Esica (okrężnica esowata) to odcinek jelita grubego, a dokładnie część okrężnicy, który jest położony między zstępnicą a odbytnicą. Do chorób obejmujących esicę należą między innymi: zapalenie uchyłków, polipy, rak jelita grubego, nieswoiste zapalenia jelit.
Co to jest esica?
Jelito grube składa się z:
- jelita ślepego (kątnicy), z którego wychodzi wyrostek robaczkowy, ma długość około 8 cm
- okrężnicy, która ma trzy odcinki – wstępnicę (20 cm), poprzecznicę (46 cm), zstępnicę (15 cm), esicę (35–40 cm)
- odbytnicy (jelita prostego), która ma mniej więcej 12–15 cm.
Esica (okrężnica esowata) jest zatem częścią okrężnicy i łączy zstępnicę z odbytnicą. Nazwa esica nawiązuje do jej kształtu, ponieważ esica układa się w literę „s”.
Więcej o jelicie grubym: Jelito grube – budowa, funkcje, objawy chorób jelita
Gdzie jest położona esica?
Esica jest położona w lewej, dolnej części brzucha w pobliżu macicy u kobiet i pęcherza moczowego u mężczyzn.
Esica – funkcje
Do esicy trafia stolec, z którego większość składników odżywczych i wody została wchłonięta. W esicy dochodzi do usunięcia końcowych składników, takich jak woda, witaminy i minerały z treści jelitowej poprzez reabsorpcję, aby stolec był wystarczająco twardy, gotowy do przechowywania w odbytnicy. Następnie okrężnica esowata wpycha twardy stolec do odbytnicy za pomocą silnych skurczów perystaltycznych podczas przygotowań do wydalenia kału, umożliwiając inicjację odruchu defekacji.
Esica bierze udział w wydalaniu także gazowych produktów przemiany materii. Dzięki swojemu kształtowi, umożliwia wydalanie gazów bez jednoczesnego wydalania kału.
Esica – choroby
Wiele chorób może obejmować esicę. Należą do nich:
- Choroba Hirschsprunga, czyli nieprawidłowe unerwienie esicy powodujące zaburzenia funkcji esicy. Choroba Hirschsprunga jest zwykle rozpoznawana u noworodków, które nie są w stanie oddać pierwszego stolca (smółki).
- Zapalenie uchyłków, które jest dość częstą chorobą esicy. Uchyłki są uwypukleniami ściany jelita i u większości osób nie powodują objawów. Zapalenie uchyłków może powodować bóle brzucha, wzdęcia, zmianę rytmu wypróżnień, gorączkę i bolesny guz w lewej dolnej części brzucha. Przeczytaj więcej: Uchyłki
- Skręt esicy, czyli choroba, która rozwija się, gdy okrężnica skręca się wokół krezki („korzenia” jelita). Naczynia krwionośne znajdujące się w krezce mogą zostać zamknięte, co prowadzi do niedokrwienia jelita. Ponadto skręcenie jelit uniemożliwia przesuwanie się stolca do odbytnicy, czyli niedrożność. Niedrożność przewodu pokarmowego jest poważnym stanem, zagrażającym życiu.
Przeczytaj więcej: Skręt jelit - niedrożność z zadzierzgnięcia
Rak jelita grubego także może lokalizować się w esicy. Objawami raka esicy może być:
- zmiana rytmu wypróżnień
- zwężenie stolca (stolce ołówkowate)
- dyskomfort w lewej dolnej części brzucha oraz
- krew w stolcu.
Polipy esicy
Polipy to uwypuklenie tkanki ponad powierzchnię błony śluzowej do wnętrza jelita. Polipy mogą występować w różnych częściach jelita grubego, także w esicy. Zobacz więcej: Polipy jelita grubego — przyczyny, leczenie, zagrożenie nowotworem
Nieswoiste zapalenia jelit
Esica może być też objęta procesem chorobowym w przypadku nieswoistych zapaleń jelit. Dotyczy to wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego i Crohna.
Objawy chorób esicy
Objawami chorób esicy mogą być:
- ból brzucha, zwłaszcza po lewej stronie w dole brzucha
- krew w stolcu
- zmiana częstości wypróżnień
- wzdęcia
- zmiana uformowania stolca, np. cienkie, ołówkowate stolce
- zmniejszenie masy ciała
- wyczuwalny guz po lewej stronie brzucha na dole.
Choroby esicy – diagnostyka
W przypadku podejrzenia chorób esicy lekarz może zlecić różne badania dodatkowe, z których najważniejsze to kolonoskopia i sigmoidoskopia, podczas których lekarz może obejrzeć esicę.
Choroby esicy – leczenie
Leczenie zależy od choroby, ponieważ niektóre choroby można leczyć zachowawczo, a inne wymagają interwencji chirurgicznej.
Więcej o leczeniu chirurgicznym jelita grubego: Kolektomia (hemikolektomia)
