×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Fruktoza

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Badania epidemiologiczne z ostatnich lat wskazują, że nadmierne spożycie fruktozy wiąże się z wystąpieniem wielu zaburzeń, między innymi zespołu metabolicznego, nadciśnienia tętniczego oraz zwiększonego stężenia kwasu moczowego w surowicy (hiperurykemii). Uważa się także, że to fruktoza w znacznej mierze odpowiada za stały wzrost liczby osób z nadwagą i otyłością.

Fot. Pixabay.com

Fruktoza jest cukrem prostym (monosacharydem), który naturalnie występuje w miodzie i owocach. Obecnie duża ilość fruktozy w diecie pochodzi z wysokofruktozowego syropu kukurydzianego (high-fructose corn syrup – HFCS) obecnego w wysoko przetworzonej żywności. Syrop ten jest zamiennikiem cukru i pozostaje w powszechnym użyciu ze względu na jego niską cenę.

Uważa się, że spożycie fruktozy nie jest obojętne dla zdrowia.

Przede wszystkim, spożycie fruktozy nie powoduje uwalniania insuliny. Efektem tego jest osłabiony poposiłkowy wyrzut leptyny, która odgrywa ważną rolę w ośrodkowym układzie nerwowym, w procesie długoterminowej regulacji równowagi energetycznej organizmu. Ponadto fruktoza nie hamuje wydzielania greliny (zwanej hormonem głodu). Uważa się, że obniżenie stężenia leptyny i insuliny oraz zwiększenie stężenia greliny może prowadzić do spożywania nadmiaru kalorii. W uproszczeniu, spożycie fruktozy nie wywołuje adekwatnego uczucia sytości.

Fruktoza jest prawie w całości metabolizowana w komórkach wątroby (hepatocytach), a ich obciążenie prowadzi do niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (non-alcoholic fatty liver disease – NAFLD) poprzez nadmierną akumulację tłuszczów. W ten sposób zwiększa się także ryzyko włóknienia wątroby.

Nadmierne i długotrwałe spożycie fruktozy nasila również produkcję kwasu moczowego odgrywającego ważną rolę w patogenezie nadciśnienia tętniczego.

Fruktoza ma także silne właściwości redukujące. Ta sytuacja sprawia, że może reagować z aminokwasami i białkami tworząc tak zwane końcowe produkty glikacji białek. Proces ten przyspiesza starzenie się organizmu ale także odgrywa ważną rolę w patogenezie zaburzeń metabolicznych oraz rozwoju chorób sercowo- naczyniowych.

Czy w takim razie należy zrezygnować ze spożycia owoców jako źródła fruktozy ?

Owoce rzeczywiście zawierają fruktozę, ale eliminowanie ich z diety byłoby błędem, ponieważ dostarczają one licznych witamin, składników mineralnych, błonnika pokarmowego i polifenoli. Natomiast, jeśli mamy do czynienia z osobą z otyłością, insulinoopornością, cukrzycą lub stłuszczeniem wątroby, należałoby całkowicie zrezygnować z soków owocowych. Trzeba także podkreślić, że w przypadku osób z cukrzycą nie zaleca się stosowania fruktozy jako zamiennika cukru.

Piśmiennictwo:

Anania F.: Non-alcoholic fatty liver disease and fructose: bad for us, better for mice. J. Hepatol., 2011; 55: 218–220
Kretowicz M. Goszka G., Brymora A. i wsp.: Czy istnieje związek pomiędzy dziennym spozyciem fruktozy a wartościami ciśnienia tętniczego i stężeniem kwasu moczowego u chorych z przewlekłą chorobą nerek bez cukrzycy ?Arterial Hypertension, 2011; 15 (6): 341–346
Wystrychowski G., Żukowska-Szczechowska G., Obuchowicz E.: Węglowodanowe substancje słodzące a otyłość. Przegląd Lekarski, 2012; 69, 4: 157–162
13.05.2022
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.