Czy infekcje mogą nasilić objawy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego?

Pytanie nadesłane do redakcji

Choruję na wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) i pozostaję pod stałą kontrolą lekarską. W okresie infekcji, takich jak przeziębienie, grypa czy angina, zwłaszcza kiedy towarzyszy im gorączka, zauważyłam pogorszenie stanu zdrowia – mam luźniejsze stolce. Czy infekcje wirusowe lub bakteryjne mogą zaostrzać przebieg WZJG? Czy jest to spowodowane połykaniem bakterii/wirusów z dróg oddechowych, czy pobudzeniem układu odpornościowego przez bakterie i wirusy, co w takich chorobach (autoimmunologicznych) może działać niekorzystnie?

Odpowiedź

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekła choroba z grupy nieswoistych chorób zapalnych jelit (inflammatory bowel disease – IBD). Choroba charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji (wyciszeń). Typowe objawy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego to biegunki z domieszką krwi lub same krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz bóle brzucha. Możliwe są także objawy pozajelitowe, np. bóle stawowe, zmiany skórne, zapalenia w obrębie gałki ocznej. Częstsze może być także współwystępowanie niektórych chorób, jak na przykład pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych.

Mechanizmy prowadzące do rozwoju tej choroby pozostają w dalszym ciągu niejasne, ogólnie choroba cechuje się zaburzoną równowagą pomiędzy czynnikami zapalnymi a przeciwzapalnymi. Nie bez znaczenia pozostają reakcje immunologiczne oraz predyspozycja genetyczna.

Zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego mogą być wywołane stresem, zaprzestaniem terapii (odstawieniem leków), czasem nieprawidłową dietą. Zaostrzenia wykazują pewną sezonowość – częściej zdarzają się w okresie wiosennym lub jesiennym, czyli w typowych sezonach infekcyjnych. Infekcje wirusowe w pewnym sensie mogą stymulować reakcje zapalne, w praktyce klinicznej zdarzają się pacjenci z zaostrzeniem choroby podczas lub w krótkim czasie po infekcji wirusowej.

Polecamy:

• Stres a wrzodziejące zapalenie jelita grubego
• Stosowanie leków w remisji wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – czy kontynuować terapię preparatami mesalazyny?
• Dieta we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego (WZJG)

Z drugiej strony część infekcji, poza objawami ze strony dróg oddechowych, ma w swoim obrazie klinicznym także objawy „brzuszne”. Należy też wziąć pod uwagę, że osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego nie powinny stosować leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, koksyby, ketoprofen, naproksen, nimesulid, diklofenak itd.), które są popularnie stosowane w celu łagodzenia objawów przeziębienia i innych często występujących zakażeń układu oddechowego. Substancje te mogą znajdować się też w wieloskładnikowych preparatach na przeziębienie, dlatego należy uważnie przeczytać skład przed przyjęciem leku. Podobnie jest z kwasem acetylosalicylowym, czyli aspiryną – nie powinny jej stosować osoby chore na WZJG. Bezpiecznym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, które mogą przyjmować osoby chore na wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest paracetamol.

Zobacz więcej:
Czy przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego można stosować antybiotyki i leki przeciwbólowe?

Kolejny problem stanowi ryzyko infekcji Clostridium difficile podczas lub po antybiotykoterapii; antybiotyki stosowane podczas anginy, zapalenia płuc itd. mogą się przyczyniać do rozwoju tego zakażenia i tym samym nasilać istniejące już objawy, wywoływać zaostrzenia bądź je imitować. Dlatego ważne jest rozważne stosowanie tej grupy leków. Leki te należy stosować tylko wtedy, gdy są wskazania, a nie „na wszelki wypadek”. Jeśli podczas stosowania antybiotyków lub w krótkim czasie od antybiotykoterapii pojawi się biegunka, warto zbadać stolce na obecność toksyny C. difficile. Utrzymujące się lub nasilające się objawy gastroenterologiczne u osoby z rozpoznanym WZJG wymagają kontaktu z lekarzem prowadzącym, który rozważy ew. diagnostykę lub modyfikację leczenia. Nigdy nie należy stosować antybiotyków na własną rękę!