Pytanie nadesłane do redakcji
Cierpię na wrzodziejące zapalenie jelita. Ostatnie badanie kolonoskopii nie wyszło dobrze, mianowicie jelito obrośnięte jest polipami. Mój lekarz prowadzący chce usunąć jelito. A ja, jako młoda osoba, nie wyobrażam sobie życia z workiem na brzuchu. Mam zaledwie 24 lata i dlatego zgłosiłam się do Państwa o poradę, czy tak rygorystyczny krok usunięcia jelita jest koniecznością, czy może są inne metody, aby zapobiec mojej chorobie?
Odpowiedź
Nie znając dokładnej historii choroby, obrazu endoskopowego i przede wszystkim histopatologicznego opisywanych polipów nie można udzielić porady co do dalszego postępowania.
Polipy jelita grubego mogą mieć bardzo różny charakter. U osób chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego mogą występować polipy zapalne (rzekome). Pojedyncze polipy zapalne nie ulegają przemianie złośliwej i nie wymagają usuwania, chyba że powodują krwawienie lub niedrożność albo ich obraz makroskopowy, czyli to, jak wyglądają podczas kolonoskopii budzi podejrzenie dysplazji, tzn., że występują tam nieprawidłowe (dysplastyczne) komórki.
Wskazania do leczenia operacyjnego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG) to:
- utrzymywanie się objawów WZJG pomimo optymalnego leczenia zachowawczego, a czasem w ciężkich rzutach WZJG, które nie poddają się intensywnemu leczeniu, operację należy wykonać w trybie pilnym
- rak lub zmiany przedrakowe w jelicie grubym
- powikłania długotrwałej kortykosteroidoterapii (przyjmowania glikokortykosteroidów)
- niektóre powikłania miejscowe, czyli w okolicy jelita, np. zwężenie okrężnicy, przetoka odbytniczo-pochwowa, czyli nieprawidłowe połączenie między odbytnicą a pochwą lub wyjątkowo pozajelitowe (zgorzelinowe zapalenie skóry).
U dzieci dodatkowym wskazaniem jest zahamowanie wzrastania z opóźnieniem dojrzewania płciowego u dzieci.
Zobacz: Nieswoiste zapalenia jelit u dziecka
Czasem konieczne jest wykonanie operacji w trybie pilnym, jeśli doszło do powikłań WZJG, takich jak:
- perforacja, czyli przedziurawienie jelita
- toksyczne rozdęcie okrężnicy
- masywne krwawienie z przewodu pokarmowego.
Metodą z wyboru jest operacja zwana proktokolektomią, czyli usunięcie okrężnicy i odbytnicy z wytworzeniem tzw. zbiornika jelitowego. W przypadku wskazań pilnych oraz u pacjentów w ciężkim stanie ogólnym operację tę wykonuje się dwuetapowo: najpierw częściowe wycięcie jelita z wyłonieniem stomii, a na drugim etapie usunięcie odbytnicy i wytworzenie zbiornika jelitowego z odtworzeniem ciągłości przewodu pokarmowego, czyli z zachowaniem odbytu.
Ta operacja wiąże się ze zmniejszeniem płodności kobiet w wieku rozrodczym. Dlatego w tej grupie pacjentek dopuszczalna jest kolektomia z zespoleniem jelitowo-odbytniczym (niepowodująca zmniejszenia płodności) jako rozwiązanie tymczasowe.
Z pokrótce przedstawionych tutaj wytycznych widać, że problem jest bardziej złożony i wymaga dokładnego prześledzenia historii choroby. Nie zawsze są wskazania do operacji, a jeśli już jest ona konieczna, to zwykle bez wytworzenia stomii.