Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Fruktoza

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Badania epidemiologiczne z ostatnich lat wskazują, że nadmierne spożycie fruktozy wiąże się z wystąpieniem wielu zaburzeń, między innymi zespołu metabolicznego, nadciśnienia tętniczego oraz zwiększonego stężenia kwasu moczowego w surowicy (hiperurykemii). Uważa się także, że to fruktoza w znacznej mierze odpowiada za stały wzrost liczby osób z nadwagą i otyłością.

Fot. Pixabay.com

Fruktoza jest cukrem prostym (monosacharydem), który naturalnie występuje w miodzie i owocach. Obecnie duża ilość fruktozy w diecie pochodzi z wysokofruktozowego syropu kukurydzianego (high-fructose corn syrup – HFCS) obecnego w wysoko przetworzonej żywności. Syrop ten jest zamiennikiem cukru i pozostaje w powszechnym użyciu ze względu na jego niską cenę.

Uważa się, że spożycie fruktozy nie jest obojętne dla zdrowia.

Przede wszystkim, spożycie fruktozy nie powoduje uwalniania insuliny. Efektem tego jest osłabiony poposiłkowy wyrzut leptyny, która odgrywa ważną rolę w ośrodkowym układzie nerwowym, w procesie długoterminowej regulacji równowagi energetycznej organizmu. Ponadto fruktoza nie hamuje wydzielania greliny (zwanej hormonem głodu). Uważa się, że obniżenie stężenia leptyny i insuliny oraz zwiększenie stężenia greliny może prowadzić do spożywania nadmiaru kalorii. W uproszczeniu, spożycie fruktozy nie wywołuje adekwatnego uczucia sytości.

Fruktoza jest prawie w całości metabolizowana w komórkach wątroby (hepatocytach), a ich obciążenie prowadzi do niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (non-alcoholic fatty liver disease – NAFLD) poprzez nadmierną akumulację tłuszczów. W ten sposób zwiększa się także ryzyko włóknienia wątroby.

Nadmierne i długotrwałe spożycie fruktozy nasila również produkcję kwasu moczowego odgrywającego ważną rolę w patogenezie nadciśnienia tętniczego.

Fruktoza ma także silne właściwości redukujące. Ta sytuacja sprawia, że może reagować z aminokwasami i białkami tworząc tak zwane końcowe produkty glikacji białek. Proces ten przyspiesza starzenie się organizmu ale także odgrywa ważną rolę w patogenezie zaburzeń metabolicznych oraz rozwoju chorób sercowo- naczyniowych.

Czy w takim razie należy zrezygnować ze spożycia owoców jako źródła fruktozy ?

Owoce rzeczywiście zawierają fruktozę, ale eliminowanie ich z diety byłoby błędem, ponieważ dostarczają one licznych witamin, składników mineralnych, błonnika pokarmowego i polifenoli. Natomiast, jeśli mamy do czynienia z osobą z otyłością, insulinoopornością, cukrzycą lub stłuszczeniem wątroby, należałoby całkowicie zrezygnować z soków owocowych. Trzeba także podkreślić, że w przypadku osób z cukrzycą nie zaleca się stosowania fruktozy jako zamiennika cukru.

Piśmiennictwo:

Anania F.: Non-alcoholic fatty liver disease and fructose: bad for us, better for mice. J. Hepatol., 2011; 55: 218–220
Kretowicz M. Goszka G., Brymora A. i wsp.: Czy istnieje związek pomiędzy dziennym spozyciem fruktozy a wartościami ciśnienia tętniczego i stężeniem kwasu moczowego u chorych z przewlekłą chorobą nerek bez cukrzycy ?Arterial Hypertension, 2011; 15 (6): 341–346
Wystrychowski G., Żukowska-Szczechowska G., Obuchowicz E.: Węglowodanowe substancje słodzące a otyłość. Przegląd Lekarski, 2012; 69, 4: 157–162
25.11.2016
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?