscu zespolenia żołądkowo-jelitowego – zespolenie można poszerzyć endoskopowo lub poprzez operacyjne wykonanie jego plastyki
  • zespół pętli doprowadzającej (dumping syndrom) – czasami wymaga skrócenia pętli enzymatycznej
  • poszerzenie się zbiornika górnego żołądka – w następstwie zbyt wąskiego przejścia pomiędzy żołądkiem a jelitem, co może wymagać poszerzenia połączenia żołądkowo-jelitowego
  • niedobory żelaza, wapnia i witamin, w szczególności kwasu foliowego i witamin B1 i B12.

Inne najczęściej występujące powikłania po operacjach bariatrycznych to:

Należy również pamiętać o tym, że ok. 20% chorych będzie wymagało wykonania ponownej operacji bariatrycznej (tzw. chirurgia rewizyjna) z powodu złego wyniku leczenia po pierwszej operacji, bądź też nawrotu otyłości. Dlatego dobór pierwszej operacji ma niezmiernie istotne znaczenie i obowiązkiem chirurga jest poinformowanie chorego, która operacja będzie dla niego najlepsza a decyzja o rodzaju wykonanej operacji jest już uzgodnieniem pomiędzy chorym a chirurgiem.

19.01.2012

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?