Opryszczka a karmienie piersią – czy można bezpiecznie karmić dziecko?

Opryszczka jest powszechnie występującym w populacji zakażeniem wirusowym o charakterze nawrotowym. W przypadku nawrotu opryszczki w okresie karmienia piersią należy dołożyć starań, aby nie doszło do kontaktu niemowlęcia z chorobowo zmienioną skórą oraz starannie dbać o higienę, w celu uniknięcia transmisji zakażenia

SPIS TREŚCI

• Opryszczka - podstawowe informacje
• Opryszczka na brodawce sutkowej podczas karmienia piersią
• Jak dochodzi do zakażenia wirusem opryszczki?
• Czy można karmić piersią przy aktywnej opryszczce?
• Jak chronić noworodka przed zakażeniem opryszczką?
• Leczenie opryszczki w okresie karmienia piersią
• Podsumowanie – opryszczka a bezpieczne karmienie piersią

Fot. Blond Fox/ pexels.com

Opryszczka - podstawowe informacje

Opryszczka to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa opryszczki zwykłej (Herpes simplex – HSV). Wyróżnia się dwa główne typy tego wirusa: HSV-1, który najczęściej odpowiada za opryszczkę wargową, oraz HSV-2, powodujący głównie opryszczkę narządów płciowych. Warto podkreślić, że zmiany opryszczkowe mogą się pojawić w różnych miejscach na ciele, także na piersi i brodawce sutkowej, co ma szczególne znaczenie w okresie karmienia piersią.

Zakażenie wirusem opryszczki zwykłej jest powszechne na świecie. Szacuje się, że nosicielem HSV-1 jest nawet 70% dorosłych osób po 40. roku życia. Po pierwotnym (pierwszym) zakażeniu wirus pozostaje w organizmie w uśpionej formie w układzie nerwowym i może ulec reaktywacji.

Do nawrotów choroby dochodzi m.in. w okresach obniżonej odporności, stresu, przemęczenia, infekcji.

Objawy opryszczki

Pojawienie się zmian skórnych często poprzedzają objawy, takie jak: swędzenie, pieczenie, mrowienie czy uczucie napiętej skóry. Następnie pojawiają się pęcherzyki wypełnione przejrzystą treścią, które po kilku dniach pękają, tworząc nadżerki i strupy. Zmiany goją się zwykle w ciągu 7–14 dni. Zakażenie pierwotne (w wyniku pierwszego kontaktu organizmu z wirusem) ma zwykle dużo bardziej nasilone objawy obejmujące gorączkę, złe samopoczucie, obrzęk zajętych tkanek.

Więcej na temat objawów przeczytasz w artykule Opryszczka zwykła (Herpes simplex, HSV) – objawy, przyczyny, leczenie

Opryszczka na brodawce sutkowej podczas karmienia piersią

Opryszczka zlokalizowana na brodawce sutkowej lub w jej okolicy występuje znacznie rzadziej niż opryszczka wargowa. Zmiany mogą być bolesne, mają postać pęcherzyków i nadżerek i bywają mylone z uszkodzeniami związanymi z karmieniem piersią czy zapaleniem skóry. Prawidłowe rozpoznanie zmian ma istotne znaczenie, ponieważ kontakt noworodka z aktywną zmianą opryszczkową może prowadzić do jego zakażenia.

Może Cię zainteresować:

• Zapalenie piersi przy karmieniu i ropień piersi jako powikłanie zapalenia
• Bolesne, lekko uszkodzone brodawki [film]
• Karmienie piersią – najczęstsze problemy

Jak dochodzi do zakażenia wirusem opryszczki?

Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt ze zmianami opryszczkowymi lub z wydzielinami zawierającymi wirusa (ślina, łzy). Ryzyko zwiększa korzystanie ze wspólnych przedmiotów codziennego użytku, tj. ręczników, naczyń. Do zakażenia noworodka może dojść poprzez pocałunki czy do dotknięcie zmian opryszczkowych.

Czy można karmić piersią przy aktywnej opryszczce?

W przypadku aktywnej opryszczki na brodawce sutkowej lub w okolicy piersi bezwględnie nie należy karmić chorą piersią. Dziecko można bezpiecznie karmić zdrową piersią, a zmiany na chorej należy dokładnie osłaniać. W celu utrzymania laktacji zaleca się odciąganie pokarmu z chorej piersi, jednak ze względu na możliwość kontaktu mleka ze zmianami skórnymi nie wolno podawać tego pokarmu dziecku do czasu całkowitego wygojenia zmian. W przypadku opryszczki zlokalizowanej na innych częściach ciała np. na skórze twarzy, karmienie piersią jest możliwe, o ile zmiany nie znajdują się w zasięgu kontaktu z dzieckiem i przestrzega się zasad higieny.

Może cię zainteresować:

• Żywotność wirusa opryszczki wargowej
• Czy wirus opryszczki HSV-1 z ust może przenieść się na narządy płciowe?
• Opryszczka u dzieci

Jak chronić noworodka przed zakażeniem opryszczką?

Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia noworodka, ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa, tj.:

• unikanie całowania dziecka przy aktywnych zmianach opryszczkowych
• dokładnie mycie rąk przed każdym kontaktem z noworodkiem
• noszenie maseczki w przypadku opryszczki wargowej
• zabezpieczanie zmian skórnych przed bezpośrednim kontaktem z dzieckiem.

Objawy alarmowe zakażenia opryszczką u noworodka

Kontakt noworodka z wirusem opryszczki może prowadzić do ciężkiego przebiegu zakażenia, dlatego w przypadku wystąpienia gorączki, zmian skórnych lub innych niepokojących objawów należy się niezwłocznie zgłosić do lekarza. Zakażenie noworodka może prowadzić do rozwoju bardzo nasilonych zmian skórnych, a także zapalenia mózgu, wątroby i innych narządów wewnętrznych. W skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu dziecka.

Może cię zainteresować:

• Opryszczka u dzieci
• Ostre wirusowe zapalenie wątroby u dziecka
• Opryszczka narządów płciowych

Leczenie opryszczki w okresie karmienia piersią

Leki przeciwwirusowe (w praktyce najczęściej acyklowir) są uznawane za bezpieczne w okresie karmienia piersią. Przenikają do mleka w minimalnych ilościach i nie stanowią zagrożenia dla dziecka. Zaleca się przyjmowanie leku tuż po karmieniu, co dodatkowo ogranicza ekspozycję niemowlęcia. Standardowo lek stosuje się 5 x dziennie z przerwą nocną, w dawce ustalonej przez lekarza.

Leczenie miejscowe i łagodzenie objawów

W przypadku nawrotu opryszczki uzupełniająco możliwe jest stosowanie miejscowych maści przeciwwirusowych pod warunkiem, że dziecko nie ma kontaktu ze zmianami skórnymi. Leki w postaci miejscowej nie są skuteczne w przypadku opryszczki narządów płciowych. Doraźnie w przypadku zmian opryszczkowych brodawki sutkowej można używać tych leków przeciwbólowych, których stosowanie jest bezpieczne podczas karmienia piersią (zob. Leki bezpieczne dla karmiącej mamy).

Profilaktyka nawrotów opryszczki

W przypadku nawracającej opryszczki możliwe jest stosowanie acyklowiru profilaktycznie. Postępowanie takie zmniejsza częstość nawrotów i poprawia jakość życia. Ponadto, u kobiet w ciąży zmniejsza ryzyko nawrotu opryszczki narządów płciowych w okresie porodu, konieczność wykonywania cięcia cesarskiego z tego powodu oraz zakażenia dziecka. Nie ma szczepionki przeciwko opryszczce.

Może Cię zainteresować:

• Zakażenie narządów płciowych wirusem opryszczki u kobiet w ciąży
• Nawroty opryszczki wargowej u kobiety w ciąży
• Okołoporodowe zakażenia wirusowe

Podsumowanie – opryszczka a bezpieczne karmienie piersią

Opryszczka w okresie karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności, szczególnie gdy jest zlokalizowana na brodawce sutkowej lub w okolicy piersi. Jednak odpowiednie postępowanie pozwala bezpiecznie kontynuować karmienie oraz skutecznie chronić noworodka przed zakażeniem.